Prądzona

Prądzona
Prądzonô
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

bytowski

Gmina

Lipnica

Liczba ludności (2024)

245[1]

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

77-130[2]

Tablice rejestracyjne

GBY

SIMC

0747288[3]

Położenie na mapie gminy Lipnica
Mapa konturowa gminy Lipnica, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „Prądzona”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Prądzona”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Prądzona”
Położenie na mapie powiatu bytowskiego
Mapa konturowa powiatu bytowskiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Prądzona”
Ziemia54°00′09″N 17°19′59″E/54,002500 17,333056[4]

Prądzona (kaszub. Prądzonô) – wieś kaszubska w Polsce, położona w województwie pomorskim, w powiecie bytowskim, w gminie Lipnica[5][3]. Leży na Równinie Charzykowskiej, w regionie Kaszub zwanym Gochami, nad wypływającą z pobliskiego jeziora Prądzono rzeką Prądzoną.

Wieś jest siedzibą sołectwa Prądzona[6]. Wskład sołectwa wchodzą również Dampel, Klewiska, Osówek i Prądzona-Wybudowanie.

We wsi ma siedzibę jednostka Ochotniczej Straży Pożarnej.

Integralne części wsi Prądzona[5][3]
SIMCNazwaRodzaj
0747294Prądzona-Wybudowanieczęść wsi, do 2025 r.

Historia

Prądzona jest starym siedliskiem kaszubskiej szlachty zagrodowej, swoje korzenie ma tu ród Prądzyńskich. Do 1919 roku miejscowość nosiła oficjalną niemiecką nazwę administracyjną Prondzonna.

4 grudnia 1906 r. w miejscowej szkole elementarnej rozpoczął się strajk dzieci przeciwko nauczaniu religii w języku niemieckim (dalszy przebieg strajku nie jest znany). Z uczestników strajku znane jest tylko jedno nazwisko: Głodowski. Strajk był elementem znacznie większej akcji biernego oporu wobec pruskich władz szkolnych, która na przełomie 1906 i 1907 r. objęła ponad 460 (!) szkół w prowincji Prusy Zachodnie, czyli przedrozbiorowe Pomorze Gdańskie, Powiśle, ziemię chełmińską i ziemię lubawską oraz część Krajny. Inspiracją dla strajków pomorskich były wcześniejsze działania dzieci w prowincji poznańskiej, ze słynnym strajkiem we Wrześni (1901) na czele[7].

Od zakończenia I wojny światowej wieś ponownie należy do Polski. W okresie 20-lecia międzywojennego należała do ówczesnego powiatu chojnickiego. Podczas okupacji nazistowscy propagandyści niemieccy (w ramach szerokiej akcji odkaszubiania i odpolszczania nazw niemieckiego lebensraumu) zweryfikowali nazwę Prondzonna jako zbyt kaszubską lub nawet polską i przemianowali ją na nowo wymyśloną i bardziej niemiecką - Bachwiese. Do roku 1945 wieś znajdowała się w granicach III Rzeszy. W okresie międzywojennym stacjonował w miejscowości komisariat Straży Granicznej[8].

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim[9]. W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Lipnica w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 9-10
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1032 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 3 GUS. Rejestr TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 110026.
  5. 1 2 Obwieszczenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 4 sierpnia 2015 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2015 r. poz. 1636 (ISAP))
  6. ↑ BIP gminy, sołectwa i sołtysi
  7. ↑ L. Burzyńska-Wentland, Strajki szkolne w Prusach Zachodnich w latach 1906−1907, Gdańsk 2009, s. 89.
  8. ↑ Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Dokumenty organizacyjne, wybór źródeł. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999, s. 19. ISBN 83-87424-77-3.
  9. ↑ Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 86.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.