Stenoria apicalis
| Stenoria apicalis | |||||
| (Latreille, 1804) | |||||
| Systematyka | |||||
| Domena | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Królestwo | |||||
| Typ | |||||
| Gromada | |||||
| Rząd | |||||
| Podrząd | |||||
| Rodzina | |||||
| Podrodzina |
Nemognathinae | ||||
| Plemię |
Sitarini | ||||
| Rodzaj | |||||
| Podrodzaj |
Stenoria s.str. | ||||
| Gatunek |
Stenoria (Stenoria) apicalis | ||||
| |||||
Stenoria apicalis – gatunek chrząszcza z rodziny oleicowatych i podrodziny Nemognathinae. Zamieszkuje Europę, Afrykę Północną oraz zachodnią i środkową Azję.
Taksonomia
Gatunek ten opisał jako pierwszy Pierre-André Latreille w 1804 roku pod nazwą Sitaris apicalis. W rodzaju Stenoria umieścił go w 1857 roku Étienne Mulsant. Stanowi dla niego gatunek typowy[1].
Morfologia
Chrząszcz o spłaszczonym ciele długości od 5 do 10 mm[2][3], z wierzchu porośniętym krótkimi, jasnymi, przylegającymi włoskami[2].
Głowa bywa od żółtej przez pomarańczową do ciemnobrązowej, przy czym zwykle jest pomarańczowa z czarnymi plamkami[2][3]. Jest ona szeroka, o rozszerzających się za oczami skroniach i spłaszczonym ciemieniu. Na jej powierzchni obecne są duże, gęsto rozmieszczone punkty[2]. Czułki są bardzo długie, u samca zwykle dochodzą do końca pokryw, a u samicy do końca ich przedniej trzeciej części. Człony czułków od piątego do ósmego są u samca wyraźnie trójkątne i zaopatrzone w ząbki[3].
Przedplecze bywa od żółtego po ciemnobrązowe, zazwyczaj opatrzone jest czarną plamką i może mieć inny odcień niż głowa[2][3]. Zwęża się ono ku tyłowi i ma nieuwydatnione, zaokrąglone przednie kąty oraz pozbawioną wcisku i bocznych guzków podstawę. Punktowanie jest drobne, skąpe i niezbyt głębokie[2][3]. Tarczka jest wypukła[2]. Pokrywy są żółte z czarnymi wierzchołkami, zaopatrzone w dwie pary żeberek, z których wewnętrzne mogą być zatarte[3][2]. Powierzchnia pokryw jest matowa i pomarszczona, boki lekko wycięte, a szczyty zaokrąglone[2]. Skrzydła tylnej pary są dobrze wykształcone[4]. Odnóża mają golenie dłuższe od stóp. Ostrogi wierzchołkowe goleni tylnej pary są jednakowej grubości i długości. Pazurki uzbrojone są w ząbki[2].
Odwłok i spód tułowia mają czarną lub brunatnoczarną barwę[2]. W przeciwieństwie do samców S. analis na pierwszym i drugim z widocznych sternitów odwłoka nie występują pośrodkowe szczoteczki z owłosienia[2][3]. Genitalia samca cechują się silnie bocznie spłaszczonymi, w wierzchołkowej ⅓ łopatkowatymi paramerami[3].
Rozprzestrzenienie
Gatunek palearktyczny. Na starym kontynencie podawany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Włoch, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Chorwacji, Serbii, Czarnogóry, Grecji oraz południa europejskiej części Rosji. W Afryce Północnej notowany jest z Maroka, a w Azji z Turcji, Turkmenistanu i Iranu. Istnieje także niesprecyzowane doniesieni z Kaukazu[1][5]. Pochodzącą z XIX wieku wzmiankę o występowaniu tego gatunku na polskim Śląsku uznaje się za błędną[6][2].
Przypisy
- 1 2 M.A. Bologna: Meloidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetana (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 370-412.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 84 Majkowate – Meloidae. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1987.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Arved Lompe: Gattung Stenoria Muls.. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
- ↑ Arved Lompe: Nemognathinae. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
- ↑ Hassan Ghahari, María Paula Campos-Soldini. An annotated catalogue of blister-beetles (Coleoptera: Tenebrionoidea: Meloidae) of Iran. „Entomofauna”. 40/1 (5), s. 59-138, 2019.
- ↑ B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.