Tlenek wanadu(III)

Tlenek wanadu(III)
	V3+ O2−
Nazewnictwo
	Nomenklatura systematyczna (IUPAC)
konst.	tlenek wanadu(III), tlenek wanadu(3+), tritlenek diwanadu
	Inne nazwy i oznaczenia
Stocka	tlenek wanadu(III)
	Ogólne informacje
	Charakterystyka fizyczna
	czarny proszek
Wzór chemiczny	V2O3
• zapis Hilla	O3V2
Masa molowa	149,88 g/mol
Minerały	karelianit
	Identyfikacja
Numer CAS	1314-34-7
PubChem	518710
SMILES
	O=[V]O[V]=O
InChI
	InChI=1S/3O.2V
	InChIKey
	KFAFTZQGYMGWLU-UHFFFAOYSA-N
Właściwości
	Gęstość
	4,87 g/cm³; ciało stałe; 4,99 g/cm³; ciało stałe;
	Rozpuszczalność w wodzie
	0,138 g/l (21 °C)
Temperatura topnienia	1957 °C; 1977 °C;
Temperatura wrzenia	ok. 3000 °C
Budowa
Układ krystalograficzny	trygonalny
Niebezpieczeństwa
	Globalnie zharmonizowany system; klasyfikacji i oznakowania chemikaliów
	Uwaga
Zwroty H	H319, H332
Zwroty P	P305+P351+P338
	NFPA 704
	0 2 0
Numer RTECS	YW3050000
	Podobne związki
Podobne związki	tlenki wanadu
	Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą; stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tlenek wanadu(III), V₂O₃ – nieorganiczny związek chemiczny z grupy tlenków, w którym wanad występuje na III stopniu utlenienia. Występuje naturalnie jako minerał karelianit o strukturze trygonalnej (korundu)^[6].

Może zostać otrzymany poprzez redukcję tlenku wanadu(V) i innych wyższych tlenków wanadu za pomocą wodoru lub tlenku węgla^[2]^[7]:

V₂O₅ + 2H₂ ⇌ V₂O₃ + 2H₂O

V₂O₄ + CO ⇌ V₂O₃ + CO₂

Powstaje również przez termiczny rozkład wanadanów amonu w temperaturze 600–900 °C w atmosferze redukującej^[2].

Tlenek wanadu(III) wykazuje właściwości zasadowe. Rozpuszcza się w kwasach dając zielone lub niebieskie roztwory związków wanadu(III) o właściwościach redukujących. Redukcja V₂O₃ prowadzi do otrzymania szeregu niestechiometrycznych tlenków wanadu, a ostatecznie do tlenku wanadu(II)^[8]. Łatwo utlenia się na powietrzu do tlenku wanadu(IV). Z chlorkiem tionylu daje chlorek wanadu(III)^[9].

Jest antyferromagnetykiem. W temperaturze około 160–170 K dochodzi do przemiany, w której związek ten zmienia swoje właściwości z metalicznych na izolacyjne^[8]^[9].

V₂O₃ wykorzystuje się do otrzymywania wanadu o wysokiej czystości, stopów FeV i VAl, węgliku wanadu (poprzez ogrzewanie z węglem w temperaturze ok. 1100 °C w atmosferze wodoru) i węglikoazotków^[2]. Znajduje również zastosowanie w dodatnich elektrodach akumulatorów litowo-polimerowych^[10].

Przypisy

1 2 3 David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-98, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).
1 2 3 4 5 GünterG. Bauer GünterG., VolkerV. Güther VolkerV., HansH. Hess HansH., AndreasA. Otto AndreasA., OskarO. Roidl OskarO., Vanadium and Vanadium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, DOI: 10.1002/14356007.a27_367 (ang.).
↑ Vanadium(III) oxide (nr 463744) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-05-20].
↑ Tlenek wanadu(III) [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 463744 [dostęp 2015-05-20] .
↑ Tlenek wanadu(III) (nr 463744) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-05-20]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
↑ CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-161, ISBN 978-0-8493-0488-0 (ang.).
↑ The Transition Metals. W: James E. House, Kathleen A. House: Desciptive Inorganic Chemistry. Wyd. 2. Academic Press, 2010, s. 425. ISBN 978-0-12-088755-2.
1 2 Vanadium, Niobium and Tantalum, [w:] Norman N.N.N. Greenwood Norman N.N.N., AlanA. Earnshaw AlanA., Chemistry of the Elements, wyd. 2, Oxford–Boston: Butterworth-Heinemann, 1997, s. 982, DOI: 10.1016/C2009-0-30414-6, ISBN 0-7506-3365-4 (ang.).
1 2 Raymond L. Richards: Vanadium: Inorganic & Coordination Chemistry. W: Encyclopedia of Inorganic Chemistry. R. Bruce King (red. nacz.). Wyd. 2. T. I. Chichester: Wiley, 2005, s. 4. ISBN 978-0-470-86078-6.
↑ DietrichD. Berndt DietrichD., DieterD. Spahrbier DieterD., Batteries, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, s. 124, DOI: 10.1002/14356007.a03_343 (ang.).

Linki zewnętrzne

Tlenek wanadu(III) [online], międzynarodowa karta bezpieczeństwa chemicznego, Międzynarodowa Organizacja Pracy (pol. • ang.).

[CRC-1] 1 2 3 David R.D.R. Lide David R.D.R. (red.), CRC Handbook of Chemistry and Physics, wyd. 90, Boca Raton: CRC Press, 2009, s. 4-98, ISBN 978-1-4200-9084-0 (ang.).

[Ullmann's-Bauer-2] 1 2 3 4 5 GünterG. Bauer GünterG., VolkerV. Güther VolkerV., HansH. Hess HansH., AndreasA. Otto AndreasA., OskarO. Roidl OskarO., Vanadium and Vanadium Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, DOI: 10.1002/14356007.a27_367 (ang.).

[SA-3] Vanadium(III) oxide (nr 463744) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-05-20].

[4] Tlenek wanadu(III) [PDF], karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich, Merck, numer katalogowy: 463744 [dostęp 2015-05-20] .

[SA-US-5] Tlenek wanadu(III) (nr 463744) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck) na obszar Polski. [dostęp 2015-05-20]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)

[CRC88-6] CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R.D.R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-161, ISBN 978-0-8493-0488-0 (ang.).

[House-7] The Transition Metals. W: James E. House, Kathleen A. House: Desciptive Inorganic Chemistry. Wyd. 2. Academic Press, 2010, s. 425. ISBN 978-0-12-088755-2.

[Greenwood-8] 1 2 Vanadium, Niobium and Tantalum, [w:] Norman N.N.N. Greenwood Norman N.N.N., AlanA. Earnshaw AlanA., Chemistry of the Elements, wyd. 2, Oxford–Boston: Butterworth-Heinemann, 1997, s. 982, DOI: 10.1016/C2009-0-30414-6, ISBN 0-7506-3365-4 (ang.).

[King-9] 1 2 Raymond L. Richards: Vanadium: Inorganic & Coordination Chemistry. W: Encyclopedia of Inorganic Chemistry. R. Bruce King (red. nacz.). Wyd. 2. T. I. Chichester: Wiley, 2005, s. 4. ISBN 978-0-470-86078-6.

[Ullmann's-Berndt-10] DietrichD. Berndt DietrichD., DieterD. Spahrbier DieterD., Batteries, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, s. 124, DOI: 10.1002/14356007.a03_343 (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]