Swory (gmina)

Swory
gmina wiejska
1919–1954[1]
Państwo

 Polska

Województwo

1919–39: lubelskie (II RP)
1945–54: lubelskie

Powiat

1919-23: konstantynowski
1923-39: bialski
1945–54: bialski

Siedziba

Swory

Szczegółowy podział administracyjny (1952)
Liczba gromad

15

Położenie na mapie Polski w latach 1951–1975
Mapa konturowa Polski w latach 1951–1975, po prawej znajduje się punkt z opisem „Swory”
Ziemia52°05′N 22°56′E/52,076389 22,928611

Swory – dawna gmina wiejska istniejąca w latach 1809–1954[2] na Lubelszczyźnie. Siedzibą gminy były Swory.

Gmina Swory powstała w 1809 roku w Księstwie Warszawskim[3]. Po podziale Królestwa Polskiego na powiaty i gminy z początkiem 1867 roku gmina Swory weszła w skład w powiatu konstantynowskiego w guberni siedleckiej (w latach 1912–1915 jako część guberni chełmskiej)[4]. Gmina składała się z 14 wsi: Cełujki, Kownaty, Krasna, Krzymowskie, Makarówka, Pojelce, Franopol, Pólko, Swory, Sycyna, Waśkowólka, Władysławów, Zabłocie, Zawadki i Woroniec[5].

W 1919 gmina weszła w skład w woj. lubelskiego. 1 kwietnia 1923 roku gminę wyłączono z powiatu konstantynowskiego i przyłączono do powiatu bialskiego[6].

22 stycznia 1926 część gminy Swory (jej odległą eksklawę na granicy gmin Lubienka i Sitnik, obejmującą kolonię Grabarkę z lasem sworskim) włączono do nowo utworzonej gminy Dubów[7].

29 listopada 1933 część gminy Swory stanowiąca gromadę Smolne Piece (a właściwie wschodnią część przeciętej wsi Smolne Piece o powierzchni 73,1 ha, położonej w odległej eksklawie gminy Swory) włączono do Sitnik[8].

Podczas okupacji gmina należała do dystryktu lubelskiego (w Generalnym Gubernatorstwie). Według stanu z dnia 1 lipca 1952 roku gmina Swory składała się z 15 gromad[9].

Jednostka została zniesiona 29 września 1954 roku wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[10]. Z obszaru gminy utworzono Gromadzkie Rady Narodowe w Kownatach, Styrzyńcu i Sworach[11]. Po reaktywowaniu gmin z dniem 1 stycznia 1973 roku gminy Swory nie przywrócono[12].

Przypisy

  1. ↑ Od 1919 jednostka administracyjna nowo utworzonego polskiego woj. lubelskiego; w czasie II wojny światowej przejściowo poza administracją polską.
  2. ↑ do 28 września 1954 roku
  3. ↑ Dz.P. Księstwa Warszawskiego tom I, s. 227-236
  4. ↑ Dz.P. Królestwa Polskiego tom 66, s. 279n.
  5. ↑ Akta gminy Swory - Archiwum Państwowe w Lublinie Oddział w Radzyniu Podlaskim. [dostęp 2008-11-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-04)].
  6. ↑ Dz. U. z 1923 r. Nr 28, poz. 167 (ISAP)
  7. ↑ Dz. U. z 1926 r. Nr 7, poz. 45 (ISAP)
  8. ↑ Dz. U. z 1933 r. Nr 93, poz. 714 (ISAP)
  9. ↑ Wykaz Gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej według stanu z dnia 1.VII 1952 r., PRL, GUS, Warszawa
  10. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
  11. ↑ Dz.Urz. WRN w Lublinie Nr 15, poz. 64
  12. ↑ Dz. U. z 1972 r. Nr 49, poz. 312 (ISAP)