Pseudalsophis dorsalis

Pseudalsophis dorsalis[1]
(Steindachner, 1876)
Ilustracja
U góry samica, u dołu samiec
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

zauropsydy

Podgromada

diapsydy

Rząd

łuskonośne

Podrząd

węże

Infrarząd

Alethinophidia

Nadrodzina

Colubroidea

Rodzina

połozowate

Podrodzina

ślimaczarze

Rodzaj

Pseudalsophis

Gatunek

Pseudalsophis dorsalis

Synonimy
  • Dromicus chamissonis var. dorsalis Steindachner, 1876
  • Dromicus chamissonis var. Habelii Steindachner, 1876[2]
  • Dromicus dorsalis — Van Denburgh, 1912[2]
  • Alsophis dorsalis (Steindachner, 1876)[1]
  • Alsophis biserialis dorsalis — Thomas, 1997[2]
  • Pseudalsophis dorsalis — Zaher et al., 2009[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]

Pseudalsophis dorsalis – gatunek węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Występuje w Ameryce Południowej, endemicznie na kilku należących do archipelagu Galapagos wyspach[4].

Systematyka

Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1876 roku austriacki ichtiolog i herpetolog Franz Steindachner na łamach „K. K. Zoologisch-Botanischen Gesellschaft”. Autor nadał wężowi nazwę Dromicus chamissonis var. dorsalis[2][5]. Jako miejsce typowe podał Wyspy Galapagos (w Ekwadorze); w 1997 roku Robert Allen Thomas ograniczył miejsce typowe do wyspy Santa Cruz[2][6]. Największy syntyp NMW 25168,2[a] to okaz o długości 990 mm odłowiony przez Habela w 1868 roku[7][8].

Etymologia

Morfologia

Jest to wąż o smukłej budowie ciała, wykazujący dymorfizm płciowy. Samce osiągają maksymalnie ok. 110,4 cm długości całkowitej, natomiast samice do ok. 95 cm. Grzbiet bladoszarobrązowy z serią nieregularnych ciemnych plam (u samic) lub podłużnych ciemnych pasów (u samców). Brzuch ubarwiony podobnie jak u Pseudalsophis biserialis, ale jaśniejszy niż u Pseudalsophis occidentalis. Posiada wzór łusek grzbietowych 19–19–17, 2 łuski zaoczne, 1 łuska przedoczna, płytka analna podzielona[4][8].

Wymiary[4][6][8]:

Samiec Samica
Długość całkowita (mm) 1104 950
Długość SVL[b] (mm) 830
Łuski grzbietowe (rzędy) 19–19–17 19–19–17
Tarczki brzuszne 211–232 215–240
Tarczki podogonowe 91–119 81–109

Występowanie

Pseudalsophis dorsalis jest gatunkiem endemicznym dla archipelagu Galapagos. Występuje na wyspach: Santa Cruz, Baltra, Santa Fé, Rábida, Pinzón, Seymour Norte oraz na mniejszych wysepkach Edén i Venecia[4].

Ekologia i zachowanie

Pseudalsophis dorsalis zamieszkuje różnorodne środowiska: przybrzeżne obszary skał wulkanicznych, suche zarośla, suche trawiaste stepy oraz sezonowo suche lasy. Okazjonalnie zapuszcza się na tereny rolnicze i do ogrodów wiejskich. Pseudalsophis dorsalis jest wężem lekko jadowitym, co oznacza, że jego ukąszenie nie jest niebezpieczne dla ludzi. Dieta tego gatunku obejmuje jaszczurki: Phyllodactylus barringtonensis, Phyllodactylus galapagensis, Microlophus barringtonensis i Microlophus indefatigabilis, młode legwany: Amblyrhynchus cristatus, Conolophus pallidus i Conolophus subcristatus oraz gryzonie, ptaki morskie, jaja gołębiaka plamistego i owady[4][8].

Status zagrożenia

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Pseudalsophis dorsalis jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ang. Least Concern). Liczebność populacji nie jest oszacowana, a jej trend oceniany jest jako stabilny[3]. Na wyspie Santa Cruz jego populacja została prawdopodobnie poważnie uszczuplona przez introdukowane na wyspę szczury i koty[4].

Uwagi

  1. ↑ NMW – Naturhistorisches Museum, Wiedeń[10].
  2. ↑ SVL – ang. Snout–vent length – odległość od przodu głowy do odbytu.

Przypisy

  1. 1 2 Pseudalsophis dorsalis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-01-18] (ang.).
  2. 1 2 3 4 5 6 7 P. Uetz & J. Hallermann, Pseudalsophis dorsalis (STEINDACHNER, 1876), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2026-01-18] (ang.).
  3. 1 2 Pseudalsophis dorsalis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-01-18] (ang.).
  4. 1 2 3 4 5 6 7 A. Arteaga, Central Galápagos Racer (Pseudalsophis dorsalis), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2025, DOI: 10.47051/ERII2322 [dostęp 2026-01-18] (ang.).
  5. ↑ Steindachner F., Die Schlangen und Eidechsen der Galapagos-Inseln, „K. K. Zoologisch-Botanischen Gesellschaft”, 1876, s. 303–329 (niem.).
  6. 1 2 Robert Allen Thomas, Galapagos terrestrial snakes: Biogeography and systematics, „Herpetological Natural History”, 5, 1997, s. 19–40 (ang.).
  7. ↑ Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 595. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
  8. 1 2 3 4 G. Pazmiño-Otamendi, Pseudalsophis dorsalis, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
  9. ↑ H. Zaher, F.G. Grazziotin, J.E. Cadle, R.W. Murphy, J.C. de Moura-Leite & S.L. Bonatto. Molecular phylogeny of advanced snakes (Serpentes, Caenophidia) with an emphasis on South American Xenodontines: a revised classification and descriptions of new taxa. „Papéis Avulsos de Zoologia”. 49 (11), s. 142, 2009. DOI: 10.1590/S0031-10492009001100001. (ang.).
  10. Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 658, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).