Staw pod Chorzowem

Staw pod Chorzowem
Ilustracja
Teren dawnego użytku pokryty szuwarem (2024)
użytek ekologiczny
Państwo

 Polska

Województwo

 śląskie

Położenie

Siemianowice Śląskie

Mezoregion

Wyżyna Katowicka

Data utworzenia

27 lutego 1997

Akt prawny

Uchwała Nr 281/97 Rady Miejskiej w Siem. Śl.

Data likwidacji

przed 2025

Powierzchnia

3,25 ha

Położenie na mapie Siemianowic Śląskich
Mapa konturowa Siemianowic Śląskich, blisko lewej krawiędzi znajduje się punkt z opisem „Staw pod Chorzowem”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „Staw pod Chorzowem”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Staw pod Chorzowem”
Ziemia50°18′33,5″N 18°59′19,0″E/50,309306 18,988611

Staw pod Chorzowem – dawny użytek ekologiczny w Siemianowicach Śląskich, położony przy granicy z Chorzowem, na obszarze dzielnicy Bytków. Stanowi on fragment zespołu stawów poprzemysłowych i z punktu widzenia ornitologii jest obszarem wyjątkowym w najsilniej uprzemysłowionej części regionu górnośląskiego.

Geografia

Południowa część, widok z góry (2026)

Dawny użytek ekologiczny Staw pod Chorzowem położony jest w zachodniej części Siemianowic Śląskich tuż przy granicy z Chorzowem (według innego źródła częściowo na terenie Chorzowa[1]), na terenie dzielnicy Bytków[2], w sąsiedztwie linii kolejowej nr 161[3].

Według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego, użytek położony jest na terenie mezoregionu Wyżyny Katowickiej (341.14), będącego częścią makroregionu Wyżyny Śląskiej (341.1)[4][5]. Z punktu widzenia geologii obszar Stawu pod Chorzowem położony jest w dewońsko-karbońskim zapadlisku górnośląskim[6]. Pod utworami czwartorzędowymi podłoże dawnego użytku budują utwory pochodzące z karbonu górnego[7].

Obszar Stawu pod Chorzowem, podobnie jak pozostała część kraju, położony jest w strefie klimatu umiarkowanego[8], a hydrologicznie w zlewni Rawy, będącej częścią dorzecza Wisły[9].

Przyroda ożywiona

Pole uprawne przy linii kolejowej na terenie Stawu pod Chorzowem (2026)

Staw pod Chorzowem to dawny użytek ekologiczny ustanowiony na mocy uchwały Rady Miejskiej w Siemianowicach Śląskich z dnia 27 lutego 1997 roku[10], w 2024 roku był to teren o podwyższonych wartościach przyrodniczych, bez statusu użytku ekologicznego[11]. Obszar o powierzchni 3,25 ha to śródleśne oczko wodne i stanowi on fragment zespołu stawów poprzemysłowych wraz z ich otoczeniem[10]. Został on wykształcony w obszarze górniczym zlikwidowanej kopalni „Polska”, rejon „Prezydent”[12]. Staw pod Chorzowem jest oddalony od siedzib ludzkich, co wpływa korzystnie na równowagę jego ekosystemu[13].

Staw pod Chorzowem posiada znaczące walory florystyczne – występuje tutaj charakterystyczna dla tego typu miejsc strefowość roślinności[14]. W pasie szuwarów panuje pałka szerokolistna, trzcina oraz oczeret, natomiast od strony zachodniej i u podnóża linii kolejowej występuje niewielkie zakrzaczenie bzu czarnego i topoli osiki[15]. Tylko tutaj w Siemianowicach Śląskich występuje stanowisko świbki błotnej[14]. Innymi charakterystycznymi roślinami tu istniejącymi są: ziarnopłon wiosenny, przegorzan kulisty, lepiężnik różowy, ponikło błotne, turzyca owłosiona, turzyca zaostrzona, turzyca lisia, przytulia błotna i kropidło wodne[13].

Staw pod Chorzowem to teren wyjątkowy ornitologicznie w skali przemysłowej części Górnego Śląska[10]. Staw posiada bogatą awifaunę – żyją tutaj takie gatunki ptaków jak m.in.: mewa śmieszka czy czajka[16]. Tylko na tym terenie w granicach Siemianowic Śląskich występują: płaskonosy, czernice, krwawodzioby i perkozy zauszniki a sporadycznie także perkozy dwuczube[14]. Nad okolicznymi polami spotyka się także m.in.: bażanty, kuropatwy, pustułki, kawki, wrony siwe, skowronki, jerzyki czy pliszki żółte. Bardzo rzadko pojawiają się tutaj przelatujące bociany czy szukające żeru błotniaki[15].

Staw wysycha z uwagi na silne wypłycenie (stan na 2024 rok)[1]. Staw pod Chorzowem jest dogodnym miejscem rozrodu płazów, w szczególności żab. Nad wodą polują ważki, zwłaszcza płaskobrzuche[15]. Ponadto żyją tutaj piżmaki[16].

Przypisy

  1. 1 2 Prognoza oddziaływania na środowisko dla projektu planu ogólnego miasta Siemianowice Śląskie [online], 2025, s. 33.
  2. ↑ Grodzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej: Geoportal Miasta Siemianowice Śląskie. siemianowice.geoportal2.pl. [dostęp 2023-12-26]. (pol.).
  3. ↑ PKP Polskie Linie Kolejowe, Mapa Interaktywna Linii Kolejowych [online], mapa.plk-sa.pl [dostęp 2026-01-26] (pol.).
  4. ↑ Dulias 2018 ↓, s. 13.
  5. ↑ Dulias 2018 ↓, s. 168.
  6. ↑ Dulias 2018 ↓, s. 18-19.
  7. ↑ Państwowy Instytut Geologiczny: GeoLOG. geolog.pgi.gov.pl. [dostęp 2023-12-29]. (pol.).
  8. ↑ Dulias 2018 ↓, s. 85.
  9. ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal Krajowy. Mapa Hydrograficzna. www.geoportal.gov.pl. [dostęp 2023-12-29]. (pol.).
  10. 1 2 3 Użytek ekologiczny: Staw pod Chorzowem, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2023-12-29].
  11. ↑ Uchwała nr 21/2024 Rady Miasta Siemianowic Śląskich z dnia 20 czerwca 2024 r. w sprawie uchwalenia „Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Bytków wraz z osiedlem Juliana Tuwima w Siemianowicach Śląskich”, „Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego”, Poz. 4500, 20 czerwca 2024.
  12. ↑ Opis… 2003 ↓, s. 62.
  13. 1 2 Opracowanie… 2019 ↓, s. 57.
  14. 1 2 3 Opis… 2003 ↓, s. 85.
  15. 1 2 3 Opracowanie… 2019 ↓, s. 56.
  16. 1 2 Dulias 2018 ↓, s. 157.

Bibliografia