Przyszów

Przyszów
wieś
Ilustracja
Szkoła w Przyszowie
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

stalowowolski

Gmina

Bojanów

Liczba ludności (2024)

1539[1]

Strefa numeracyjna

15

Kod pocztowy

37-433[2]

Tablice rejestracyjne

RST

SIMC

0788940[3]

Położenie na mapie gminy Bojanów
Mapa konturowa gminy Bojanów, u góry nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Położenie na mapie powiatu stalowowolskiego
Mapa konturowa powiatu stalowowolskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Przyszów”
Ziemia50°29′28″N 21°59′47″E/50,491111 21,996389[4]
Strona internetowa

Przyszów – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie stalowowolskim, w gminie Bojanów[3]. Ma status sołectwa[5].

Dawniej były to dwie wsie Przyszów Szlachecki (część zachodnia) i Przyszów Kameralny lub Królewski (część wschodnia). Obie wsie leżały na przeciwnym brzegu rzeki Ruda-Łęg[6]. Do końca 2017 roku częścią Przyszowa były także Burdze, Kołodzieje i Ruda, od 2018 samodzielne wsie[7].

Historia

Pierwszą wzmiankę o Przyszowie (Kameralnym lub Królewskim) zamieścił Jan Długosz w „Księdze Uposażeń”. Pisał w niej o wsi Przyszów należącej do parafii Charzewice i królewskim zamku z wieżą, ufundowanym przez Kazimierza Wielkiego. Rozwój wsi związany był z zamkiem, który miał charakter dworu myśliwskiego. Jako że bywali tu królowie na polowaniach, zamek musiał mieć zaplecze gospodarcze. W swoim dworze w Przyszowie król Kazimierz Wielki był co najmniej raz 31 sierpnia 1358 r, oraz prawdopodobnie w 1368 i być może również w 1370 roku. W zamku w Przyszowie król Kazimierz Wielki wydał przywilej lokacyjny dla Lwowa[8]. Za czasów ostatnich Jagiellonów, zaczęło rozwijać się osadnictwo przemysłowo-leśne i rolnicze. Gdy starostą sandomierskim był Jan Tarnowski, Przyszów tworzył pokaźny zespół przemysłowo-gospodarczy. W latach 1581–1585 powstała rudnica Przyszowska, istniał też młyn i karczma. Od czasów Zygmunta III Wazy giną ślady pobytu królów na łowach w Przyszowie. Zaniedbany i walący się zamek został rozebrany w XVIII wieku.

Następnie były to dwie wsie: Przyszów Szlachecki (część zachodnia), który powstał później, i Przyszów Kameralny lub Królewski (część wschodnia). Obie wsie leżały na przeciwnym brzegu rzeki Ruda-Łęg[6]. Należały wstępnie do dwóch odrębnych powiatów: Przyszów Szlachecki do Bezirk Tarnobrzeg, a Przyszów Kameralny do Bezirk Nisko. Od 1867 obie wsie znalazły się w powiecie niskim w Galicji, a następnie w powiecie niżańskim w II RP (województwo lwowskie)[9], gdzie ostatecznie zostały połączone[10].

W latach 1954-1968 Przyszów był siedzibą gromady Przyszów, po jej zniesieniu w gromadzie Stany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa tarnobrzeskiego.

Zabytki

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Bojanów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 23
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1047 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 112397.
  5. ↑ BIP gminy, sołtysi
  6. 1 2 Przyszów Szlachecki i Kameralny (Królewski), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 235.
  7. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia, zmiany i zniesienia urzędowych nazw niektórych miejscowości oraz obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2401 (ISAP))
  8. ↑ Kocańda Paweł, Badania nad pierwszymi murowanymi zamkami na obszarze obecnego województwa podkarpackiego, "Archeologie západních Čech", 11, 2016, 66-82.pdf [online] [dostęp 2021-03-09] (ang.).
  9. ↑ Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej : opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych. T. 13, Województwo lwowskie
  10. ↑ Dz.U. 1934 nr 68 poz. 597

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.