Silniczka

Silniczka
wieś
ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

radomszczański

Gmina

Żytno

Liczba ludności (2021)

319[1]

Strefa numeracyjna

34

Kod pocztowy

97-532[2]

Tablice rejestracyjne

ERA

SIMC

0148197

Położenie na mapie gminy Żytno
Mapa konturowa gminy Żytno, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Silniczka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Silniczka”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, blisko dolnej krawiędzi nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Silniczka”
Położenie na mapie powiatu radomszczańskiego
Mapa konturowa powiatu radomszczańskiego, na dole nieco na prawo znajduje się punkt z opisem „Silniczka”
Ziemia50°55′36″N 19°45′55″E/50,926667 19,765278[3]

Silniczka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.

Dyferencja nazwy

Silnica i Silniczka są dwiema sąsiednimi miejscowościami, których nazwy mają wspólne pochodzenie. Silnica jest poświadczona w źródłach od XIV wieku, natomiast nazwa Silniczki pojawia się na początku XVI wieku[4].

Nazwa Silniczka powstała bezpośrednio od nazwy Silnica jako jej forma zdrobniała, utworzona za pomocą przyrostka „-ka”. Źródła notują formy Syelnyczka (1511–1523) oraz Silnyczka (1552)[5]. W opracowaniu historycznym gminy Żytno wśród dawnych zapisów Silniczki wymieniana jest również forma Schyelnycza minor, gdzie łacińskie minor odpowiada określeniu „mała”[6]. Sąsiednią Silnicę nazywano w "„większą” (łac. maior)[4].

W ten sposób w dawnych zapisach rozróżniano obie miejscowości za pomocą określeń wskazujących na „większą” i „mniejszą” Silnicę, natomiast z czasem dla tej drugiej utrwaliła się samodzielna, zdrobniała nazwa Silniczka.

Historia

Według dokumentów w 1552 roku, Piotr Maj herbu Starykoń był właścicielem folwarku Silniczka (Silnicy Małej)[7]. Siedem lat później, w roku 1559, kolejnymi wymienionymi dziedzicami tej miejscowości byli Marcin, Piotr i Jan Majowie, synowie Marcina i Weroniki[a][8]. W Silniczce znajdował się niegdyś dwór tego rodu[9], jednakże nie przetrwał do czasów obecnych.

Miejscowość pozostawała w rękach Majów h. Starykoń aż do 1712 roku[b]. W tym roku w wyniku małżeństwa Magdaleny Maj i Stanisława Ostrowskiego, przeszła w wianie do rodu Ostrowskich herbu Korab[10][9]. Już w 1717 roku w metrykach Stanisław Ostrowski zapisywany jest jako „dziedzic i posesoer dóbr Silniczki”[9].

5 i 6 września 1939 Niemcy po wkroczeniu do wsi rozstrzelali 7 rolników[11].

W 2021 roku został założony klub piłkarski SKR Silniczka. Cieszył się on popularnością u młodzieży oraz zatriumfował w 2024 roku w GLP wygrywając z Budzowem oraz Łazowem.

Po zniesieniu gminy Maluszyn w 1954 roku, w latach 1954–1958 wieś była siedzibą władz gromady Silniczka, po jej likwidacji w gromadzie Maluszyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.

Zabytki

Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[12] na listę zabytków wpisany jest obiekt:

Środowisko geograficzne

W lipcu 2012 na stacji meteorologicznej w Silniczce zostało zanotowane absolutne maksimum temperatury w 2012 i wyniosło 37,2 °C[13]. Także w sierpniu 2013 na tej stacji meteorologicznej zostało zanotowane absolutne maksimum temperatury w 2013 i wyniosło 38,9 °C[14]

Uwagi

  1. ↑ Ród, z którego pochodziła Weronika nie jest znany.
  2. ↑ Zgodnie z aktami małżeństw lat 1700-1731 parafii Żytno.

Przypisy

  1. ↑ Wieś Silniczka [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-04-14], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1168 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 122725.
  4. 1 2 Kazimierz Rymut, Barbara Czopek-Kopciuch, Urszula Bijak (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia – pochodzenie – zmiany, t. XIII: Sa–Si, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2016, s. 202, https://rcin.org.pl/ijp/Content/236241/NMPol_XIII%20%E2%80%93%20ostateczny%20pdf.pdf
  5. ↑ Kazimierz Rymut, Barbara Czopek-Kopciuch, Urszula Bijak (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia – pochodzenie – zmiany, t. XIII: Sa–Si, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2016, s. 202, https://rcin.org.pl/ijp/Content/236241/NMPol_XIII%20%E2%80%93%20ostateczny%20pdf.pdf
  6. ↑ Urząd Gminy Żytno, „Silniczka”, https://www.zytno.pl/art,116,silniczka.html
  7. ↑ cudaregionu 2021 ↓, –.
  8. ↑ Uruski 1913 ↓, s. 111.
  9. 1 2 3 Wachter 2010 ↓, –.
  10. ↑ Zakrzewski 1998 ↓, s. 15.
  11. ↑ Józef Fajkowski, Jan Religa, Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, s. 78.
  12. ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2008-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
  13. ↑ Mały Rocznik Statystyczny Polski 2013, s. 34.
  14. ↑ „Mały rocznik statystyczny”, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014, ISSN 1640-3630.

Bibliografia

  • Andrzej Jan Zakrzewski, Osiem wieków Żytna, maluszyn.eu, Maluszyn–Częstochowa 1998, s. 1–65 (pol.).

Linki zewnętrzne