Polsuw Poznań

Polsuw Poznań – system automatycznej zmiany rozstawu kół pojazdów szynowych. Został opracowany w roku 2019 na bazie systemu SUW 2000 skonstruowanego w latach 1992–1998 przez inżyniera Ryszarda Suwalskiego z ZNTK w Poznaniu^[1]. W skład systemu wchodzą specjalnie wykonane zestawy kołowe (montowane w pojazdach szynowych) oraz urządzenia przestawcze (montowane w torach). Głównym celem stosowania zestawu jest szybka zmiana rozstawu kół pojazdu szynowego na styku systemów o różnych rozstawach szyn, a zatem najczęściej na granicy państw, ale też na granicy obszarów obsługiwanych przez różnych przewoźników, jak np. Polskie Koleje Państwowe – Linia Hutnicza Szerokotorowa^[2].

Zestaw powstał w wyniku współpracy pracowników z PKP SA, Politechniki Poznańskiej, Politechniki Warszawskiej oraz Instytutu Kolejnictwa w Warszawie. W stosunku do systemu SUW 2000 zastosowano nowe rozwiązania technologiczne znacząco ograniczające koszty eksploatacji produktu^[3]. W 2019 zestaw (patent, dokumentacja i majątkowe prawa autorskie) został zakupiony przez PKP SA^[1].

W założeniach najważniejszym zadaniem systemu ma być wspomaganie przewozów przez polską granicę wschodnią, szczególnie chodzi o przewozy na Nowym Jedwabnym Szlaku. Przestawianie odbywa się bez ingerencji obsługi, podczas jazdy z prędkością 30–40 km/h. System jest znacznie bardziej uniwersalny niż hiszpańskie rozwiązanie firmy Talgo. Możliwe jest jego dostosowanie do prawie każdego styku rozstawów szyn. Działa niezależnie od warunków pogodowych. Montaż systemu był rozważany w Gniewczynie Łańcuckiej, gdzie fabrykę wagonów miało zbudować PKP Cargo^[4].

W roku 2025 Ministerstwo Infrastruktury potwierdziło istnienie kompletnej dokumentacji technicznej systemu oraz przeprowadzenie w roku 2024 prac mających na celu utrzymanie ochrony patentowej systemu oraz zabezpieczenie posiadanych zasobów technologicznych i dokumentacyjnych. Ponadto stwierdzono, że PKP SA posiada 2 wagony towarowe wyposażone w system wyprodukowane przez ZNTK Poznań, a pojawiające się opinie, że dokumentacja systemu została utracona, mogą odnosić się jedynie do dokumentacji wykonawczej, która – w przypadku podjęcia produkcji – i tak musiałaby być wykonana na nowo z uwzględnieniem specyfiki ewentualnego producenta. Jako przyczynę niewdrożenia systemu podano niepewną sytuację geopolityczną powodującą zmniejszenie przewozów transgranicznych. Rozważane jest za to wznowienie prac nad projektem w formie działalności badawczo-rozwojowej przy wsparciu środków publicznych^[5].

1 grudnia 2025 r. zarząd PKP SA zdecydował o nierozwijaniu technologii. Decyzja jest tłumaczona brakiem perspektywy szybkiego wdrożenia tej technologii oraz brakiem możliwości pozyskania partnera technologicznego, który podjąłby się wyprodukowania zestawów kołowych oraz taboru. Ponadto przewoźnicy Grupy PKP uważają, że w obecnej sytuacji geopolitycznej dalsze rozwijanie systemu jest zbyt ryzykowne, a wykorzystanie wagonów z tym systemem może nie być opłacalne z racji wyższych kosztów samego taboru i wyższych kosztów jego serwisowania i utrzymania^[6].