Testudo (szyk)

Testudo – obronny szyk legionów rzymskich stosowany dla ochrony przed ostrzałem przeciwnika. Poruszający się w takiej kolumnie legioniści przypominali osłoniętego skorupą żółwia (łac. testudo), stąd nazwa^[1].

Testudo polegało na sformowaniu ciasnego ugrupowania w kształcie prostokąta, w którym żołnierze z pierwszego szeregu i z boków formacji trzymali tarcze scutum^[1] pionowo przed sobą lub od strony swojego odkrytego boku, a legioniści z wewnętrznych szeregów trzymali tarcze poziomo nad sobą i nad żołnierzami pierwszego i bocznych szeregów, tworząc w ten sposób osłonę całego ugrupowania przed pociskami przeciwnika, takimi jak na przykład strzały, oszczepy, duże kamienie i belki^[1].

Szyk wykorzystywano przede wszystkim podczas oblężeń, gdy piechota musiała zbliżać się do murów miejskich lub fortyfikacji, narażona na ostrzał. Legioniści formowali szyk, aby po dotarciu do celu umożliwić sobie rozstawienie drabin, zasypanie rowów lub osłonić wojska inżynieryjne pracujące u podnóża murów lub fortyfikacji. Formacja była na tyle silna, że podobno była w stanie wytrzymać ciężar idącego po tarczach konia lub wozu^[1].

• szyk można było dowolnie rozszerzać lub zmniejszać, w zależności od zadania,
• bezpieczne podejście do umocnień pod osłoną tarcz,
• poruszanie się pod osłoną tarcz podtrzymywało u legionistów pewność siebie,
• zwarta ochrona przed pociskami wroga^[1].

• wolne poruszanie się formacji,
• ograniczona widoczność,
• łatwy cel dla machin miotających,
• nieskuteczność w walce wręcz^[1].

• falanga
• schiltron

• Historyczny i filmowy przegląd szyku testudo w serwisie YouTube (ang.)