Racendów
| wieś | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Strefa numeracyjna |
62 |
| Kod pocztowy |
63-220[1] |
| Tablice rejestracyjne |
PJA |
| SIMC |
0200466 |
Położenie na mapie gminy Kotlin ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu jarocińskiego ![]() | |
Racendów – wieś w Polsce położona w województwie wielkopolskim, w powiecie jarocińskim, w gminie Kotlin.
W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kaliskiego.
Pierwsze wzmianki o miejscowości pojawiają się już w średniowieczu — w dokumentach z końca XIV w. wieś występuje pod formą Reczssadowo (rok 1388). W dokumentach odnotowano też różne formy nazwy: Racedow, Racendowo, Ratszadowo, Raczadowo, a w niemieckich źródłach występuje jako Ratzendau lub Ratenau.Ta zmienność nazewnictwa jest typowa dla wsi o długiej historii zapisanej w rękopisach i aktach sądowych.W aktach ziemskich i grodzkich wymienia się w XVI–XVII w. właścicieli i dziedziców Racendowa — przykładowo w 1579 r. pojawiają się zapisy o osobach takich jak Jan Raczadowski i Maciej Mańkowski, a w 1618 r. jako właściciel figuruje Wojciech Zawadzki. Te zapisy potwierdzają przynależność wsi do lokalnej warstwy drobnej szlachty i szlacheckich posiadłości charakterystycznych dla Wielkopolski. Na gruntach Racendowa przed 1800 r. powstała osada olęderska — czyli osadnictwo na prawie holenderskim (olędrzy to grupa osadników rolnych, którzy w XVIII–XIX w. zakładali osady w różnych częściach Polski). Obecność takich osad wpływała na układ pól, zabudowy i lokalne zwyczaje gospodarcze.
We wsi znajduje się kilka zabytkowych obiektów:
-Dwór z trzeciej ćwierci XIX w. (niegdyś z folwarkiem, mleczarnią,wytwórnią serów, wiatrakiem, cegielnią i hutą szkła) Położony na wzniesieniu przy głównym skrzyżowaniu, z resztkami parku i pomnikowymi dębami w otoczeniu. Dwór oraz obiekty towarzyszące stanowiły lokalny ośrodek administracji folwarcznej i kulturalnej. W rejestrach zabytków oraz opracowaniach powiatowych obiekt ten jest wymieniany jako element dziedzictwa architektonicznego.
-Kościół ewangelicki, obecnie kościół filialny pw. Matki Boskiej Bolesnej Parafii Rzymskokatolickiej w Sławoszewie. Kościół murowany z wieżą wtopioną w połać dachu zwieńczoną wieloboczną kopułą z neoklasycznym detalem architektonicznym. Obok kościoła usytuowany jest cmentarz, na którym postawiono pomnik pamięci dawnych osadników niemieckich z napisem polsko-niemieckim.
-Szkoła
W XIX/XX w. Racendów miał przystanek kolei wąskotorowej która łączyła miejscowości Witaszyce i Zagórów (46 km, przy czym długość maksymalna wraz z odnogami wynosiła 86 km) Pierwszy odcinek linii otwarto w 1902 r., a najnowszy w 1947 r. Ostatni planowy kurs kolejki miał miejsce 28 czerwca 1991 r. Dwa dni później, 30 czerwca, na szlak wyjechał pociąg pożegnalny zorganizowany przez Poznański Klub Modelarzy Kolejowych. W 1993 przeprowadzono fizyczną likwidację torowiska, a w 2018 jej pozostałości przekazano władzom samorządowym.
Zgodnie z ostatnim rozkładem jazdy z 1991 r., ruch pasażerski obsługiwał jeden skład. Pociąg wyjeżdżał z Witaszyc o szóstej rano, a wracał tam około wpół do drugiej po południu. Czas przejazdu wynosił 2 godz. 23 min. W rozkładzie zaplanowano uruchomienie 2 dalszych połączeń, jednak nie zostało to zrealizowane.
Przypisy
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1068 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 113623.
Linki zewnętrzne
- Racendów, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 349.




