Szczepan Jaroszewski

Szczepan Jaroszewski

Pełne imię i nazwisko	Szczepan Jan Jaroszewski
Data i miejsce urodzenia	26 grudnia 1887 Zochcin
Zawód, zajęcie	rolnik
Odznaczenia

Szczepan Jan Jaroszewski (ur. 26 grudnia 1887 w Zochcinie) – polski działacz niepodległościowy, kowal i rolnik, starszy wachmistrz Wojska Polskiego, kawaler Orderu Virtuti Militari.

Urodził się 26 grudnia 1887 we wsi Zochcin, w ówczesnym powiecie opatowskim guberni radomskiej, w rodzinie Romualda i Anieli z Bernasiów^[1][2]. Od 1889 do 1903 uczęszczał do trzyoddziałowej szkoły powszechnej w Ruszkowie, a następnie przez trzy lata uczył się rzemiosła kowalskiego u Józefa Bijasiewicza w Opatowie^[1]. W 1906 został zatrudniony w Zakładach Ostrowieckich w charakterze kowala^[1].

W listopadzie 1910 został powołany do armii rosyjskiej i wcielony do 3 zaamurskiego batalionu kolejowego w Mandżurii^[1]. W 1913 został przeniesiony do 5 syberyjskiego batalionu saperów w Irkucku^[1]. W maju 1914 został zwolniony do rezerwy i wrócił do pracy w Zakładach Ostrowieckich^[1]. W tym samym roku, po wybuchu I wojny światowej, został zmobilizowany do fortecznej kompanii saperów w twierdzy Dęblin^[1]. W szeregach armii rosyjskiej walczył do listopada 1917^[1]. W międzyczasie kompania, w której służył została przeformowana w 50 batalion saperów^[1].

W listopadzie 1917 razem ze swoim przełożonym Walentym Szydłowskim wstąpił do I Korpusu Polskiego w Rosji i 11 grudnia tego roku został przydzielony do 1 kompanii saperów 1 pułku inżynieryjnego^[1]. W stopniu młodszego podoficera pełnił funkcję zastępowego^[1]. Wziął udział we wszystkich potyczkach pułku oraz słynnej wyprawie partii ówczesnego podkapitana Stanisława Magnuszewskiego, której zadaniem było zniszczenie torów kolejowych prowadzących do Mińska i Słucka, i odcięcia stacji Osipowicze^[3][1].

Na początku lipca 1918, po demobilizacji korpusu, wrócił w rodzinne strony, będące wówczas pod okupacją austriacką i wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej^[1]. W październiku tego roku wziął udział w rozbrojeniu austriackich posterunków konnych w Sadowiu, Opatowie, Iwaniskach i okolicy^[1]. Następnie, razem z członkami POW i 36 końmi odebranymi Austriakom, wstąpił do formującego się szwadronu radomskiego, który 3 kwietnia 1919 wszedł w skład 11 pułku ułanów^[1][4]. Wskutek ciężkich warunków materialnych został zwolniony z wojska (jego czterech młodszych braci służyło ochotniczo w wojsku)^[1].

W 1921, w ramach osadnictwa wojskowego otrzymał działkę o powierzchni 18 ha, położoną w sołectwie Podzamcze (od 5 maja 1930 była to samodzielna gromada Wola Piłsudskiego)^[1][2].

9 czerwca 1921 major Stanisław Magnuszewski sporządził wniosek o odznaczenie go Orderem Virtuti Militari za „przyczynienie się do pomyślnych rezultatów całej wyprawy” w nocy z 16 na 17 lutego 1918^[2]. Dopiero 18 grudnia 1933 Szczepan Jaroszewski odebrał przyznany mu Order Virtuti Militari wraz z legitymacją, po potwierdzeniu jego tożsamości przez majora Walentego Szydłowskiego i pułkownika Jana Skorynę, byłego dowódcę 1 pułku inżynieryjnego^[1].

Był żonaty, miał trzy córki: Teresę, Krystynę i Danutę^[1].

• Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6892 – 10 maja 1922^[5][1][6][7]
• Krzyż Walecznych^[1]
• Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”^[8][2][9]
• Amarantowa wstążka – 19 lutego 1918^[1]

26 czerwca 1938 Komitet Krzyża i Medalu Niepodległości ponownie rozpatrzył jego wniosek, lecz Krzyża Niepodległości nie przyznał^[2].

• Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych. [dostęp 2023-10-30].
• Henryk Bagiński: Wojsko Polskie na Wschodzie 1914-1920. Warszawa: Wojskowy Instytut Naukowo-Wydawniczy, 1921.
• Józef Soniński: Zarys historji wojennej 11-go pułku ułanów legionowych. Warszawa: Wojskowe Biuro Historyczne, 1928, seria: Zarys historii wojennej pułków polskich 1918–1920.