Sierpik (botanika)

Sierpik (łac., ang. drepanium) – rodzaj kwiatostanu, z grupy wierzchotek jednoramiennych. Ma kwiat na szczycie pędu. Wszystkie kwiaty wyrastają w jednej płaszczyźnie, rozgałęziając się zawsze po tej samej stronie pędu[1], poszczególne odcinki osi kwiatostanu wyrastają pod kątem ostrym względem poprzedniego odcinka, w efekcie nadając kwiatostanowi kształt sierpowaty[2]. Gdy patrzy się na kwiatostan z góry widać kwiaty ułożone w jednej linii[1].

Różni się od wachlarzyka, który rozgałęzia się naprzemiennie. Różni się od skrętka, który rozgałęzia się jednostronnie, ale kwiaty wyrastają w nim na planie helisy i z góry są ułożone spiralnie[1].

W wierzchotkach jednoramiennych możliwe jest również występowanie stopniowych przejść między różnymi ich typami. Pewne stadia przejścia od skrętka do sierpika można zaobserwować w wierzchotkowatych odgałęzieniach kwiatostanów roślin z niektórych rodzajów w rodzinie amarylkowatych[3].

Terminologia

Sierpiki situ błotnego

W polskiej literaturze przedmiotu sierpik opisuje kwiatostany z odgałęzieniami skierowanymi w jedną stronę, obejmując definicją skrętek[4] lub opisuje kwiatostany, które oglądane z góry mają kwiaty ułożone w linii prostej, obejmując definicją wachlarzyk[5].

W „Botanice szkolnej dla klas wyższych” Józefa Rostafińskiego z 1886 roku sierpik (łac. drepanium, niem. Sichel) opisuje kwiatostan o ulistnieniu skrętoległym, dwuszeregowym, w którym z pierwszej szypułki druga wychodzi po prawej stronie, trzecia z drugiej z tej samej strony i tak kolejno wszystkie zwracają się w tę samą stronę głównego pędu w jednej płaszczyźnie, tworząc kwiatostan płaski[6].

W artykule opublikowanym w „Rozprawach Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności” z 1914 roku sierpik (drepanium) opisany był jako typ grzbietobrzusznej wierzchotki jednoramiennej[7].

W podręczniku akademickim do botaniki Zygmunta Wóycickiego z 1924 roku sierpik (drepanium) jest podany jako jedna z odmian wierzchotki jednodzielnej[8].

Przykłady

Sierpiki występują u niektórych gatunków z rodzaju sit[9], wyodrębnianych do sekcji Caespitosi i Tenageia[10].

Przypisy

  1. 1 2 3 Henk J. Beentje: The Kew plant glossary: an illustrated dictionary of plant terms. Wyd. 2. Richmond: Kew publishing, 2012, s. 45. ISBN 978-1-84246-604-9.
  2. ↑ Alicja Szweykowska, Jerzy Szweykowski (red.): Słownik botaniczny. Warszawa: Wiedza Powszechna, 2003, s. 817. ISBN 83-214-1305-6.
  3. ↑ Focko Weberling: Morphology of Flowers and Inflorescences. 1992, s. 214. ISBN 978-0-521-43832-2.
  4. ↑ Alicja Szwejkowska, Jerzy Szwejkowski: Botanika. Wyd. 2. T. 1: Morfologia. 2003, s. 292. ISBN 978-83-01-13946-9.
  5. ↑ Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2008, s. 663. ISBN 978-83-01-14342-8.
  6. ↑ Józef Rostafiński: Botanika szkolna dla klas wyższych. Kraków: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1886, s. 94–95.
  7. ↑ Janina Małkowska. O młodoliściach Angiopteris Teysmanniana. „Rozprawy Wydziału Matematyczno-Przyrodniczego Akademii Umiejętności”. 14B (2), s. 190, 1914.
  8. ↑ Zygmunt Wóycicki: Botanika. Część I. Warszawa: Wydawnictwo Koła Medyków Studentów Uniwersytetu Warszawskiego, 1924, s. 96–97.
  9. ↑ Focko Weberling: Morphology of Flowers and Inflorescences. 1992, s. 212. ISBN 978-0-521-43832-2.
  10. ↑ Christian P. Köbele, Hans-Jürgen Tillich. Die Infloreszenzen der Juncaceae. „Sendtnera”. 7, s. 137–161, 2001.
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.