Słodowiec

Słodowiec
obszar MSI
Ilustracja
Ulica Zbigniewa Romaszewskiego na Słodowcu (2021)
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Aglomeracja

warszawska

Miasto

Warszawa

Dzielnica

Bielany

W granicach Warszawy

1 kwietnia 1916[1][2]

Wysokość

96 m n.p.m.

SIMC

0920195

Położenie na mapie dzielnicy
Położenie na mapie
52°16′23″N 20°57′37″E/52,273056 20,960278[3]
Osiedle Bielany III zbudowane na terenie Słodowca w latach 60. XX wieku

Słodowiec – dawna osada, współcześnie obszar Miejskiego Systemu Informacji[4] w dzielnicy Bielany w Warszawie.

Położenie

Według Miejskiego Systemu Informacji Słodowiec jest położony między ulicami[4]:

Historia

Słodowiec stanowił pierwotnie część wsi Buraków[5.1]. Znajdował się tutaj młyn wodny, zbudowany nad kanałem nawadniającym stawy na Marymoncie[6.1]. Przez Słodowiec płynęła także rzeka Rudawka[7].

Nazwa „Słodowiec“ była związana produkcją słodu, jednego z surowców do produkcji piwa[8].

Od połowy XIX wieku Słodowiec stanowił odrębną osadę położoną w rozwidleniu współczesnych ulic Marymonckiej i Włościańskiej[5.1]. W 1860 uruchomiono w niej wielki młyn parowy, znany później jako Słodowiecki Młyn Parowy[5.1]. Obok młyna działały dwie piekarnie[5.2].

W 1916 roku osada została przyłączona do Warszawy[6.1]. Po I wojnie światowej przez Słodowiec przeprowadzono linię kolejową do Łomianek[9].

W okresie międzywojennym do Słodowca zaliczono także posesje znajdujące się po wschodniej stronie ulicy Marymonckiej[5.2]. Przed II wojną światową jego zabudowa składała się głównie z niskich domów, nielicznych kamieniczek i budynków zajmowanych przez niewielkie przedsiębiorstwa[5.2]. Oprócz Polaków mieszkańcami Słodowca byli zasymilowani Niemcy, a także Żydzi, którzy zamieszkiwali teren po wschodniej stronie ul. Marymomonckiej, na południe od al. Słowiańskiej[5.3]. W Słodowcu mieszkało wielu wozaków i dorożkarzy[5.2].

W czasie powstania warszawskiego, 22 sierpnia 1944 roku, Niemcy spalili część zabudowań[10]. 16 września 1944 roku oddział własowców zaatakował z terenu Słodowca pozycje powstańcze przy ul. Włościańskiej[10].

W latach 50. przy ul. Żeromskiego[11] zbudowano prowizoryczny dworzec dla autobusów podmiejskich nazwany błędnie[5.4] PKS Marymont[6.2]. W latach 60. na terenie Słodowca powstało osiedle Bielany III, zaprojektowane przez Marię i Kazimierza Piechotków[11][6.1].

W miejscu najbardziej zwartej zabudowy Słodowca znajdują się wiadukty Trasy Armii Krajowej[5.3]. Nazwa dawnej osady przetrwała w nazwie ulicy Słodowiec[12][5.4]. W 2008 roku oddano do użytku stację metra Słodowiec[13], a w miejscu zburzonego dworca PKS Marymont w latach 2014–2016[14] wzniesiono apartamentowiec Słodowiec City[5.4].

Przypisy

  1. ↑ Rozporządzenie dot. rozszerzenia warszawskiego okręgu miejskiego i wykonania planu dla zabudowania miasta Warszawy (Dziennik Rozporządzeń dla Jenerał-Gubernatorstwa Warszawskiego 1916 nr 29 poz 79)
  2. ↑ Rozporządzenie dot. ustanowienia granic miejskich Warszawy Dziennik Rozporządzeń dla Jenerał-Gubernatorstwa Warszawskiego 1917 nr 63 poz 259
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 124542.
  4. 1 2 Obszary MSI. Dzielnica Bielany. [w:] Zarząd Dróg Miejskich [on-line]. zdm.waw.pl. [dostęp 2020-02-23].
  5. Jarosław Zieliński: Bielany. Przewodnik historyczny. Wydawnictwo RM, 2015. ISBN 978-83-7773-446-9.
    1. 1 2 3 S. 234.
    2. 1 2 3 4 S. 235.
    3. 1 2 S. 236.
    4. 1 2 3 S. 239.
  6. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1975.
    1. 1 2 3 S. 597.
    2. ↑ S. 282.
  7. ↑ Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 741. ISBN 83-01-08836-2.
  8. ↑ Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 291. ISBN 978-83-62189-08-3.
  9. ↑ Jerzy Kasprzycki: Korzenie miasta. Tom V Żoliborz i Wola. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2004, s. 125. ISBN 83-85584-61-7.
  10. 1 2 Karol Mórawski, Krzysztof Oktabiński, Lidia Świerczek: Żoliborz-Bielany. Warszawskie Termopile 1944 r.. Warszawa: Fundacja „Warszawa Walczy 1939–1945“, 1999, s. 84. ISBN 83-87224-15-4.
  11. 1 2 Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 273.
  12. ↑ Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 189. ISBN 83-86619-97X.
  13. ↑ Metro kursuje od 25 lat. [w:] Urząd m.st. Warszawy [on-line]. um.warszawa.pl, 7 kwietnia 2020. [dostęp 2025-09-16].
  14. ↑ Słodowiec City. urbanity.pl. [dostęp 2025-09-25].