Reprezentacja Ukrainy w szachach

Ukraina

Związek	Federacija szachiw Ukrajiny
Skrót FIDE	UKR
Strona internetowa

Reprezentacja Ukrainy w szachach – drużyna męska (w przypadku olimpiad drużyna open) reprezentująca Ukrainę w szachowych rozgrywkach międzynarodowych. Drużyna ukraińska dwukrotnie wygrała olimpiadę, zdobyła mistrzostwo świata w 2001 roku oraz dwukrotnie była mistrzem Europy.

W okresie ZSRR reprezentacja Ukraińskiej SRR uczestniczyła w drużynowych mistrzostwach ZSRR, debiutując w nich w 1958 roku. Drużyna Ukraińskiej SRR była czołowym uczestnikiem mistrzostw ZSRR: w latach 1951, 1955, 1959, 1967, 1969 i 1972 zajęła trzecie miejsce, w 1975 roku została sklasyfikowana na drugiej pozycji, a w latach 1979, 1981, 1986 i 1991 wygrała te rozgrywki^[1]. Po uzyskaniu przez Ukrainę niepodległości, w 1991 roku powołano do istnienia ukraińską federację szachową, która rok później uzyskała członkostwo w FIDE^[2]. Również w 1992 roku reprezentacja Ukrainy zadebiutowała na olimpiadzie szachowej. Ukraińska drużyna zajęła wówczas dziewiąte miejsce, identycznie jak dwa lata później^[1]. W 1996 roku Ukraina zajęła drugie miejsce w klasyfikacji, za Rosją, nie przegrywając wówczas żadnego meczu^[3], natomiast w dwóch kolejnych turniejach olimpijskich została sklasyfikowana na trzeciej pozycji^[1]. W 2004 roku Ukraina wygrała mecze m.in. z Rosją i Indiami. W ostatecznej klasyfikacji ukraińska drużyna wygrała turniej i zdobyła pierwsze w historii mistrzostwo olimpijskie, uzyskując trzy punkty przewagi nad drugą Rosją^[4]. Skład tamtej drużyny stanowili Wasyl Iwanczuk, Rusłan Ponomariow, Andrij Wołokitin, Ołeksandr Moisejenko, Pawło Eljanow oraz czternastoletni Siergiej Kariakin^[5]. W 2010 roku Ukraina po raz drugi wygrała olimpiadę, kończąc rozgrywki przed Rosją i Izraelem. W roku 2012 zespół ukraiński został sklasyfikowany na trzecim miejscu, a w 2016 roku był drugi^[1].

W 1993 roku Ukraina po raz pierwszy uczestniczyła w mistrzostwach świata^[1]. Zespół ukraiński zajął wówczas drugie miejsce w klasyfikacji, za Stanami Zjednoczonymi^[6]. W 2001 roku reprezentacja Ukrainy zdobyła mistrzostwo świata, o pół punktu wyprzedzając drugą Rosję^[7]. W późniejszym okresie Ukraina jeszcze trzykrotnie zdobyła medale mistrzostw świata: w latach 2011 i 2013 zajęła trzecie miejsce, a w 2015 roku była druga^[1].

W 1992 roku reprezentacja Ukrainy zadebiutowała w mistrzostwach Europy, kończąc tamte rozgrywki na drugim miejscu. W latach 2009 i 2017 zespół Ukrainy był trzeci w mistrzostwach kontynentu, w 2019 roku zdobył wicemistrzostwo, a w latach 2021 i 2025 – mistrzostwo^[1].

Ukrainę na olimpiadach reprezentowało 23 arcymistrzów: Wołodymyr Bakłan, Ołeksandr Bielawski, Wiaczesław Ejnhorn, Pawło Eljanow, Wasyl Iwanczuk, Zachar Jefimenko, Siergiej Kariakin, Anton Korobow, Jurij Kryworuczko, Jurij Kuzubow, Wadym Małachatko, Wołodymyr Małaniuk, Adrian Michalczyszyn, Ołeksandr Moisejenko, Wałerij Newerow, Igor Nowikow, Aleksander Oniszczuk, Wołodymyr Onyszczuk, Rusłan Ponomariow, Ołeh Romanyszyn, Stanisław Sawczenko, Kiriłł Szewczenko i Andrij Wołokitin. Jedynymi Ukraińcami bez tytułu arcymistrzowskiego w momencie udziału w olimpiadzie byli Artur Frołow i Jurij Kruppa w 1994 roku. Najwięcej partii (163) na olimpiadach rozegrał Wasyl Iwanczuk, który reprezentował kraj na czternastu turniejach olimpijskich^[8][9].

Źródło: Olimpbase, Chess-Results.com^{[1][10][11][12][13]}

Olimpiady szachowe

Udział w olimpiadach szachowych
Rok	Miejsce	M	W	R	P
1927	Nie uczestniczyła (była częścią ZSRR)
1928
1930
1931
1933
1935
1937
1939
1950
1952
1954
1956
1958
1960
1962
1964
1966
1968
1970
1972
1974
1976
1978
1980
1982
1984
1986
1988
1990
1992	9.	14	8	3	3
1994	9.	14	7	5	2
1996	2.	14	10	4	0
1998	3.	13	7	4	2
2000	3.	14	8	5	1
2002	14.	14	7	4	3
2004	1.	14	10	4	0
2006	8.	13	8	2	3
2008	4.	11	7	3	1
2010	1.	11	8	3	0
2012	3.	11	9	0	2
2014	6.	11	6	4	1
2016	2.	11	10	0	1
2018	10.	11	7	2	2
2022	29.	11	5	4	2
2024	16.	11	7	1	3
Razem	1. miejsce (2 razy)	187	117	47	23

Mistrzostwa świata

Udział w mistrzostwach świata
Rok	Miejsce	M	W	R	P
1985	Nie uczestniczyła (była częścią ZSRR)
1989
1993	2.	9	5	2	2
1997	5.	9	2	3	4
2001	1.	8	6	2	0
2005	4.	8	4	1	3
2010	Nie uczestniczyła
2011	3.	9	5	2	2
2013	3.	9	7	0	2
2015	2.	9	5	2	2
2017	6.	9	3	2	4
2019	Nie uczestniczyła
2022	5–8.	8	2	2	4
Razem	1. miejsce	78	39	16	23

Mistrzostwa Europy

Udział w mistrzostwach Europy
Rok	Miejsce	M	W	R	P
1957	Nie uczestniczyła (była częścią ZSRR)
1961
1965
1970
1973
1977
1980
1983
1989
1992	2.	9	7	1	1
1997	Nie uczestniczyła
1999	6.	9	4	4	1
2001	11.	9	4	3	2
2003	5.	9	5	2	2
2005	5.	9	6	0	3
2007	5.	9	4	4	1
2009	3.	9	5	3	1
2011	15.	9	4	2	3
2013	9.	9	4	3	2
2015	5.	9	6	0	3
2017	3.	9	6	1	2
2019	2.	9	6	2	1
2021	1.	9	5	4	0
2023	Nie uczestniczyła
2025	1.	9	7	1	1
Razem	1. miejsce (2 razy)	126	73	30	23

• Reprezentacja Ukrainy w szachach kobiet