Staw pod Chorzowem
![]() Teren dawnego użytku pokryty szuwarem (2024) | |
| użytek ekologiczny | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Położenie | |
| Mezoregion | |
| Data utworzenia |
27 lutego 1997 |
| Akt prawny |
Uchwała Nr 281/97 Rady Miejskiej w Siem. Śl. |
| Data likwidacji |
przed 2025 |
| Powierzchnia |
3,25 ha |
Położenie na mapie Siemianowic Śląskich ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |
Staw pod Chorzowem – dawny użytek ekologiczny w Siemianowicach Śląskich, położony przy granicy z Chorzowem, na obszarze dzielnicy Bytków. Stanowi on fragment zespołu stawów poprzemysłowych i z punktu widzenia ornitologii jest obszarem wyjątkowym w najsilniej uprzemysłowionej części regionu górnośląskiego.
Geografia

Dawny użytek ekologiczny Staw pod Chorzowem położony jest w zachodniej części Siemianowic Śląskich tuż przy granicy z Chorzowem (według innego źródła częściowo na terenie Chorzowa[1]), na terenie dzielnicy Bytków[2], w sąsiedztwie linii kolejowej nr 161[3].
Według podziału fizycznogeograficznego Jerzego Kondrackiego, użytek położony jest na terenie mezoregionu Wyżyny Katowickiej (341.14), będącego częścią makroregionu Wyżyny Śląskiej (341.1)[4][5]. Z punktu widzenia geologii obszar Stawu pod Chorzowem położony jest w dewońsko-karbońskim zapadlisku górnośląskim[6]. Pod utworami czwartorzędowymi podłoże dawnego użytku budują utwory pochodzące z karbonu górnego[7].
Obszar Stawu pod Chorzowem, podobnie jak pozostała część kraju, położony jest w strefie klimatu umiarkowanego[8], a hydrologicznie w zlewni Rawy, będącej częścią dorzecza Wisły[9].
Przyroda ożywiona

Staw pod Chorzowem to dawny użytek ekologiczny ustanowiony na mocy uchwały Rady Miejskiej w Siemianowicach Śląskich z dnia 27 lutego 1997 roku[10], w 2024 roku był to teren o podwyższonych wartościach przyrodniczych, bez statusu użytku ekologicznego[11]. Obszar o powierzchni 3,25 ha to śródleśne oczko wodne i stanowi on fragment zespołu stawów poprzemysłowych wraz z ich otoczeniem[10]. Został on wykształcony w obszarze górniczym zlikwidowanej kopalni „Polska”, rejon „Prezydent”[12]. Staw pod Chorzowem jest oddalony od siedzib ludzkich, co wpływa korzystnie na równowagę jego ekosystemu[13].
Staw pod Chorzowem posiada znaczące walory florystyczne – występuje tutaj charakterystyczna dla tego typu miejsc strefowość roślinności[14]. W pasie szuwarów panuje pałka szerokolistna, trzcina oraz oczeret, natomiast od strony zachodniej i u podnóża linii kolejowej występuje niewielkie zakrzaczenie bzu czarnego i topoli osiki[15]. Tylko tutaj w Siemianowicach Śląskich występuje stanowisko świbki błotnej[14]. Innymi charakterystycznymi roślinami tu istniejącymi są: ziarnopłon wiosenny, przegorzan kulisty, lepiężnik różowy, ponikło błotne, turzyca owłosiona, turzyca zaostrzona, turzyca lisia, przytulia błotna i kropidło wodne[13].
Staw pod Chorzowem to teren wyjątkowy ornitologicznie w skali przemysłowej części Górnego Śląska[10]. Staw posiada bogatą awifaunę – żyją tutaj takie gatunki ptaków jak m.in.: mewa śmieszka czy czajka[16]. Tylko na tym terenie w granicach Siemianowic Śląskich występują: płaskonosy, czernice, krwawodzioby i perkozy zauszniki a sporadycznie także perkozy dwuczube[14]. Nad okolicznymi polami spotyka się także m.in.: bażanty, kuropatwy, pustułki, kawki, wrony siwe, skowronki, jerzyki czy pliszki żółte. Bardzo rzadko pojawiają się tutaj przelatujące bociany czy szukające żeru błotniaki[15].
Staw wysycha z uwagi na silne wypłycenie (stan na 2024 rok)[1]. Staw pod Chorzowem jest dogodnym miejscem rozrodu płazów, w szczególności żab. Nad wodą polują ważki, zwłaszcza płaskobrzuche[15]. Ponadto żyją tutaj piżmaki[16].
Przypisy
- 1 2 Prognoza oddziaływania na środowisko dla projektu planu ogólnego miasta Siemianowice Śląskie [online], 2025, s. 33.
- ↑ Grodzki Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej: Geoportal Miasta Siemianowice Śląskie. siemianowice.geoportal2.pl. [dostęp 2023-12-26]. (pol.).
- ↑ PKP Polskie Linie Kolejowe, Mapa Interaktywna Linii Kolejowych [online], mapa.plk-sa.pl [dostęp 2026-01-26] (pol.).
- ↑ Dulias 2018 ↓, s. 13.
- ↑ Dulias 2018 ↓, s. 168.
- ↑ Dulias 2018 ↓, s. 18-19.
- ↑ Państwowy Instytut Geologiczny: GeoLOG. geolog.pgi.gov.pl. [dostęp 2023-12-29]. (pol.).
- ↑ Dulias 2018 ↓, s. 85.
- ↑ Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Geoportal Krajowy. Mapa Hydrograficzna. www.geoportal.gov.pl. [dostęp 2023-12-29]. (pol.).
- 1 2 3 Użytek ekologiczny: Staw pod Chorzowem, [w:] Centralny Rejestr Form Ochrony Przyrody [online], Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska [dostęp 2023-12-29].
- ↑ Uchwała nr 21/2024 Rady Miasta Siemianowic Śląskich z dnia 20 czerwca 2024 r. w sprawie uchwalenia „Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Bytków wraz z osiedlem Juliana Tuwima w Siemianowicach Śląskich”, „Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego”, Poz. 4500, 20 czerwca 2024.
- ↑ Opis… 2003 ↓, s. 62.
- 1 2 Opracowanie… 2019 ↓, s. 57.
- 1 2 3 Opis… 2003 ↓, s. 85.
- 1 2 3 Opracowanie… 2019 ↓, s. 56.
- 1 2 Dulias 2018 ↓, s. 157.
Bibliografia
- Renata Dulias, Geografia fizyczna Wyżyny Śląskiej, Katowice: Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, 2018, ISBN 978-83-226-3417-2 (pol.).
- Opis istniejącego stanu poszczególnych elementów środowiska. Etap I programu ochrony środowiska zgodnie z wymaganiami ustawy Prawo ochrony środowiska wraz z programem gospodarki odpadami dla miasta Siemianowice Śląskie [online], www.um.siemianowice.pl, 2003 (pol.).
- Opracowanie ekofizjograficzne podstawowe na potrzeby studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta Siemianowice Śląskie, Siemianowice Śląskie 2019 (pol.).




