Tô Lâm
 Tô Lâm (2026) | |
| Data i miejsce urodzenia |
10 lipca 1957 |
|---|---|
| Prezydent Wietnamu | |
| Okres |
od 7 kwietnia 2026 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Prezydent Wietnamu | |
| Okres |
od 22 maja 2024 |
| Przynależność polityczna | |
| Poprzednik | |
| Następca | |
| Sekretarz generalny KC Komunistycznej Partii Wietnamu | |
| Okres |
od 3 sierpnia 2024 |
| Poprzednik | |
| Odznaczenia | |
            | |
Tô Lâm (ur. 10 lipca 1957 w Nghia Tru) – wietnamski polityk i generał, minister bezpieczeństwa publicznego (2016–2024), członek Biura Politycznego Komitetu Centralnego KPW od 16 kwietnia 2016, sekretarz generalny KC od 3 sierpnia 2024. Prezydent Wietnamu od 22 maja do 21 października 2024 roku i ponownie od 7 kwietnia 2026.
Kariera polityczna
W latach 1974–1979 studiował w Centralnej Szkole Bezpieczeństwa Publicznego. Posiada doktorat z prawa. W 2015 roku otrzymał tytuł profesora nauk o bezpieczeństwie[1][2].
W październiku 1979 rozpoczął pracę w Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego jako urzędnik, gdzie pełnił funkcję m.in. kierownika Departamentu Ochrony Politycznej, zastępcy dyrektora generalnego Departamentu Bezpieczeństwa Ogólnego oraz wiceszefa resortu (2010–2016). W sierpniu 1981 roku został przyjęty do Komunistycznej Partii Wietnamu. W lipcu 2010 został awansowany do stopnia generała broni. Od 2016 roku kierował pracami Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego[1].
Po rezygnacji prezydenta Võ Văn Thưởnga 22 maja 2024 został wybrany na jego następcę[3]. 3 sierpnia 2024 objął funkcję sekretarza generalnego Komitetu Centralnego Komunistycznej Partii Wietnamu. Zastąpił na tym stanowisku Nguyễna Phú Trọnga, który zmarł 19 lipca 2024[4]. W związku z objęciem przywództwa w partii, zrezygnował z urzędu prezydenta. 21 października 2024 jego następcą na tym stanowisku został generał Lương Cường[5][6]. 22 stycznia 2026 (podczas XIV zjazdu KPW) został ponownie wybrany w skład Komitetu Centralnego[7]. Następnego dnia, KC ponownie wybrał go na stanowisko sekretarza generalnego[8]. 7 kwietnia 2026 został po raz drugi wybrany jednogłośnie przez Zgromadzenie Narodowe na urząd prezydenta Wietnamu i tego samego dnia rozpoczął urzędownie[9].
Odznaczenia
- Order Zasługi Wojskowej I (trzykrotnie) i III klasy (trzykrotnie)[10]
- Order Huân chương chiến công I (dwukrotnie), II i III klasy[10]
- Odznaczenie Huy chương chiến sĩ vẻ vang I, II i III klasy[10]
- Odznaczenie Huy chương vì an ninh tổ quốc[10]
- Order Przyjaźni (Federacja Rosyjska, 2021)[10][11]
- Order José Martí (Kuba, 2024)[12]
- Order Przyjaźni Narodów (Białoruś, 2025)[13]
- Order „Przyjaźń” I klasy (Kazachstan, 2025)[14]
- Narodowy Złoty Medal (Laos, 2025)[15]
- Order Wolności I i II klasy (Laos)[10]
Przypisy
- 1 2 Đồng chí Tô Lâm | Ban Chấp hành Trung ương Đảng [online], tulieuvankien.dangcongsan.vn [dostęp 2024-05-30].
- ↑ Công nhận chức danh giáo sư cho Thứ trưởng Bộ Công an [online], web.archive.org, 15 listopada 2020 [dostęp 2024-05-30] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-15].
- ↑ Mathias Peer, Südostasien: Hardliner Tô Lâm als neuer Präsident von Vietnam vereidigt, „Die Zeit”, Hamburg, 22 maja 2024, ISSN 0044-2070 [dostęp 2024-05-30] (niem.).
- ↑ Vietnam's president takes top job as Communist Party chief [online], www.reuters.com, 3 sierpnia 2024 [dostęp 2024-09-17] (ang.).
- ↑ AsiaNews.it, General Lương Cường is the new president of Vietnam [online], www.asianews.it [dostęp 2024-10-22] (ang.).
- ↑ 100-milionowy kraj ma czwartego prezydenta w ciągu siedmiu miesięcy [online], TVN24, 21 października 2024 [dostęp 2024-10-22] (pol.).
- ↑ DANH SÁCH ỦY VIÊN CHÍNH THỨC, ỦY VIÊN DỰ KHUYẾT BAN CHẤP HÀNH TRUNG ƯƠNG ĐẢNG KHÓA XIV [online], xaydungchinhsach.chinhphu.vn [dostęp 2026-04-07] (wiet.).
- ↑ Đồng chí Tô Lâm giữ chức Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV [online], Báo Nhân Dân điện tử, 23 stycznia 2026 [dostęp 2026-04-07] (wiet.).
- ↑ Tổng Bí thư Tô Lâm được bầu giữ chức Chủ tịch nước [online], TUOI TRE ONLINE [dostęp 2026-04-07] (wiet.).
- 1 2 3 4 5 6 Nguyễn Đức Tuấn, Ông Tô Lâm [online], vpctn.gov.vn, 21 maja 2024 [dostęp 2026-02-07] (wiet.).
- ↑ каз Президента Российской Федерации от 03.12.2021 № 684 "О награждении государственными наградами Российской Федерации" [online], publication.pravo.gov.ru [dostęp 2024-10-19] (ros.).
- ↑ Vietnamese leader To Lam honoured with Cuba’s Jose Marti Order [online], vov.vn, 27 września 2024 [dostęp 2024-10-19] (ang.).
- ↑ Указ Президента Республики Беларусь от 06.05.2025 г. № 183 «Аб узнагароджанні» – Pravo.by [online], pravo.by [dostęp 2026-02-07] (ros.).
- ↑ Глава государства наградил То Лама орденом «Достық» I степени — Официальный сайт Президента Республики Казахстан [online], Akorda.kz [dostęp 2026-02-07] [zarchiwizowane z adresu 2025-06-03] (ros.).
- ↑ Tổng Bí thư Tô Lâm thăm cấp Nhà nước tới Lào: Nâng tầm "Gắn kết chiến lược" Việt Nam – Lào [online], vnanet.vn, 3 grudnia 2025 [dostęp 2026-02-07] (wiet.).
