Regut

Regut
wieś
Ilustracja
Budynek remizy i biblioteki w Regucie
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Powiat

otwocki

Gmina

Celestynów

Liczba ludności (2023)

524[1]

Strefa numeracyjna

22

Kod pocztowy

05-430[2]

Tablice rejestracyjne

WOT

SIMC

0001063[3]

Położenie na mapie gminy Celestynów
Mapa konturowa gminy Celestynów, w centrum znajduje się punkt z opisem „Regut”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po prawej znajduje się punkt z opisem „Regut”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Regut”
Położenie na mapie powiatu otwockiego
Mapa konturowa powiatu otwockiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Regut”
Ziemia52°02′19″N 21°22′58″E/52,038611 21,382778[4]
Strona internetowa
Kaplica pw. "Błogosławionej Rodziny Ulmów" w Regucie

Regut – wieś sołecka[5] w Polsce położona w województwie mazowieckim, w powiecie otwockim, w gminie Celestynów niedaleko Warszawy[3][6].

Wieś królewska położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie garwolińskim ziemi czerskiej województwa mazowieckiego[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa warszawskiego.

Historia i kultura

Regut powstał w XVI wieku. Był królewszczyzną, należącą do starostwa osieckiego, założoną i zasiedloną z inicjatywy zarządcy starostwa, ks. Kaspra Sadłochy.

Na przełomie XVI i XVII w. Regut wyróżniał się na tle innych miejscowości na tym obszarze. Wykupowano nowe ziemie. Jest to dowód na to, że mieszkańcy wsi byli zamożni. Według zapisków z 1660 r. Regut został całkowicie spalony podczas wojen szwedzkich. Bardzo powoli został znowu zasiedlony i odbudowany. Zaczęły też powstawać inne miejscowości jak: Tabor, Podbiel, Ponurzyca. W Regucie jako pierwszej miejscowości w starostwie osieckim dokonano bardzo ważnej zmiany – zmieniono pańszczyznę na czynsz. Rozwinęła się uprawa wielu roślin, jednak trzeba było oddawać część plonów do folwarku Chrosna i dworu Osieck.

Szansą na rozwój miała się stać Konstytucja 3 maja. Jednak rzeczywistość okazała się inna. Walki powstałe w obronie konstytucji nie ominęły również Reguta. Tu obozowały wojska polskie i przechodziły tędy wojska rosyjskie. Przez to chłopi reguccy nie mogli nic zasiać na polach podczas insurekcji kościuszkowskiej. Znaczny rozkwit nastąpił w XIX w., kiedy Regut znów był jedną z najbogatszych miejscowości starostwa osieckiego.

Zasłużoną osobą związaną z Regutem jest Józef Sobota, znany rzeźbiarz. Jego dzieła w większości zaginęły, ale część została wykupiona przez muzea (np. Państwowe Muzeum Etnograficzne) i kolekcjonerów. Więcej informacji o Józefie Sobocie można znaleźć w książce M. Prokopka "Życie i twórczość rzeźbiarska Józefa Soboty" oraz w książce Aleksandra Jackowskiego "O rzeźbach i rzeźbiarzach".

Wieś należy do Parafii Wniebowzięcia NMP w Celestynowie. W remizie strażackiej w niedziele (oprócz świąt) o godzinie 16:00 były odprawiane jest Msze Święte. W 2024 roku w centrum wsi powstała kaplica pw. "Błogosławionej Rodziny Ulmów". Dnia 13.04.2024 roku poświęcenia kaplicy dokonał biskup Romuald Kamiński[8]. Uroczyste wprowadzenie relikwii Błogosławionej Rodziny Ulmów nastąpiło 22.12.2024 roku[9].

W marcu 2020 opublikowany został reportaż „Jutro sianokosy” (napisany przez byłą mieszkankę Reguta, Martę Matosek), który opisuje losy jednego z najstarszych mieszkańca Reguta, Józefa Celińskiego, oraz jego rodziny, od II wojny światowej aż po czasy współczesne. Książka ta relacjonuje w prozatorski sposób życie codzienne oraz przemiany gospodarcze i społeczne zachodzące w Regucie od lat 50., jak również prezentuje kulturę ludową mieszkańców Reguta i okolic: dożynki, zwyczaje weselne, śpiewki ludowe, prace gospodarcze i rolnicze[10].

Ochotnicza straż pożarna

W Regucie od 1927 roku działa Ochotnicza Straż Pożarna, obecnie jako stowarzyszenie[11]. Oprócz działalności ratowniczo-gaśniczej, zabezpiecza imprezy masowe oraz prowadzi edukację z zakresu przeciw działania pożarom[11]. Przy OSP działa Młodzieżowa Drużyna Pożarnicza[11].

Szkoła podstawowa

Pierwsza szkoła w Regucie powstała w latach 20. XX w. W końcu 1922 roku dzieci rozpoczęły naukę w domu prywatnym. W 1926 roku mieszkańcy wybudowali budynek szkoły z jedną izbą lekcyjną i mieszkaniem dla nauczyciela. Składka po 50 ówczesnych zł od domostwa oraz materiał na budowę od mieszkańców i z mienia gromadzkiego pozwoliły na ukończenie budynku[12]. Dzieci do nowej szkoły zaczęły uczęszczać od roku szkolnego 1927/28.

Od końca lat 50. XX w. Szkoła Podstawowa w Regucie mieści się w kolejnym budynku (budowany w latach 1956-58) przy ul. Wiatracznej 13. Jest tam oddział przedszkolaków, klasa "0" oraz klasy I-VI (docelowo po wprowadzeniu reformy oświaty z 2017 r. - I - VIII).

Klub piłkarski RKS Bór Regut

Regut znany jest również z drużyny piłkarskiej RKS Bór Regut, która oficjalnie powstała w 2000 roku. W klubie jest drużyna seniorów, oldboyów, cheerleaderek oraz kilka drużyn młodzieżowych i dziecięcych. Klub dynamicznie się rozwija. Stadion piłkarski w Regucie, na którym rozgrywa swoje mecze, wybudowali mieszkańcy. Oficjalne otwarcie boiska nastąpiło 13 września 1998 roku[13]. Rocznik 2005 w roku 2020 zdobył vice mistrzostwo Polski w Futsalu.

Przyroda i wypoczynek

Miejscowość Regut położona jest w Mazowieckim Parku Krajobrazowym, w okolicy sosnowych lasów i polodowcowych wydm. Bliskość Warszawy, niespełna 60 min jazdy samochodem z centrum stolicy, powodują, że jest to atrakcyjne miejsce na weekendowe wypady za miasto. Dojechać można również koleją, stacja Celestynów znajduje się 2,5 km od Reguta. Lasy sosnowe, wydmy polodowcowe i wyznaczone szlaki turystyczne zachęcają do wędrówek. W sezonie można zbierać jagody i grzyby. W lasach można spotkać liczne gatunki dzikich zwierząt: dziki, lisy, sarny, łosie i inne.

Szlaki turystyczne[14]:

  • Szlak wiejski – szlak żółty, Stara Wieś – Osieck, całkowita długość: 20,7 km,

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Celestynów w 2023. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2023 s. 6
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1076 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 115153.
  5. ↑ Statut gminy, sołectwa s. 4
  6. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  7. ↑ Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  8. ↑ Perła Celestynowa na portalu idziemy.pl
  9. ↑ Wprowadzenie relikwii bł. Rodziny Ulmów do kaplicy w Regucie [online], Diecezja Warszawsko-Praska [dostęp 2026-07-14].
  10. ↑ Ksiazka Kolbiel [online], files.wordpress.com [dostęp 2024-04-25].
  11. 1 2 3 Gmina Celestynów - Oficjalny Serwis Internetowy [online], www.celestynow.pl [dostęp 2018-05-04] [zarchiwizowane z adresu 2018-05-05].
  12. ↑ Kronika SP w Regucie
  13. ↑ Muszyński Wiesław, Pismo Samorządowe Celestynka, 1998.
  14. ↑ Promocja [online], www.celestynow.pl [dostęp 2018-05-04] [zarchiwizowane z adresu 2018-04-06].
  15. ↑ Gmina Celestynów, www.celestynow.pl.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.