Romuald Salnicki
![]() | |
| Data i miejsce urodzenia |
24 października 1896 |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci |
wiosna 1940 |
| Przebieg służby | |
| Lata służby |
1917–1940 |
| Siły zbrojne | |
| Jednostki | |
| Stanowiska |
wykonawca studiów |
| Główne wojny i bitwy |
I wojna światowa |
| Odznaczenia | |
Romuald Salnicki (ur. 24 października[a] 1896 w Bereścianach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – major saperów inżynier Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys
Syn Wiktora i Józefy z Sałajów urodzony 24 października 1896 w Bereścianach[2], w ówczesnym powiecie łuckim guberni wołyńskiej[1][3]. Absolwent gimnazjum z maturą w Łucku. W 1917 wcielono go, jako kadeta, do szkoły Miczmanów Obrony Brzegów Morskich[2] w Nowym Peterhofie[4][b]. Tam też uzyskał awans na pierwszy stopień oficerski[2]. W 1917 przeniesiono go 1 polskiej kompanii w Piotrogrodzie, a następnie służył w I Legii Ofierskiej I Korpusu Polskiego[2].
W lutym 1919 wstąpił do Wojska Polskiego[2] jako ochotnik i w stopniu szeregowca został przydzielony do Powiatowej Komendy Uzupełnień Chełm[6]. 1 kwietnia tego roku został przydzielony jako oficer do Stacji Zbornej Oficerów w Lublinie[2], a od 1 maja w stopniu podporucznika służył w 35 pułku piechoty[6][2], z którym do 1921 walczył w wojnie przeciwko bolszewikom[2]. 28 lutego 1921 odznaczono go krzyżem „Virtuti Militari” V kl., a we wniosku o jego nadanie czytamy m.in.[2][7]:
15 września 1919 roku podczas ataku silniejszego nieprzyjaciela na przyczółek mostowy m. Olewsko nad rze. Uborcią - w najkrytyczniejszej chwili opuszczenia stanowisk przez własne oddziały i wycofywania się na przeciwległy brzeg rzeki, ppor. Salnicki, dowódca IX baonu 35 pp, na czele 40 ludzi przeszedł do skrzydłowego kontrataku z taką brawurą i siłą, że jednym rozmachem rozbił linie nieprzyjacielskie i zmusił go do ucieczki w popłochu. Zdobył przy tym 2 kaemy i kilkudziesięciu jeńców.
W tym też roku ukończył kurs w Centrum Wyszkolenia Dowództwa Okręgu Generalnego w Krakowie[2]. 3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika[2] ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 2801. lokatą w korpusie oficerów piechoty[8]. W 1923 został przyjęty do Oficerskiej Szkoły Topografów[6]. Po ukończeniu szkoły skierowany do WIG jako kartograf[3]. 19 marca 1928 został mianowany na stopień kapitana ze starszeństwem z 1 stycznia 1928 i 311. lokatą w korpusie oficerów piechoty[9]. W styczniu 1930 został przeniesiony z korpusu oficerów piechoty do korpusu oficerów geografów z pozostawieniem na zajmowanym stanowisku w WIG[10]. W 1930 w Komendzie Garnizonu m. st. Warszawa. Studiował na Wydziale Budownictwa Wodnego Politechniki Warszawskiej[2], uzyskał dyplom inżyniera hydrotechnika[3][11]. W marcu 1932 został przeniesiony z korpusu oficerów geografów do korpusu oficerów inżynierii i saperów z równoczesnym przeniesieniem z WIG do Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych i pozostawieniem na etacie rezerwy personalnej Kierownictwa Fortyfikacji Sztabu Głównego[12]. W 1932 pełnił służbę w Sztabie Głównym[13]. Kierował robotami fortyfikacyjnymi na Polesiu. Później w Wydziale Fortyfikacji Departamentu Budownictwa MSWojsk. Z dniem 1 lutego 1935 został przydzielony do Ministerstwa Komunikacji na sześciomiesięczną praktykę[14]. 30 lipca tego roku został odwołany z praktyki i przydzielony do dyspozycji inspektora armii gen. dyw. Tadeusza Piskora, do 1 czerwca 1936[15]. Na stopień majora został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 i 21. lokatą w korpusie oficerów saperów[16]. W marcu 1939 był oficerem rezerwy personalnej oficerów Inspektoratu Saperów Sztabu Głównego przydzielonym do składu osobowego generała do prac przy Generalnym Inspektorze Sił Zbrojnych w Krakowie, gen. bryg. Antoniego Szyllinga na stanowisko wykonawcy studiów[17].
W kampanii wrześniowej ewakuował się z GISZ na południowy wschód Polski. Po agresji ZSRR na Polskę w nieznanych okolicznościach dostał się do niewoli sowieckiej i przebywał w obozie jenieckim w Starobielsku[3][2]. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie[2] i potajemnie pogrzebany w bezimiennej mogile zbiorowej w Piatichatkach, gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie[18]. Figuruje na tzw. liście Gajdideja (poz. 3072)[3][2].
5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień podpułkownika[19][20]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[21].
Ordery i odznaczenia
- Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 1354[1] – 28 lutego 1921[22]
- Krzyż Walecznych trzykrotnie[5][2]
- Srebrny Krzyż Zasługi – 17 marca 1934 „za zasługi na polu fortyfikacji”[23][2]
- Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921[5][3][2]
- Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości[5][3][2]
- Odznaka Oficerskiej Szkoły Topografów
Zobacz też
Uwagi
- ↑ 24 października jest datą urodzenia wg kalendarza juliańskiego[1].
- ↑ Romuald Salnicki w wypełnionym własnoręcznie kwastionariuszu kawalera Orderu Virtuti Militari napisał, że nie służył w „formacjach polskich przed 11/XI 1918 r.”[5], natomiast w „Księdze Cmentarnej Polskiego Cmentarza Wojennego” pojawiła się informacja o jego służbie w I Korpusie Wschodnim[3].
Przypisy
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 1.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 Banaszek, Roman i Sawicki 2000 ↓, s. 250.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 469.
- ↑ Kolekcja ↓, s. 3, 4.
- 1 2 3 4 Kolekcja ↓, s. 3.
- 1 2 3 Kolekcja ↓, s. 4.
- ↑ Romuald Salnicki - ku pamięci. Ogrody Wspomnień. Cmentarz Internetowy [online], www.ogrodywspomnien.pl [dostęp 2026-02-21].
- ↑ Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 120.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 19 marca 1928 roku, s. 53.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 21 stycznia 1930 roku, s. 6.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 264.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 228.
- ↑ Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 254, 423.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 6 lutego 1935 roku, s. 5.
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 31 sierpnia 1935 roku, s. 102.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 244.
- ↑ Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 418, 427.
- ↑ Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. LXXIV, 469.
- ↑ Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
- ↑ Zbrodnia katyńska, między prawdą i kłamstwem [online], edukacja.ipn.gov.pl, 2008, s. 215 [dostęp 2024-09-17].
- ↑ „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”. Portal polskiej Policji. [dostęp 2023-09-15].
- ↑ Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 11 z 19 marca 1921 roku, s. 481.
- ↑ M.P. z 1934 r. Nr 64, poz. 98 (ISAP).
Bibliografia
- Salnicki Romuald. [w:] Kolekcja Orderu Wojennego Virtuti Militari, sygn. I.482.67-5919 [on-line]. Wojskowe Biuro Historyczne. [dostęp 2023-01-07].
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2019-09-07].
- Lista starszeństwa oficerów zawodowych. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1922.
- Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2022-01-19].
- Rocznik Oficerski 1923. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1923.
- Rocznik Oficerski 1924. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1924.
- Rocznik Oficerski 1928. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1928.
- Rocznik Oficerski 1932. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1932.
- Kazimierz Banaszek, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki: Kawalerowie Orderu Virtuti Militari w mogiłach katyńskich. Warszawa: Kapituła Orderu Wojennego Virtuti Militari, 2000. ISBN 83-87893-79-X.
- Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
- Ryszard Rybka, Kamil Stepan: Rocznik oficerski 1939. Stan na dzień 23 marca 1939. Kraków: Fundacja CDCN, 2006. ISBN 978-83-7188-899-1.
- Jędrzej Tucholski: Mord w Katyniu. Warszawa: Instytut Wydawniczy PAX, 1991. ISBN 83-211-1408-3.
