Sangroda (gmina)
| gmina | |
| 1918–1950 | |
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Okręg |
1918–1940: Rep. Litewska |
| Rejon |
1918–1941: sejneński (LT) |
| Siedziba |
Puńsk (1918–1919) |
| Data powstania |
1918 |
| Data likwidacji |
1950 |
| Populacja (1923) • liczba ludności |
|
| Szczegółowy podział administracyjny | |
| Liczba gromad |
5[2] |
| Liczba miejscowości |
27[1] |
Położenie na mapie | |
| 54°19′12,0″N 23°13′58,8″E/54,320000 23,233000 | |
Puńsk (lit. Punsko valsčius; 1918–1939), Sangroda (lit. Sangrūdos valsčius; 1939–1950) – dawna gmina na Suwalszczyźnie, istniejąca w latach 1918–1950. Siedzibą władz gminy był przez krótki czas, w latach 1918–1919, Puńsk (lit. Punskas, obecnie w Polsce), a od 1919 Sangroda[3] (lit. Sangrūda, obecnie na Litwie).
Historia
Gmina zbiorowa Puńsk powstała po I wojnie światowej w odrodzonej Republice Litewskiej, w nowo utworzonym litewskim powiecie sejneńskim (rosyjski powiat sejneński został przecięty nową granicą państwową między Litwą a II RP). Jednostkę z siedzibą w Puńsku utworzyli 15 listopada 1918 Kazimieras Mielkus, Petras Pacenka i Motiejus Simonaitis z północnej części gminy Sejwy (która należała do powiatu suwalskiego w guberni suwalskiej). Po zajęciu Puńska przez wojska polskie 7 września 1919 roku oraz utracie większości dotychczasowego obszaru do gminy Puńsk przyłączono obszar zniesionej gminy Maćkowo. Jednocześnie siedzibę gminy przeniesiono do Sangrody, zachowując jednak nazwę Puńsk. W 1923 roku gmina składała się z 27 miejscowości, obejmujących łącznie 93 km² i zamieszkanych przez 2907 mieszkańców[4]. W 1932 roku była podzielona na 5 gromad, zamieszkanych przez 3482 ludzi[2].
Po wybuchu II wojny światowej gmina otrzymała nazwę Sangroda. W okresie okupacji należała do Komisariatu Rzeszy Wschód. 17 lipca 1941 władze niemieckie litewski powiat sejneński przekształciły w powiat łoździejski (Lazdijai). Zmianę tę zatwierdzono 14 kwietnia 1945, kiedy gmina już weszła w skład Litewskiej SRR w Związku Radzieckim. W 1948 roku gminę włączono do reaktywowanego powiatu kalwaryjskiego[5].
Gminę zniesiono 20 czerwca 1950 wskutek reformy administracyjnej na Litwie, a jej obszar włączono do nowo utworzonego rejonu kalwaryjskiego (7 gromad)[6].
Przypisy
- 1 2 Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. – Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
- 1 2 Savivaldybių žinynas („Savivaldybės“ redakcijos leidinys). – Kaunas, Spindulys, 1932.
- ↑ Sangroda, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 293.
- ↑ Lietuvos apgyventos vietos: pirmojo visuotinojo Lietuvos gyventojų 1923 m. surašymo duomenys. Kaunas, Centralinis Statistikos Biuras, 1925.
- ↑ Seinų apskritis. Tarybų Lietuvos enciklopedija, T. 3 (Masaitis-Simno). – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1987.
- ↑ Tarybų Lietuvos enciklopedija. – Vilnius: Vyriausioji enciklopedijų redakcija, 1985.