Stenoria apicalis

Stenoria apicalis
(Latreille, 1804)
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

stawonogi

Gromada

owady

Rząd

chrząszcze

Podrząd

chrząszcze wielożerne

Rodzina

oleicowate

Podrodzina

Nemognathinae

Plemię

Sitarini

Rodzaj

Stenoria

Podrodzaj

Stenoria s.str.

Gatunek

Stenoria (Stenoria) apicalis

Stenoria apicalis – gatunek chrząszcza z rodziny oleicowatych i podrodziny Nemognathinae. Zamieszkuje Europę, Afrykę Północną oraz zachodnią i środkową Azję.

Taksonomia

Gatunek ten opisał jako pierwszy Pierre-André Latreille w 1804 roku pod nazwą Sitaris apicalis. W rodzaju Stenoria umieścił go w 1857 roku Étienne Mulsant. Stanowi dla niego gatunek typowy[1].

Morfologia

Chrząszcz o spłaszczonym ciele długości od 5 do 10 mm[2][3], z wierzchu porośniętym krótkimi, jasnymi, przylegającymi włoskami[2].

Głowa bywa od żółtej przez pomarańczową do ciemnobrązowej, przy czym zwykle jest pomarańczowa z czarnymi plamkami[2][3]. Jest ona szeroka, o rozszerzających się za oczami skroniach i spłaszczonym ciemieniu. Na jej powierzchni obecne są duże, gęsto rozmieszczone punkty[2]. Czułki są bardzo długie, u samca zwykle dochodzą do końca pokryw, a u samicy do końca ich przedniej trzeciej części. Człony czułków od piątego do ósmego są u samca wyraźnie trójkątne i zaopatrzone w ząbki[3].

Przedplecze bywa od żółtego po ciemnobrązowe, zazwyczaj opatrzone jest czarną plamką i może mieć inny odcień niż głowa[2][3]. Zwęża się ono ku tyłowi i ma nieuwydatnione, zaokrąglone przednie kąty oraz pozbawioną wcisku i bocznych guzków podstawę. Punktowanie jest drobne, skąpe i niezbyt głębokie[2][3]. Tarczka jest wypukła[2]. Pokrywy są żółte z czarnymi wierzchołkami, zaopatrzone w dwie pary żeberek, z których wewnętrzne mogą być zatarte[3][2]. Powierzchnia pokryw jest matowa i pomarszczona, boki lekko wycięte, a szczyty zaokrąglone[2]. Skrzydła tylnej pary są dobrze wykształcone[4]. Odnóża mają golenie dłuższe od stóp. Ostrogi wierzchołkowe goleni tylnej pary są jednakowej grubości i długości. Pazurki uzbrojone są w ząbki[2].

Odwłok i spód tułowia mają czarną lub brunatnoczarną barwę[2]. W przeciwieństwie do samców S. analis na pierwszym i drugim z widocznych sternitów odwłoka nie występują pośrodkowe szczoteczki z owłosienia[2][3]. Genitalia samca cechują się silnie bocznie spłaszczonymi, w wierzchołkowej ⅓ łopatkowatymi paramerami[3].

Rozprzestrzenienie

Gatunek palearktyczny. Na starym kontynencie podawany jest z Portugalii, Hiszpanii, Francji, Włoch, Węgier, Ukrainy, Rumunii, Chorwacji, Serbii, Czarnogóry, Grecji oraz południa europejskiej części Rosji. W Afryce Północnej notowany jest z Maroka, a w Azji z Turcji, Turkmenistanu i Iranu. Istnieje także niesprecyzowane doniesieni z Kaukazu[1][5]. Pochodzącą z XIX wieku wzmiankę o występowaniu tego gatunku na polskim Śląsku uznaje się za błędną[6][2].

Przypisy

  1. 1 2 M.A. Bologna: Meloidae. W: Catalogue of Palaearctic Coleoptera Volume 5. Tenebrionoidea. I. Löbl, A. Smetana (red.). Wyd. Apollo Books. Stenstrup: 2008, s. 370-412.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Zdzisława Stebnicka: Klucze do oznaczania owadów Polski Część XIX Chrząszcze – Coleoptera z. 84 Majkowate – Meloidae. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Polskie Towarzystwo Entomologiczne, 1987.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 8 Arved Lompe: Gattung Stenoria Muls.. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
  4. ↑ Arved Lompe: Nemognathinae. [w:] Käfer Europas [on-line]. [dostęp 2025-12-01].
  5. ↑ Hassan Ghahari, María Paula Campos-Soldini. An annotated catalogue of blister-beetles (Coleoptera: Tenebrionoidea: Meloidae) of Iran. „Entomofauna”. 40/1 (5), s. 59-138, 2019.
  6. ↑ B. Burakowski, M. Mroczkowski, J. Stefańska: Katalog Fauny Polski. Tom XXIII, zeszyt 14. Chrząszcze – Coleoptera. Cucujoidea, część 3.. Warszawa: 1987.