Stenoria analis
| Stenoria analis | |||
| (Schaum, 1859) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Gromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Podrodzina |
Nemognathinae | ||
| Plemię |
Sitarini | ||
| Rodzaj | |||
| Podrodzaj |
Stenoria s.str. | ||
| Gatunek |
Stenoria (Stenoria) analis | ||
| Synonimy | |||
| |||
Stenoria analis – gatunek chrząszcza z rodziny oleicowatych i podrodziny Nemognathinae. Zamieszkuje Europę, Afrykę Północną oraz zachodnią i środkową Azję.
Taksonomia
Gatunek ten opisany został po raz pierwszy w 1859 roku przez Hermanna Rudolpha Schauma[1].
Morfologia
Chrząszcz o spłaszczonym ciele długości od 7 do 8 mm[2][3], z wierzchu porośniętym krótkimi, jasnymi, przylegającymi włoskami[2].
Głowa jest czarna lub ciemnobrązowa[2][3], szeroka, o rozszerzających się za oczami skroniach i spłaszczonym ciemieniu. Długie, czarne, nitkowate czułki sięgają do połowy długości ciała[2].
Przedplecze jest czarne lub ciemnobrązowe[2][3], ku tyłowi zwężone[2], o lepiej niż u S. apicalis zaznaczonych przednich kątach. Zaopatrzone jest w podłużny kil pośrodku, poprzeczne wgłębienie w części nasadowej naprzeciw tarczki i dwa zaokrąglone, gładkie, wysklepione guzki po bokach tegoż wgłębienia. Punktowanie przedplecza i głowy jest jednakowe, gęste i głębokie. Pokrywy są żółte z czarnymi lub ciemnobrązowymi częściami wierzchołkowymi[2][3], matowe i pomarszczone, rozchylone, po bokach lekko wycięte i opatrzone listewkami krawędziowymi, na szczytach tępo zaokrąglone[2]. Skrzydła tylnej pary są dobrze wykształcone[4]. Spód tułowia jest czarny. Odnóża mają golenie dłuższe od stóp. Ostrogi wierzchołkowe goleni tylnej pary są jednakowej grubości i długości. Pazurki uzbrojone są w ząbki[2].
Spód odwłoka jest czarny z żółtoczerwonymi ostatnimi sternitami[2]. U samca na pierwszym i drugim z widocznych sternitów obecna jest szczoteczka z gęstego owłosienia[2][3].
Biologia i występowanie
W rozwoju występuje nadprzeobrażenie. Larwami pierwszego stadium są ruchliwe trójpazurkowce, które gromadzą się na kwiatach. Tam łapią się pszczół z rodzajów pszczolinka i lepiarka. Kolejne stadia larwalne są zewnętrznymi parazytoidami, rozwijającymi się w gniazdach żywicieli[2][5].
Gatunek palearktyczny. W Europie znany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Niemiec, Szwajcarii, Włoch, Czech, Chorwacji oraz południa europejskiej części Rosji. W Afryce Północnej notowany jest z Maroka i Libii, a w Azji z anatolijskiej części Turcji[1][6] i Iranu[6]. W Polsce notowany był w XIX wieku i na początku XX wieku, ale brak jest doniesień z późniejszych lat[7] i współcześnie uznaje się go za prawdopodobnie wymarłego w tym kraju[8].
Przypisy
- 1 2 M.A. Bologna: Meloidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetana (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 370-412.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 84 Majkowate – Meloidae. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1987.
- 1 2 3 4 5 Arved Lompe: Gattung Stenoria Muls.. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
- ↑ Arved Lompe: Nemognathinae. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
- ↑ Nicolas J. Vereecken, Gilles Mahe. Larval aggregations of the blister beetle Stenoria analis (Schaum) (Coleoptera: Meloidae) sexually deceive patrolling males of their host, the solitary bee Colletes hederae Schmidt & Westrich (Hymenoptera: Colletidae). „Annales de la Société entomologique de France (N.S.)”. 43 (4), s. 493-496, 2007. DOI: 10.1080/00379271.2007.10697538.
- 1 2 Hassan Ghahari, María Paula Campos-Soldini. An annotated catalogue of blister-beetles (Coleoptera: Tenebrionoidea: Meloidae) of Iran. „Entomofauna”. 40/1 (5), s. 59-138, 2019.
- ↑ B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.
- ↑ Jerzy Pawłowski, Daniel Kubisz, Mieczysław Mazur: Coleoptera. Chrząszcze. W: Czerwona lista zwierząt ginących i zagrożonych w Polsce. Zbigniew Głowaciński, Małgorzata Makomaska-Juchiewicz, Grażyna Połczyńska-Konior (red.). Kraków: Instytut Ochrony Przyrody Polskiej Akademii Nauk (PAN), 2002, s. 88-110. ISBN 83-901236-8-1.