Partia (wojsko)

Partia – doraźnie zorganizowany oddział wojska I Rzeczypospolitej składający się zazwyczaj z kilku-kilkunastu chorągwi jazdy organizacyjnie przyporządkowanych różnym pułkom.

Charakterystyka

Partie jako wydzielone zgrupowania wojska tworzone były już od lat sześćdziesiątych XVII w. Po 1717 stały się one swoistymi „okręgami wojskowymi”, pomiędzy które rozdzielono całe terytorium I Rzeczypospolitej. Wchodzące w skład partii oddziały strzegły granic i spokoju wewnątrz kraju, pełniły służbę patrolową, zwalczały bandy rabunkowe, ochraniały w razie potrzeby zjazdy publiczne. Początkowo w Koronie utworzono pięć partii, a w 1757 powstała szósta partia, która przejęła nadzór nad częścią terytorium podległego do tej pory partii wielkopolskiej, ale w jej skład weszły także oddziały wydzielone z partii małopolskiej[1].

W Wielkim Księstwie Litewskim niemal cała jazda była rozdzielona pomiędzy trzy partie: białoruską, żmudzką i pruską[2].

Na czele partii stał regimentarz[a] mianowany przez hetmana. Regimentarz wykonywał określone zadania bojowe lub sprawował dowództwo nad chorągwiami rozłożonymi w danym rejonie na leżach zimowych.

W 1765 roku Komisja Wojskowa Koronna dzieliła cała jazdę polskiego autoramentu na partie.

Partie

Koronne:

Litewskie:

Uwagi

  1. ↑ Nie należy mylić z regimentarzem mianowanym przez króla lub sejm.

Przypisy

Bibliografia

  • Konstanty Górski, Historya jazdy polskiej, Spółka wydawnicza Polska, Kraków 1894
  • Andrzej Grabski, Jan Wimmer i inni, Zarys dziejów wojskowości polskiej do roku 1864. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej. Warszawa 1966.
  • Tomasz Ciesielski: Jazda koronna i Wielkiego Księstwa Litewskiego autoramentu narodowego armii Rzeczypospolitej Obojga Narodów w latach 1717–1776. W: Aleksander Smoliński (red.): Do szarży marsz, marsz... Studia z dziejów kawalerii. T.1. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, 2010. ISBN 978-83-231-2567-9.
  • Jan Wimmer: Wojsko Rzeczypospolitej w dobie wojny północnej. Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1956.


This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.