Silniczka
| wieś | |
![]() | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) |
319[1] |
| Strefa numeracyjna |
34 |
| Kod pocztowy |
97-532[2] |
| Tablice rejestracyjne |
ERA |
| SIMC |
0148197 |
Położenie na mapie gminy Żytno ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa łódzkiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu radomszczańskiego ![]() | |
Silniczka – wieś w Polsce położona w województwie łódzkim, w powiecie radomszczańskim, w gminie Żytno.
Dyferencja nazwy
Silnica i Silniczka są dwiema sąsiednimi miejscowościami, których nazwy mają wspólne pochodzenie. Silnica jest poświadczona w źródłach od XIV wieku, natomiast nazwa Silniczki pojawia się na początku XVI wieku[4].
Nazwa Silniczka powstała bezpośrednio od nazwy Silnica jako jej forma zdrobniała, utworzona za pomocą przyrostka „-ka”. Źródła notują formy Syelnyczka (1511–1523) oraz Silnyczka (1552)[5]. W opracowaniu historycznym gminy Żytno wśród dawnych zapisów Silniczki wymieniana jest również forma Schyelnycza minor, gdzie łacińskie minor odpowiada określeniu „mała”[6]. Sąsiednią Silnicę nazywano w "„większą” (łac. maior)[4].
W ten sposób w dawnych zapisach rozróżniano obie miejscowości za pomocą określeń wskazujących na „większą” i „mniejszą” Silnicę, natomiast z czasem dla tej drugiej utrwaliła się samodzielna, zdrobniała nazwa Silniczka.
Historia
Według dokumentów w 1552 roku, Piotr Maj herbu Starykoń był właścicielem folwarku Silniczka (Silnicy Małej)[7]. Siedem lat później, w roku 1559, kolejnymi wymienionymi dziedzicami tej miejscowości byli Marcin, Piotr i Jan Majowie, synowie Marcina i Weroniki[a][8]. W Silniczce znajdował się niegdyś dwór tego rodu[9], jednakże nie przetrwał do czasów obecnych.
Miejscowość pozostawała w rękach Majów h. Starykoń aż do 1712 roku[b]. W tym roku w wyniku małżeństwa Magdaleny Maj i Stanisława Ostrowskiego, przeszła w wianie do rodu Ostrowskich herbu Korab[10][9]. Już w 1717 roku w metrykach Stanisław Ostrowski zapisywany jest jako „dziedzic i posesoer dóbr Silniczki”[9].
5 i 6 września 1939 Niemcy po wkroczeniu do wsi rozstrzelali 7 rolników[11].
W 2021 roku został założony klub piłkarski SKR Silniczka. Cieszył się on popularnością u młodzieży oraz zatriumfował w 2024 roku w GLP wygrywając z Budzowem oraz Łazowem.
Po zniesieniu gminy Maluszyn w 1954 roku, w latach 1954–1958 wieś była siedzibą władz gromady Silniczka, po jej likwidacji w gromadzie Maluszyn. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa częstochowskiego.
Zabytki
Według rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa[12] na listę zabytków wpisany jest obiekt:
- kaplica ariańska, XVI w., nr rej.: 496-I-51 z 9.09.1949 oraz 241 z 27.12.1967 – kaplica zboru braci polskich.
Środowisko geograficzne
W lipcu 2012 na stacji meteorologicznej w Silniczce zostało zanotowane absolutne maksimum temperatury w 2012 i wyniosło 37,2 °C[13]. Także w sierpniu 2013 na tej stacji meteorologicznej zostało zanotowane absolutne maksimum temperatury w 2013 i wyniosło 38,9 °C[14]
Uwagi
Przypisy
- ↑ Wieś Silniczka [online], Polska w liczbach [dostęp 2023-04-14], liczba ludności na podstawie danych GUS.
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1168 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 122725.
- 1 2 Kazimierz Rymut, Barbara Czopek-Kopciuch, Urszula Bijak (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia – pochodzenie – zmiany, t. XIII: Sa–Si, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2016, s. 202, https://rcin.org.pl/ijp/Content/236241/NMPol_XIII%20%E2%80%93%20ostateczny%20pdf.pdf
- ↑ Kazimierz Rymut, Barbara Czopek-Kopciuch, Urszula Bijak (red.), Nazwy miejscowe Polski. Historia – pochodzenie – zmiany, t. XIII: Sa–Si, Instytut Języka Polskiego PAN, Kraków 2016, s. 202, https://rcin.org.pl/ijp/Content/236241/NMPol_XIII%20%E2%80%93%20ostateczny%20pdf.pdf
- ↑ Urząd Gminy Żytno, „Silniczka”, https://www.zytno.pl/art,116,silniczka.html
- ↑ cudaregionu 2021 ↓, –.
- ↑ Uruski 1913 ↓, s. 111.
- 1 2 3 Wachter 2010 ↓, –.
- ↑ Zakrzewski 1998 ↓, s. 15.
- ↑ Józef Fajkowski, Jan Religa, Zbrodnie hitlerowskie na wsi polskiej 1939-1945, Warszawa 1981, s. 78.
- ↑ NID: Rejestr zabytków nieruchomych, województwo łódzkie. [dostęp 2008-09-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-08-30)].
- ↑ Mały Rocznik Statystyczny Polski 2013, s. 34.
- ↑ „Mały rocznik statystyczny”, Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 2014, ISSN 1640-3630.
Bibliografia
- Andrzej Jan Zakrzewski, Osiem wieków Żytna, maluszyn.eu, Maluszyn–Częstochowa 1998, s. 1–65 (pol.).
Linki zewnętrzne
- Silniczka, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. X: Rukszenice – Sochaczew, Warszawa 1889, s. 612.
- Kaplica ariańska w Silniczce. cudaregionu.fundacja-hereditas.pl, 2021-11-26. [dostęp 2021-11-11]. (pol.).
- Barbara Wachter: Akta urodzeń, małżeństw, zgonów 1637-1731. barbarafamily.eu, 2010. (pol.).





