Tadeusz Kwinta

Urodził się i wychował w Krakowie^[1]. Jego matka występowała w teatrze i zaraziła go tą pasją^[2]. Należał do szkolnego kółka teatralnego^[2]. W młodości grał w piłkę nożną^[1]. W 1951 w wieku 13 lat zastąpił Romana Polańskiego w głównej roli Piotrusia w inscenizacji powieści Walentina Katajewa Samotny biały żagiel^[3] w adaptacji i przekładzie Władysława Bodnickiego w krakowskim Państwowym Teatrze Młodego Widza (dzisiejszy Teatr „Bagatela” im. Tadeusza Boya-Żeleńskiego) prowadzonym przez Marię Biliżankę^[4]. Z teatrem Billiżanki i radiowym zespołem „Wesoła Gromadka” przy ul. Karmelickiej współpracował do roku 1956, kiedy przygotowywano premierę przedstawienia Timur i jego drużyna, która nie doszła do skutku; sztuka radziecka nie mogła być wystawiana i pojawił się sprzeciw szkoły teatralnej, by tylko studenci występowali w teatrach argumentując to tym, że to wypacza charakter młodego człowieka^[3]. Po maturze złożył dokumenty na studia na kierunku architektury, zanim dostał się do krakowskiej PWST^[4]. Na ostatnim roku studiów zagrał Tartuffe’a w komedii Moliera Świętoszek (1960) w reż. Tadeusza Burnatowicza.

W październiku 1956 – jako student pierwszego roku Wydziału Aktorskiego krakowskiej PWST – związał się z kabaretem Piwnica pod Baranami^[5], gdzie rozpoczął występy w programach – Czym jest socjalizm, zdjętym przez cenzurę eseju Leszka Kołakowskiego^[5][6], i Polska stajnia narodowa^[4]. W krakowskim kabarecie spędził kolejnych 15 lat, w latach 80. XX wieku zaczął się w nim pojawiać, a w 2001 powrócił na stałe^[7].

Po studiach został zaangażowany przez Krystynę Skuszankę do Teatru Ludowego w Nowej Hucie, z którym był związany w latach 1960–1967, 1974–1979 i 1981–1986. W Teatrze Ludowym zadebiutował w roli policjanta w sztuce Jerzego Broszkiewicza Dziejowa rola Pigwy (1960) w reż. Jerzego Krasowskiego, wisiał jako Puk rozpięty na samych stopach na siatce, trzy metry nad ziemią i prowadził dialog^[4], w szekspirowskim Śnie nocy letniej (1963) w reż. Lidii Zamkow-Słomczyńskiej, a potem wystąpił jako Iwan Kuźmicz Szpiekin w Rewizorze Nikołaja Gogola (1963) w reż. Józefa Szajny oraz Zemście Aleksandra hr. Fredry jako Wacław (1966) w reż. Olgi Lipińskiej i Papkin (1983) w reż. Stanisława Igara. Był związany z teatrami: Śląskim w Katowicach (1967–1969), Starym im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie (1969–1971), Rozmaitości w Krakowie (1971–1974), Komedia w Warszawie (1979–1981) i Teatrem im. Juliusza Słowackiego w Krakowie (1990–2004). W latach 1986–1990 pełnił funkcję dyrektora artystycznego Teatru Bagatela w Krakowie.

W 1960 po raz pierwszy wystąpił w Teatrze Polskiego Radia jako Czaplicki w Szczęśliwym dniu Stefana Żeromskiego w reż. Wojciecha Maciejewskiego. W latach 1967–1977 grał u Tadeusza Kantora w Teatrze Cricot 2^[1], m.in. w Kurce Wodnej Witkacego (1967) w roli Efemera. Wyreżyserował Fircyka w zalotach Franciszka Zabłockiego (1974) z Krystyną Stankiewicz w krakowskim Teatrze Bagatela, pierwszą swoją sztukę Krawców szczęścia (1976) w Teatrze Ludowym w Nowej Hucie^[1] i Małego Księcia Antoine’a de Saint-Exupéry’ego (1991) w Teatrze STU. W 1974 zdobył I Wielką Nagrodą Publiczności i II nagrodę jury II Ogólnopolskiego Przeglądu Zawodowych Teatrów Małych Form w Szczecinie za rolę w monodramie Ciuchy historii wg Zbigniewa Załuskiego w adaptacji i reżyserii Ryszarda Filipskiego w Teatrze „Eref-66” w Krakowie^[1]. Wspólnie z grupą Rafała Kmity przez lata występował gościnnie na polskich scenach w spektaklu muzycznym Aj waj! Czyli historie z cynamonem, który miał swoją premierę w 2005^[8].

Na ekranie grał epizody w wielu filmach, w tym Monidło (1969) Antoniego Krauzego, Wiosna panie sierżancie (1974) Tadeusza Chmielewskiego i Rodzina Leśniewskich (1978) Janusza Łęskiego. Wsławił się rolą Myszowatego w kabarecie Olgi Lipińskiej Kurtyna w górę (1979–1981, 1984)^[9].

Stał się postacią powszechnie rozpoznawalną wśród młodych telewidzów dzięki występom w cyklu programu umuzykalniającego dla dzieci i młodzieży TVP1 Po prostu muzyka (1982–1983)^[10], za który w 1984 otrzymał nagrodę tygodnika „Ekran” – Złoty Ekran^[4] i Srebrnego Światowida za nowe techniki w programach edukacyjnych na Festiwalu Filmów Dydaktycznych w Łodzi^[4]. Potem zaistniał na telewizyjnym ekranie jako Sigma z programu edukacyjnego Przybysze z Matplanety (1983–1984)^[11]. Jako aktor dubbingowy był narratorem serii Pampalini łowca zwierząt (1975–1980)^[12] i Och! Pampalini!!! (1987)^[13], a także w Bolku i Lolku (1986)^[14].

• 2001: Atlantyda. Zaginiony ląd – Gaetan „Mole” Moliére
• 2003: Atlantyda. Powrót Milo – Gaetan „Mole” Moliére
• 2006: Noc w muzeum – Teddy Roosevelt
• 2009: Noc w muzeum 2 –
  • Theodore Roosevelt,
  • figurki Alberta Einsteina
• 2014: Noc w muzeum: Tajemnica grobowca – Theodore Roosevelt