Ryszard Linscheid

Ryszard Linscheid

podporucznik rezerwy kawalerii
Data i miejsce urodzenia	8 kwietnia 1909 Kuńkowce
Data i miejsce śmierci	wiosna 1940 Charków
Przebieg służby
Lata służby	1929–1940
Siły zbrojne	Wojsko Polskie
Jednostki	10 Pułk Strzelców Konnych 20 Pułk Ułanów im. Króla Jana III Sobieskiego 6 Pułk Strzelców Konnych
Stanowiska	dowódca plutonu
Główne wojny i bitwy	II wojna światowa (kampania wrześniowa: obrona Lwowa 1939)
Późniejsza praca	przedsiębiorca

Ryszard Zygmunt Linscheid (ur. 8 kwietnia 1909 w Kuńkowcach, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – polski prawnik, przedsiębiorca, podporucznik rezerwy kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Urodził się 8 kwietnia 1909 w Kuńkowcach jako syn Piotra (1880-1951^[1]) i Olgi z domu Kintzi (1888-1946^[2])^[3.1][3.2]. Miał brata Ferdynanda i dwie siostry: Walerię (1911-1989, żona Bogusława Panka^[3.1][4]) i Helenę (1915–2006, po mężu Schmidt^[5]). Po jego urodzeniu rodzina przeprowadziła się do wsi Dąbrówka Polska pod Sanokiem, gdzie ojciec był dzierżawcą majątku należącego do Strzelbickich^[6][7][8]. Linscheidowie byli wyznania mennonickiego^[9].

Od 1919 Ryszard Linscheid kształcił się w VIII Państwowym Gimnazjum Realnym we Lwowie, w X Państwowym Gimnazjum we Lwowie, w VIII Państwowym Gimnazjum we Lwowie. Później uczył się w Państwowym Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku, gdzie w roku szkolnym 1926/1927 ukończył VII klasę^[10], w roku szkolnym 1927/1928 ukończył VIII klasę^[11], a na wiosnę 1929 zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie byli m.in. Adam Bieniasz, Stanisław Gerstmann, Norbert Ramer, Lidia Sembratowicz, Eugeniusz Duda, Mieczysław Wiśniowski – dwaj ostatni to także ofiary zbrodni katyńskiej)^[12]. Następnie przeprowadził się do Lwowa, gdzie ukończył studia prawnicze na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jana Kazimierza.

W 1930 ukończył kształcenie w Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu. Został mianowany na stopień podporucznika kawalerii ze starszeństwem z 1 stycznia 1932 i lokatą 128. Służył w 10 Pułku Strzelców Konnych w Łańcucie. W 1934 był podporucznikiem rezerwy kawalerii i pozostawał wówczas w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Sanok^[13]. 6 listopada 1935 poślubił w Sanoku pochodzącą z Nowosielec Marię Szawłowską (ur. 7 lipca 1908 w Potoku Złotym)^[3.2], z którą miał córkę Annę. Wraz z rodziną zamieszkiwał we Lwowie przy ulicy Obertyńskiej 39 nieopodal Parku Stryjskiego. Prowadził prywatne przedsiębiorstwo transportowo-spedycyjne^[14]. W 1937 odbywał ćwiczenia wojskowe dla rezerwy w 20 pułku ułanów w Łańcucie na stanowisku dowódcy plutonu.

Wobec zagrożenia konfliktem zbrojnym, w 1939 został zmobilizowany i przydzielony do 6 Pułku Strzelców Konnych z Żółkwi, a po wybuchu II wojny światowej walczył w kampanii wrześniowej, uczestniczył w obronie Lwowa. Po agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 i wkroczeniu do Lwowa, został aresztowany przez Sowietów. Był przetrzymywany w obozie w Starobielsku. Wiosną 1940 – wraz z innymi osadzonymi tam jeńcami – został przewieziony do Charkowa i rozstrzelany przez funkcjonariuszy Obwodowego Zarządu NKWD w Charkowie oraz pracowników NKWD przybyłych z Moskwy na mocy decyzji Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 i pogrzebany w Piatichatkach^[14], gdzie od 17 czerwca 2000 mieści się oficjalnie Cmentarz Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie^[15]. Figuruje na Liście Starobielskiej NKWD, pod poz. 1896^[14].

W czasie wojny jego żona i córka zostały zesłane przez Sowietów na obszar ziemi kazachskiej ZSRR, skąd powróciły do Polski w 1946. Jego córka, Anna Linscheid, została doktorem fizyki, pracownikiem naukowym Katedry Chemii i Fizyki na Wydziale Rolniczo-Ekonomicznym Akademii Rolniczej w Krakowie^[16].

5 października 2007 minister obrony narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie na stopień porucznika^[17][18][19]. Awans został ogłoszony 10 listopada 2007 w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”^[20][21].

Podczas „Jubileuszowego Zjazdu Koleżeńskiego b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury” 21 czerwca 1958 jego nazwisko zostało wymienione w apelu poległych w obronie Ojczyzny w latach 1939–1945^[22] oraz na ustanowionej w budynku gimnazjum tablicy pamiątkowej poświęconej poległym i pomordowanym absolwentom gimnazjum^[23].

W 1962 Ryszard Linscheid został upamiętniony wśród innych osób wymienionych na jednej z tablic Mauzoleum Ofiar II Wojny Światowej na obecnym Cmentarzu Centralnym w Sanoku.

Ryszard Linscheid został upamiętniony na zbiorowych inskrypcjach tablic pamiątkowych umieszczonych w Kaplicy Katyńskiej Katedry polowej Wojska Polskiego w Warszawie, w Łańcucie oraz w I Liceum Ogólnokształcącym im. Komisji Edukacji Narodowej w Sanoku.

18 września 2013, w ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, Ryszard Linscheid został uhonorowany poprzez zasadzenie Dębu Pamięci w przy Zespole Szkół Ogólnokształcących Integracyjnych nr 3 w Krakowie^{[24][25][26][27]}.

• jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku)
• obozy NKWD dla jeńców polskich
• ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani w Charkowie

• Rocznik Oficerski Rezerw 1934. Warszawa: Ministerstwo Spraw Wojskowych, 1934.
• Jerzy Ciesielski, Zuzanna Gajowniczek, Grażyna Przytulska, Wanda Krystyna Roman, Zdzisław Sawicki, Robert Szczerkowski, Wanda Szumińska: Charków. Księga Cmentarna Polskiego Cmentarza Wojennego. Jędrzej Tucholski (red.). Warszawa: Oficyna Wydawnicza RYTM, 2003. ISBN 83-916663-5-2.
• Jolanta Ziobro, Paweł Turkowski. Dąb dla porucznika Ryszarda. „Tygodnik Sanocki”. Nr 30 (1129), s. 6, 2 sierpnia 2013. 
• Uroczystość Posadzenia Dębów Katyńskich. google.com, 10 lipca 2013. [dostęp 2014-03-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-10)].
• Andrzej Brygidyn: Sanocka Lista Katyńska. Jeńcy Kozielska, Ostaszkowa, Starobielska oraz innych obozów i więzień Polski kresowej pomordowani w Rosji Sowieckiej. Sanok: 2000, s. 46.