John Maynard Smith
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
6 stycznia 1920 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
19 kwietnia 2004 |
| profesor | |
| Specjalność: biologia | |
| Alma Mater | |
| Uczelnia |
Uniwersytet w Sussex |
| Nagrody | |
John Maynard Smith (ur. 6 stycznia 1920 w Londynie, zm. 19 kwietnia 2004 w Susseksie) – brytyjski biolog, laureat nagrody Kioto.
Jeden z najwybitniejszych współczesnych teoretyków ewolucjonizmu, genetyk, który wprowadził elementy teorii gier do badań nad zachowaniami organizmów biologicznych. Pozwoliło to na podkreślenie znaczenia współzależności w opisie zachowań organizmów.
Życiorys
Był absolwentem Eton College. Studiował nauki inżynieryjne w Trinity College na Uniwersytecie Cambridge. W okresie II wojny światowej pracował jako inżynier w przedsiębiorstwie projektującym samoloty, następnie od 1947 r. podjął studia zoologiczne na University College w Londynie, gdzie był studentem J.B.S. Haldane’a. Od 1965 był profesorem na Uniwersytecie w Sussex, a w latach 1965–1972 także pierwszym dziekanem Szkoły Nauk Biologicznych przy tym uniwersytecie. W 1985 r. przeszedł na emeryturę[1].
Od lat 30. XX wieku do stłumienia rewolucji węgierskiej w 1956 roku należał do brytyjskiej partii komunistycznej[1].
Osiągnięcia naukowe
Wprowadził do biologii ewolucyjnej elementy teorii gier. Jednym z jego głównych osiągnięc było zdefiniowanie wraz z Georgem R. Price'm strategii stabilnej ewolucyjnie co pozwoliło razem z ideą doboru krewniaczego W.D. Hamiltona i altruizmu odwzajemnionego Triversa na odrzucenie paradygmatu dobra gatunku w latach 70. XX wieku[2]. Było to wstępem do rozwoju badań z zakresu socjobiologii[3].
Wraz z Eörsem Szathamárym zaproponował opis dziejów życia w kategoriach wielkich przełomów w ewolucji(powstanie komórki z jądrem, powstanie łożyskowców etc.)[4].
W jego artykule z G.R.Pricem wprowadzili do rozważań ewolucyjnych grę w cykora[5].
W biologii teoretycznej opowiadał się za pluralistycznym ujęciem doboru naturalnego (ang. multi-level selection)[6].
Smith twierdził, że o zachowaniu danego organizmu można sensownie dyskutować jedynie w kontekście zachowań innych organizmów. Zoologia zawdzięcza mu także postawienie lub sprecyzowanie wielu istotnych pytań ewolucjonizmu, takich np. jak pytanie o to, dlaczego w procesie ewolucji doszło do rozróżnienia płci.
Nagrody i uhonorowania
Od 1977 członek Royal Society. Był także członkiem zagranicznym Amerykańskiej Akademii Sztuki i Nauki i doktorem honoris causa kilku uczelni, m.in. uniwersytetu w Kent, Cambridge, Chicago i Edynburgu. Laureat prestiżowych nagród: Kioto (2001)[7] i Crafoorda (1999) oraz Medalu Darwina (1986). Laureat Medalu Copleya.
Wybrane publikacje
- The Evolution of Sex (1978)
- Evolution and the Theory of Games (1983)
- Evolutionary Genetics (1989)
- The Problems of biology (1992), Polskie wydanie-1992-Problemy biologii, Wydawnictwo Naukowe PWN.
- The Major Transitions in Evolution (1995)
- The Origins of Life: From the birth of life to the origin of language (z Eörsem Szathmáry) (2000) – polskie wydanie: Tajemnice przełomów w ewolucji. Od narodzin do powstania mowy ludzkiej, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2000, tłum. Michał Madaliński, ISBN 83-01-13242-6
- Animal Signals (z Davidem Harperem) (2003)
Przypisy
- 1 2 Brian Charlesworth, Anecdotal, historical and critical commentaries on genetics. John Maynard Smith: January 6, 1920-April 19, 2004, „Genetics”, 168 (3), 2004, s. 1105–1109, DOI: 10.1093/genetics/168.3.1105, ISSN 0016-6731, PMID: 15579672, PMCID: PMC1448785 [dostęp 2026-04-28].
- ↑ A.Łomnicki, Ekologia ewolucyjna, PWN(epub).
- ↑ A.Hoffman, Wokół ewolucji,PIW,1983, s.30.
- ↑ Maynard Smith J., Szathmáry E., Tajemnice przełomów w ewolucji, Warszawa 2000,PWN.
- ↑ Smith, J. Maynard and G. Randall Price. “The Logic of Animal Conflict.” Nature 246 (1973): 15-18.
- ↑ A.Stencel, Dobór naturalny. Zarys problemów filozoficznych. w: Główne problemy filozofii biologii, red. K. Chodasewicz, A. Grabizna, A. Proszewska, A. Stencel, A. Ziemny, Warszawa 2017 IFiS PAN.
- ↑ John Maynard Smith. Kyoto Prize. [dostęp 2018-10-01]. (ang.).
Bibliografia
- Brian Charlesworth. John Maynard Smith. „Genetics”. 168 (3), 2004. PMID: 15579672. PMCID: PMC1448785. (ang.).
- Professor John Maynard Smith. The Telegraph, 2004-04-22. [dostęp 2016-11-08]. (ang.).
- ISNI: 000000012031323X
- VIAF: 98043225
- LCCN: n79110564
- GND: 122546369
- NDL: 00471264
- LIBRIS: khwz093320zjnqd
- BnF: 12171212v
- SUDOC: 030257492
- SBN: CFIV069441
- NLA: 35147043
- NKC: xx0014016
- BNE: XX831922
- NTA: 068775059
- BIBSYS: 90168837
- CiNii: DA00123088
- Open Library: OL74343A
- PLWABN: 9810542645305606
- NUKAT: n94002100
- OBIN: 93639
- J9U: 987007265134405171
- PTBNP: 133625
- LNB: 000028554
- CONOR: 38742371
- ΕΒΕ: 74332
- KRNLK: KAC199618111
- WorldCat: E39PBJjtb7trRHH6wBb9GRGJXd



