Przegędza
| wieś | |
 Kościół Podwyższenia Krzyża Świętego | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2012) |
1663 |
| Strefa numeracyjna |
32 |
| Tablice rejestracyjne |
SRB |
| SIMC |
0214043 |
Położenie na mapie gminy Czerwionka-Leszczyny  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa śląskiego  | |
Położenie na mapie powiatu rybnickiego  | |
 50°07′16″N 18°37′48″E/50,121111 18,630000[1] | |
| Strona internetowa | |
Przegędza (niem. Przegendza) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie rybnickim, w gminie Czerwionka-Leszczyny. Wieś leży na Górnym Śląsku. Przez wieś przebiega droga wojewódzka nr 925.
Nazwa
Według niemieckiego geografa oraz językoznawcy Heinricha Adamy’ego nazwa miejscowości wywodzi się od polskiej nazwy ptaka „gęsi” - „von gęs, gęsia = Gans”[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najwcześniejszą wymienia nazwę - „Przegenza” podając jej znaczenie „Gansedorf” czyli po polsku „Wieś gęsi”[2].
Historia
W połowie XIX wieku we wsi większość stanowiła ludność polskojęzyczna. Topograficzny opis Górnego Śląska z 1865 roku notuje: „19 haushaltungen mit 42 Seelen, wovon 32 nur polnisch sprechen” czyli w tłumaczeniu na język polski: „19 gospodarstw domowych z 42 duszami, z których 32 mówi tylko po polsku (...)”[3].
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego.
W latach 1954-1961 wieś była siedzibą gromady Przegędza, po zniesieniu gromady włączona w do osiedla Leszczyn[4][5], od 1973 r. w gminie Czerwionka-Leszczyny.
Urodził się tu Wilhelm Fojcik – działacz plebiscytowy, poseł na sejm II RP.
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 110846.
- 1 2 Heinrich Adamy, Die schlesischen Ortsnamen, ihre Entstehung und Bedeutung. Ein Bild aus der Vorzeit, wyd. 2, Breslau: Verlag von Priebatsch’s Buchhandlung, 1888, s. 56, OCLC 456751858 (niem.).
- ↑ Triest 1865 ↓, s. 748.
- ↑ Dz. U. z 1961 r. Nr 54, poz. 303 (ISAP)
- ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 50, poz. 327 (ISAP)
Bibliografia
- Felix Triest: Topographisches Handbuch von Oberschlesien. Breslau: Verlag von Wilh. Gottl. Korn, 1865.
