Pseudalsophis dorsalis
| Pseudalsophis dorsalis[1] | |||
| (Steindachner, 1876) | |||
![]() U góry samica, u dołu samiec | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Infrarząd | |||
| Nadrodzina |
Colubroidea | ||
| Rodzina | |||
| Podrodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
Pseudalsophis dorsalis | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3] | |||
![]() | |||
Pseudalsophis dorsalis – gatunek węża z rodziny połozowatych (Colubridae). Występuje w Ameryce Południowej, endemicznie na kilku należących do archipelagu Galapagos wyspach[4].
Systematyka
Takson ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1876 roku austriacki ichtiolog i herpetolog Franz Steindachner na łamach „K. K. Zoologisch-Botanischen Gesellschaft”. Autor nadał wężowi nazwę Dromicus chamissonis var. dorsalis[2][5]. Jako miejsce typowe podał Wyspy Galapagos (w Ekwadorze); w 1997 roku Robert Allen Thomas ograniczył miejsce typowe do wyspy Santa Cruz[2][6]. Największy syntyp NMW 25168,2[a] to okaz o długości 990 mm odłowiony przez Habela w 1868 roku[7][8].
Etymologia
Morfologia
Jest to wąż o smukłej budowie ciała, wykazujący dymorfizm płciowy. Samce osiągają maksymalnie ok. 110,4 cm długości całkowitej, natomiast samice do ok. 95 cm. Grzbiet bladoszarobrązowy z serią nieregularnych ciemnych plam (u samic) lub podłużnych ciemnych pasów (u samców). Brzuch ubarwiony podobnie jak u Pseudalsophis biserialis, ale jaśniejszy niż u Pseudalsophis occidentalis. Posiada wzór łusek grzbietowych 19–19–17, 2 łuski zaoczne, 1 łuska przedoczna, płytka analna podzielona[4][8].
| Samiec | Samica | |
| Długość całkowita (mm) | 1104 | 950 |
| Długość SVL[b] (mm) | 830 | |
| Łuski grzbietowe (rzędy) | 19–19–17 | 19–19–17 |
| Tarczki brzuszne | 211–232 | 215–240 |
| Tarczki podogonowe | 91–119 | 81–109 |
Występowanie
Pseudalsophis dorsalis jest gatunkiem endemicznym dla archipelagu Galapagos. Występuje na wyspach: Santa Cruz, Baltra, Santa Fé, Rábida, Pinzón, Seymour Norte oraz na mniejszych wysepkach Edén i Venecia[4].
Ekologia i zachowanie
Pseudalsophis dorsalis zamieszkuje różnorodne środowiska: przybrzeżne obszary skał wulkanicznych, suche zarośla, suche trawiaste stepy oraz sezonowo suche lasy. Okazjonalnie zapuszcza się na tereny rolnicze i do ogrodów wiejskich. Pseudalsophis dorsalis jest wężem lekko jadowitym, co oznacza, że jego ukąszenie nie jest niebezpieczne dla ludzi. Dieta tego gatunku obejmuje jaszczurki: Phyllodactylus barringtonensis, Phyllodactylus galapagensis, Microlophus barringtonensis i Microlophus indefatigabilis, młode legwany: Amblyrhynchus cristatus, Conolophus pallidus i Conolophus subcristatus oraz gryzonie, ptaki morskie, jaja gołębiaka plamistego i owady[4][8].
Status zagrożenia
W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN Pseudalsophis dorsalis jest klasyfikowany jako gatunek najmniejszej troski (LC, ang. Least Concern). Liczebność populacji nie jest oszacowana, a jej trend oceniany jest jako stabilny[3]. Na wyspie Santa Cruz jego populacja została prawdopodobnie poważnie uszczuplona przez introdukowane na wyspę szczury i koty[4].
Uwagi
Przypisy
- 1 2 Pseudalsophis dorsalis, [w:] Integrated Taxonomic Information System [dostęp 2026-01-18] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 P. Uetz & J. Hallermann, Pseudalsophis dorsalis (STEINDACHNER, 1876), [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2026-01-18] (ang.).
- 1 2 Pseudalsophis dorsalis, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [dostęp 2026-01-18] (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 A. Arteaga, Central Galápagos Racer (Pseudalsophis dorsalis), [w:] Reptiles of Ecuador: Life in the middle of the world. (red. Arteaga A, Bustamante L, Vieira J), 2025, DOI: 10.47051/ERII2322 [dostęp 2026-01-18] (ang.).
- ↑ Steindachner F., Die Schlangen und Eidechsen der Galapagos-Inseln, „K. K. Zoologisch-Botanischen Gesellschaft”, 1876, s. 303–329 (niem.).
- 1 2 Robert Allen Thomas, Galapagos terrestrial snakes: Biogeography and systematics, „Herpetological Natural History”, 5, 1997, s. 19–40 (ang.).
- ↑ Van Wallach, Kenneth L. Williams, Jeff Boundy: Snakes of the World: A Catalogue of Living and Extinct Species. Boca Raton: Taylor and Francis, CRC Press, 2014, s. 595. ISBN 978-1-4822-0848-1. (ang.).
- 1 2 3 4 G. Pazmiño-Otamendi, Pseudalsophis dorsalis, [w:] Reptiles del Ecuador. Version 2022.0. (red. Torres-Carvajal, O., Pazmiño-Otamendi, G., Ayala-Varela, F. y Salazar-Valenzuela, D), Quito: Museo de Zoología, Pontificia Universidad Católica del Ecuador, 2020 (hiszp.).
- ↑ H. Zaher, F.G. Grazziotin, J.E. Cadle, R.W. Murphy, J.C. de Moura-Leite & S.L. Bonatto. Molecular phylogeny of advanced snakes (Serpentes, Caenophidia) with an emphasis on South American Xenodontines: a revised classification and descriptions of new taxa. „Papéis Avulsos de Zoologia”. 49 (11), s. 142, 2009. DOI: 10.1590/S0031-10492009001100001. (ang.).
- Mark Henry Sabaj, Codes for Natural History Collections in Ichthyology and Herpetology, „Copeia”, 108 (3), 2020, s. 658, DOI: 10.1643/ASIHCODONS2020 (ang.).

