Szlomo Perła
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data śmierci |
? |
Szlomo Nachum Perła (ur. 3 grudnia 1911 w Brzezinach koło Łodzi[1], zm. ?) – polski działacz syjonizmu rewizjonistycznego pochodzenia żydowskiego, jeden z liderów konspiracyjnego ruchu prawicy syjonistycznej w Polsce Ludowej[2].
Życiorys
Był synem Mojżesza i Hawy. Miał młodszego brata, Elizera. Jego ojciec był z zawodu nauczycielem przedmiotów judaistycznych[1].
Wychował się w Łodzi, gdzie jego rodzina przeprowadziła się w 1912. Do gimnazjum uczęszczał w Warszawie, a w latach 1932–1936 studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. W połowie lat 20. XX wieku wstąpił do młodzieżowej organizacji syjonistyczno-rewizjonistycznej Masada, a po 1930 został członkiem Betaru. W ramach organizacji pełnił funkcję kierownika Wydziału Kulturalnego, a następnie zastępcy komendanta gniazda Joela Krelmana. Współtworzył dzielnicowe gniazda Betaru na warszawskim Muranowie, Pradze i Mokotowie[1].
Od 1935 do drugiej połowy 1937 był współpracownikiem „Trybuny Akademickiej. Niezależnego organu młodej żydowskiej inteligencji”[1].
II wojna światowa
Podczas okupacji niemieckiej, po utworzeniu getta warszawskiego, ukrywał się po tzw. „stronie aryjskiej”, najpierw w Warszawie, a od kwietnia 1943 do końca 1944 u Karoliny Modzelewskiej w Józefowie obok Otwocka[1].
W trakcie wielkiej akcji deportacyjnej w getcie warszawskim z lata 1942, do obozu zagłady w Treblince, zostali deportowani jego rodzice[1].
Okres powojenny
Po zakończeniu działań wojennych, odnowił kontakty z innymi działaczami rewizjonistycznymi w tym między innymi z Perecem Laskerem oraz wziął udział w pierwszym powojennym zebraniu syjonistów-rewizjonistów. Na wiosnę 1945 roku wszedł do kierownictwa ruchu/partii syjonistów-rewizjonistów w Polsce[3].
Obok Dawida Drażnina i Ozjasza Raczki, należał do głównych działaczy i animatorów tego ruchu, do jego rozbicia na wiosnę 1949[2].
20 marca 1949 został zatrzymany przez funkcjonariuszy urzędu bezpieczeństwa razem z Drażninem i Raczką, pod zarzutem między innymi działalności w nielegalnej organizacji i wydawania nielegalnej prasy. 31 marca 1950 został skazany wyrokiem Sądu Apelacyjnego dla miasta stołecznego Warszawy na 4 lata więzienia. Zwolniony został 2 grudnia 1952[2].
Po zwolnieniu z więzienia, nie angażował się już w działalność polityczną. Utrzymywał kontakty z Drażninem. Przed 1967 wyjechał z Polski i znalazł się w Kanadzie[1].
Przypisy
- 1 2 3 4 5 6 7 Dominik Flisiak – Próba biografii politycznej Szlomo Nachuma Perły. Działalność syjonistów-rewizjonistów w pierwszych latach powojennej Polski w Polish-Jewish Studies (2022) s. 212–226
- 1 2 3 Dominik Flisiak: Jak doszło do rozbicia struktur prawicy syjonistycznej w Polsce w pierwszych miesiącach 1949 r? Świadectwo Ozjasza Raczki. warhist.pl. [dostęp 2025-11-13]. (pol.).
- ↑ Dominik Flisiak – Działalność syjonistów-rewizjonistów w Polsce w latach 1944/1945-1950 (Wydawnictwo Naukowe Tygiel, Lublin, 2020; ISBN:978-83-66489-10-3) s. 97–102