Targowiska

Targowiska
wieś
Ilustracja
Zabytkowy dwór
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

krośnieński

Gmina

Miejsce Piastowe

Wysokość

290-310 m n.p.m.

Liczba ludności (2024)

2672[1]

Strefa numeracyjna

13

Kod pocztowy

38-423[2]

Tablice rejestracyjne

RKR

SIMC

0356725[3]

Położenie na mapie gminy Miejsce Piastowe
Mapa konturowa gminy Miejsce Piastowe, po prawej znajduje się punkt z opisem „Targowiska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Targowiska”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Targowiska”
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa konturowa powiatu krośnieńskiego, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Targowiska”
Ziemia49°38′03″N 21°49′26″E/49,634167 21,823889[4]

Targowiska – wieś w Polsce położona w województwie podkarpackim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Miejsce Piastowe[3][5].

Do 2025 roku na terenie wsi funkcjonowały dwa sołectwa: Targowiska i Zalesie[6]. W roku 2024 sołectwa te liczyły odpowiednio 2138 i 534 mieszkańców[1]. Od 2025 roku Zalesie jest oddzielną wsią.

Miejscowość leży w dolinie potoku Olszyny. Osada niegdyś rozbudowana była wokół jeziorka, które nie istnieje.

Integralne części wsi Targowiska[5][3]
SIMCNazwaRodzaj
0356731Dzielniceczęść wsi
0356748Górkaczęść wsi
0356754Iwoniczczęść wsi
0351283Koloniaprzysiółek, zniesiona w 2026 r.
0356760Koło Folwarkuczęść wsi
0356777Koło Skwarówczęść wsi
0356783Miasteczkoczęść wsi
0356808Zalesieprzysiółek (do 2025 r.)

Historia

Najstarsze ślady bytowania człowieka w tym terenie sięgają czasów neolitu. Natrafiono tu także na znaleziska z czasów młodszych: epoki brązu, okresu rzymskiego i wczesnego średniowiecza.

Osada po raz pierwszy wzmiankowana jest w dokumentach króla Kazimierza Wielkiego z 1365 roku. Była to osada handlowa o charakterze miejskim, określana jako oppidum – miasteczko. Wieś stanowiła własność królewską. W XV wieku należała do Jasy Wrocha. Została kupiona przez Piotra Smolickiego starostę sanockiego, po nim przejął ją Jan Targowicki autor Rocznika – właściciel Żeglec. W kronikach Jana Długosza znajdują się zapisy, według których należała również do Mikołaja z Tarnawy herbu Sas. Należała do też Smolickich, Kalnicckich, Sieneńskich, Tomaszewskich, i Baranowskich.

W 1884 roku, po wybudowaniu linii kolei transwersalnej, w Targowiskach zbudowana została stacja kolejowa, która do lat 60. XX w. nazywana była stacją Iwonicz (tu bowiem wysiadali kuracjusze jadący na leczenie do iwonickiego uzdrowiska). We wsi rozwinęły się w tym czasie usługi dorożkarskie, powstała restauracja i hotelik.

W dwudziestoleciu międzywojennym, na północnym obrzeżu, powstało lotnisko zapasowe dla lotniska krośnieńskiego.

W latach okupacji niemieckiej we wsi stacjonował oddział Luftwaffe, który ochraniał rozbudowane przez Niemców lotnisko – startowały z niego niemieckie bombowce na front wschodni. AK OP-15 w marcu 1944 zniszczyła im radiostację niemiecką na dworcu kolejowym w Iwoniczu (Targowiska).

Z końcem sierpnia i z początkiem września 1944 r. Niemcy zmuszali tutejszych mieszkańców do kopania rowów i do budowy umocnień ziemnych na polach między lasem w Targowiskach a rzeczką Morwawą. Patrol Ignacego Muronia ps. Motor utrudniał prowadzenie tych robót przez ostrzeliwanie. Zmusiło to Niemców do rezygnacji z budowy tych umocnień.

Miejscowi wstępowali do AK, np. Stanisław Schabowski ps. Krok był łącznikiem i kolporterem prasy konspiracyjnej. Po wkroczeniu Armii Czerwonej we wrześniu 1944 rozpoczęły się represje i został aresztowany przez UB oraz skazany na 5 lat więzienia. Aresztowano także Bolesława Sieniawskiego z Targowisk za nielegalną działalność.

Na lotnisku w Targowiskach w czerwcu 1997 roku wylądował śmigłowiec z papieżem Janem Pawłem II, z którego to udał się on z wizytą do Dukli i Krosna.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego.

Zabytki

  • Kościół parafialny pw. św. Małgorzaty zbudowany w latach 1736–1740. Do budowy użyto drewna z rozbiórki starszej świątyni (na ścianach zachowane ślady późnośredniowiecznych zacheuszy). W II poł. XIX w. został rozbudowany (dobudowano kaplicę, przedłużono nawy). W latach 80. XX w. przeprowadzono gruntowny remont kościoła dokonując znacznego przekształcenia budowli. Wnętrze pokryto iluzjonistyczną polichromią z 1897 autorstwa Jana Tabińskiego. Polichromia kaplicy jest autorstwa Władysława Lisowskiego (1928). Organy wykonał prawdopodobnie Kamiński z Warszawy w 1947 roku.
  • Dwór Gołaszewskich z połowy XIX w. – znajduje się w rozległym parku ze stawami. Można dostrzec jeszcze ziemne obwarowania. Niegdyś był to dwór obronny, nazywany twierdzą, wzniesiony na skarpie otoczony stawami.
  • Kapliczki i figury przydrożne, pochodzące z końca XIX w. i XX w.

Sport

  • Partyzant Targowiska – klub piłkarski występujący w klasie okręgowej Krosno. W sezonach 2010/2011 i 2011/2012 występował w 3. lidze lubelsko-podkarpackiej[7].

Urodzeni w Targowiskach

Przypisy

  1. 1 2 Raport o stanie gminy Miejsce Piastowe w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 11
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1293 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 3 TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 138835.
  5. 1 2 Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ BIP gminy, sołectwa
  7. ↑ Partyzant Mal-bud1 Targowiska [online], Nieoficjalna Strona internetowa Klubu, 2022 [dostęp 2026-03-24] [zarchiwizowane z adresu 2022-07-06] (pol.).

Bibliografia

  • Z dziejów osad wiejskich regionu krośnieńskiego., [w:] Studia z dziejów miasta i regionu., pod red. J. Garbacika, Kraków 1973, t. II, .
  • W. Sarna [1898]; Opis powiatu krośnieńskiego pod względem geograficzno-historycznym, Przemyśl,
  • E. Śnieżyńska-Stolotowa, F. Stolot [red.]; Katalog zabytków sztuki w Polsce – województwo krośnieńskie, Warszawa, PAN, 1977, t. I,

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.