Richard Lewontin

Richard Charles Lewontin (ur. 29 marca 1929, zm. 4 lipca 2021^[1]) – amerykański biolog, genetyk i komentator społeczny.

Jest jednym z twórców matematycznych podstaw genetyki populacyjnej, pionierem nowych technik badawczych w zakresie biologii molekularnej, takich jak elektroforeza żelowa, stosowanych do badania zmienności genetycznej. Lewontin jest uważany za jednego z twórców dziedziny nauki zajmującej się ewolucją molekularną^[2][3].

Laureat Nagrody Crafoorda w dziedzinie nauk o życiu za 2015 rok^[4].

W latach 1960. rozpoczął wraz z Johnem Hubby'm^[5][6] stosowanie elektroforezy do badania zmienności białek w populacjach naturalnych i wykazali, że naturalne populacje są genetycznie bardzo zmienne. Doprowadziło to do porzucenia przekonania o jednorodności genetycznej w obrębie gatunku i zmusiło genetyków populacyjnych pracujących nad populacjami naturalnymi do wyjaśnienia przyczyn tej zmienności^[7]. Było to też jedną z inspiracji do stworzenia teorii neutralnej ewolucji molekularnej przez Motoo Kimurę.

Choć ideę budowania nisz ekologicznych można przypisać takim autorom jak Ervin Schrodinger, czy Conrad Waddington to jej wyraz najlepiej dał Richard Lewontin. W latach 70. i 80. Lewontin napisał serię artykułów na temat adaptacji, w których wskazywał, że organizmy nie przystosowują się biernie – poprzez dobór naturalny – do już istniejących warunków, lecz aktywnie współtworzą istotne elementy swoich nisz ekologicznych^[8][9].

W opublikowanym w 1972 roku artykule pod tytułem The Apportionment of Human Diversity^[10][11] (Rozkład ludzkiej różnorodności) Lewontin wykazał, że wariancja genetyczna człowieka jako gatunku w 85% wynika ze zróżnicowania wewnątrzpopulacyjnego, a z różnic między populacjami (ale nadal wewnątrz arbitralnie wyodrębnionych, wielkich „ras”) w 8% wariancji, a ok. 6% wariancji genetycznej można uznać za zmienność „międzyrasową”^[12]. Wg Lewontina taki wynik dowodzi, że nie ma potrzeby (i możliwości) wyodrębniania ras w oparciu o kryteria genetyczne^[13].

Lewontin jako pierwszy zwrócił uwagę na fakty takie jak te i uczynił z nich przesłankę argumentacji za tym, że nie ma żadnych znaczących różnic między rasami, i w związku z tym należy porzucić samo pojęcie rasy^[14][13][15].