Rząd Dicka Schoofa

Rząd Dicka Schoofa (niderl. Kabinet-Schoof) – rząd Holandii funkcjonujący od 2 lipca 2024.

Gabinet powstał po przedterminowych wyborach z 22 listopada 2023. Został utworzony przez koalicję Partii Wolności (PVV), Partii Ludowej na rzecz Wolności i Demokracji (VVD), Nowej Umowy Społecznej (NSC) i BoerBurgerBeweging (BBB)^[1].

Poprzedni gabinet Marka Ruttego (ówczesnego lidera VVD) powstał prawie 10 miesięcy po wyborach z 2021, był tworzony przez ugrupowania liberalne i chadeckie^[2]. Koalicja rozpadła się jednak w związku z niemożnością uzyskania porozumienia co do polityki azylowej^[3]; 7 lipca 2023 premier ogłosił dymisję gabinetu^[4]. Przedterminowe wybory z listopada 2023 zakończyły się zwycięstwem prawicowej i nacjonalistycznej PVV Geerta Wildersa, która uzyskała 37 mandatów w Tweede Kamer^[5].

Długotrwałe rozmowy koalicyjne były prowadzone między PVV, VVD, NSC i BBB. W toku negocjacji różne funkcje związane z tworzeniem gabinetu obejmowali m.in. Gom van Strien^[6], Ronald Plasterk^[7], Richard van Zwol^[8] i Elbert Dijkgraaf^[9]. W marcu 2024 Geert Wilders ostatecznie zrezygnował z ubiegania się o urząd premiera z uwagi na brak poparcia dla jego kandydatury wśród potencjalnych koalicjantów^[10]. W toku negocjacji ustalono również, że partyjni liderzy nie obejmą funkcji ministerialnych, pozostając w parlamencie. Do porozumienia doszło w maju 2024^[11]. Początkowo kandydatem na premiera miał być Ronald Plasterk, który jednak zrezygnował w związku z wątpliwościami dotyczącymi jego osoby^[12]. Pod koniec miesiąca koalicjanci ustalili, że na czele gabinetu stanie długoletni urzędnik państwowy Dick Schoof^[13], pełniący w przeszłości m.in. funkcję szefa Głównej Służby Wywiadu i Bezpieczeństwa^[14].

Gabinet został zaprzysiężony przez króla Wilhelma-Aleksandra 2 lipca 2024, rozpoczynając urzędowanie^[1][15][16].

3 czerwca 2025 PVV opuściła koalicję rządową w związku ze sporami dotyczącymi polityki azylowej^[1]. W konsekwencji premier podał się do dymisji^[17], a jego gabinet stał się przejściowym rządem mniejszościowym. Jego skład uzupełniono 19 czerwca 2025^[1]. Na czele resortu polityki azylowej i migracji stanął David van Weel z VVD; część obowiązków powierzono jednak też przedstawicielom NSC i BBB, których określono jako ministrów ds. polityki azylowej i migracji^[18][19][20].

22 sierpnia 2025 koalicję opuściła NSC, a z rządu odeszli jej wszyscy przedstawiciele^[1]. Powodem był brak poparcia w gabinecie dla dodatkowych środków przeciwko Izraelowi w związku jego działaniami w Strefie Gazy i planami osadnictwa na Zachodnim Brzegu, których wprowadzenie postulował minister spraw zagranicznych Caspar Veldkamp z NSC^[21]. 5 września uzupełniono kolejny raz skład gabinetu^[22].

29 października 2025 odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne. Rząd Dicka Schoofa funkcjonował do do 23 lutego 2026, kiedy to zaprzysiężono gabinet Roba Jettena^[23][24].

• Kabinet-Schoof [online], parlement.com [dostęp 2025-09-08]  (niderl.).