Trałowce projektu 15

Trałowce projektu 15
Kraj budowy

 NRD

Użytkownicy

 Volksmarine

Stocznia

Peene-Werft, Wolgast

Wejście do służby

1957–1958

Wycofanie

1972–1979

Zbudowane okręty

10

Dane taktyczno-techniczne[1][2]
Wyporność

standardowa: 553 tony
pełna: 741 ton

Długość

66,1 metra

Szerokość

8,4 metra

Zanurzenie

2,52 metra

Napęd

2 silniki wysokoprężne o łącznej mocy 2400 KM
2 śruby

Prędkość

16,5 węzła

Zasięg

2465 Mm przy prędkości 12 węzłów

Załoga

38

Uzbrojenie

1 działo kal. 85 mm 90-K
10 działek kal. 25 mm 2M-3M (5 x II)
2 zrzutnie bg, 30 min

Trałowce projektu 15 (w kodzie NATO: Krake) – wschodnioniemieckie trałowce z lat 50. XX wieku. W latach 1955–1958 w stoczni Peene-Werft w Wolgast zbudowano 10 jednostek tego typu. Okręty zostały wcielone do służby w marynarce wojennej NRD w latach 1957–1958. Z listy floty zostały skreślone w latach 1972–1979.

Okręty miały wyporność pełną 741 ton i długość 66,1 m, napędzane były silnikami wysokoprężnymi. Uzbrojenie stanowiło działo kalibru 85 mm uzupełniane przez małokalibrowe działka przeciwlotnicze; okręty mogły też stawiać miny lub zwalczać okręty podwodne.

Projekt i budowa

Jeszcze w trakcie budowy serii trałowców projektu 1 (typu Habicht), wchodzących do służby od 1953 roku, władze Niemieckiej Republiki Demokratycznej nakazały rozpoczęcie prac nad ulepszonym projektem trałowca[3]. Za projekt odpowiadał, odmiennie niż u poprzedników, Instytut Techniki Budownictwa Okrętowego (ISW) w Wolgaście[4]. Projekt otrzymał numer 15[a], jednakże w dokumentacji wewnętrznej stosowano numer 3000, a okręty powszechnie znane są w literaturze pod nazwą typu Krake (z niem. „ośmiornica”), przyjętą jako nazwa kodowa NATO[4][b]. W projekcie uwzględniono wnioski z eksploatacji trałowców typu Habicht i nowe okręty miały podobne rozmiary i linie kadłuba, ale nowocześniejszy wygląd z powiększoną bryłą nadbudówki zintegrowanej z kominem[4]. Podobnie jak poprzednie okręty, oprócz wykonywania zadań trałowych mogły spełniać funkcję stawiaczy min oraz zwalczać okręty podwodne[3]. Dokumentację techniczną ukończono w listopadzie 1955 roku, lecz do cięcia blach pod pierwszy okręt przystąpiono już 1 kwietnia tego roku[4].

Wszystkie okręty zbudowane zostały w stoczni Peene-Werft w Wolgaście (numery stoczniowe 27–36 albo 3001–3010)[2][5]. Jednostki zostały zwodowane w 1956 roku[6]. Planowano budowę 12 trałowców, lecz z dwóch ostatnich zrezygnowano w 1956 roku[4].

Okręt Stocznia Wodowanie Wejście do służby Wycofanie ze służby
„Berlin” Peene-Werft 30 stycznia 1956 16 sierpnia 1957 13 października 1979
„Halle” 20 czerwca 1956 21 września 1957 14 października 1972
„Dresden” 29 marca 1956 9 listopada 1957 26 października 1973
„Rostock” 29 września 1956 28 listopada 1957 16 października 1973
„Gera” 18 grudnia 1956 20 grudnia 1957 14 października 1972
„Magdeburg” 21 lipca 1956 6 marca 1958 14 października 1972
„Erfurt” 31 sierpnia 1956 28 marca 1958 14 października 1972
„Karl-Marx-Stadt” 28 kwietnia 1956 4 maja 1958 25 października 1976
„Potsdam” 8 listopada 1956 8 lipca 1958 26 października 1973
„Leipzig” 29 lutego 1956 31 października 1958 1 października 1976

Dane taktyczno-techniczne

Okręty były trałowcami (stawiaczami min) o długości całkowitej 66,1 metra, szerokości 8,4 metra i zanurzeniu 2,52 metra[2][7]. Wykonane ze stali kadłuby jednostek podzielone były na 12 przedziałów wodoszczelnych[8]. Wyporność standardowa wynosiła 553 tony, a pełna 741 ton[1][7][c].

Trałowce napędzane były przez dwa silniki wysokoprężne 6KVD43A o łącznej mocy 2400 KM, poruszające dwiema śrubami, co pozwalało osiągnąć maksymalną prędkość wynoszącą 16,5 węzła[1][7][d]. Zasięg wynosił 2465 Mm przy prędkości 12 węzłów[7][2]. Energię elektryczną o napięciu 380 V zapewniał agregat prądotwórczy z silnikiem wysokoprężnym 8KND21[8].

Uzbrojenie artyleryjskie jednostek stanowiło pojedyncze działo kalibru 85 mm 90-K L/52 na pokładzie dziobowym oraz pięć podwójnie sprzężonych zestawów automatycznych armat przeciwlotniczych 2M-3M kalibru 25 mm[5][2]. Jedna podstawa 2M-3M była umieszczona na piętrze nadbudówki za działem dziobowym, a pozostałe parami na śródokręciu: na wysokich sponsonach po bokach komina oraz dalej w kierunku rufy, na skrzydłach pokładówki za łodziami okrętowymi[5]. Broń ZOP stanowiły według projektu dwa miotacze bomb głębinowych BMB-1 i cztery zrzutnie burtowe dla bomb B-1[9]. Prawdopodobnie uzbrojono tak tylko pierwszą jednostkę, później montowano dwa miotacze bomb głębinowych BMB-2, ale od połowy lat 60. je zdejmowano, podobnie jak dwie zrzutnie burtowe[9]. Okręty mogły zabierać też na pokład miny morskie na dwóch torach minowych, w liczbie od 84 min JaM przez 40 min wz. 08/39 do 20 min KB lub KMD-500[4].

Wyposażenie trałowe stanowiły: trał kontaktowy MKT-1, elektromagnetyczny TEM-2 i akustyczny AT-2[2][7]. Wyposażenie radioelektroniczne obejmowało m.in. radar KSIB i sonar Tamir-11[2][7].

Załoga pojedynczego okrętu składała się z 38 oficerów, podoficerów i marynarzy[1][2][e].

Służba

Okręty projektu 15 zostały wcielone do służby w Volksmarine w latach 1957–1958[6][7]. Były klasyfikowane jako okręty walki minowej (MLR-Schiff, od Mineenleg und Räumschiff)[3]. Początkowo jednostki identyfikowały jedynie numery taktyczne, początkowo zaczynające się od: „6–” (np. 6–41), a później trzycyfrowe[5]. 1 marca 1961 roku otrzymały nazwy pochodzące od większych miast NRD oraz zmienne trzycyfrowe numery burtowe[5]. W latach 1963–1965 okręty poddano modernizacji: zdemontowano radary KSIB, instalując w zamian stacje radiolokacyjne KSA-5 i Zarnica[2][10]. Większość wycofano ze służby w latach 1972–1973[1][7]. W charakterze trałowców zostały zastąpione przez nowe okręty projektu 89[11]. Dłużej w służbie pozostały tylko „Berlin”, „Dresden”, „Karl-Marx-Stadt” i „Leipzig”, które od początku lat 70. pełniły funkcje okrętów szkolnych[1][8]. Wycofano je ze służby ostatecznie do 1979 roku[8].

Zobacz też

Uwagi

  1. ↑ Projekt 15 według Miramarb ↓ i Rochowicz 2023 ↓, s. 41. Natomiast Pietlewannyj 2009 ↓, s. 83 podaje, że projekt nosił numer 35.
  2. ↑ Należy zaznaczyć, że wszystkie stosowane powszechnie nazwy typów okrętów NRD nie są oryginalne, lecz stanowią nazwy kodowe NATO (por. np. Blackman 1961 ↓, s. 101), zaadaptowane przez RFN.
  3. ↑ Identycznie podaje Gogin 2022 ↓. Natomiast Blackman 1960 ↓, s. 188 i Moore 1973 ↓, s. 143 podają wyporność standardową wynoszącą 650 ton.
  4. ↑ Identycznie podaje Gogin 2022 ↓. Natomiast Blackman 1960 ↓, s. 188 i Moore 1973 ↓, s. 143 podają, że łączna moc silników wynosiła 3400 KM, co pozwalało osiągnąć prędkość 18 węzłów.
  5. ↑ Pietlewannyj 2009 ↓, s. 83 podaje, że załoga pojedynczego okrętu liczyła 24 osoby, natomiast Blackman 1960 ↓, s. 188 i Moore 1973 ↓, s. 143 podają, że mieściła się w przedziale od 80 do 96 osób.

Przypisy

  1. 1 2 3 4 5 6 Gardiner i Chumbley 1996 ↓, s. 139.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Gogin 2022 ↓.
  3. 1 2 3 Rochowicz 2023 ↓, s. 36-41.
  4. 1 2 3 4 5 6 Rochowicz 2023 ↓, s. 41.
  5. 1 2 3 4 5 Rochowicz 2023 ↓, s. 42.
  6. 1 2 Miramar ↓.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 Pietlewannyj 2009 ↓, s. 83.
  8. 1 2 3 4 Pietlewannyj 2009 ↓, s. 84.
  9. 1 2 Rochowicz 2023 ↓, s. 41-42.
  10. ↑ Pietlewannyj 2009 ↓, s. 83-84.
  11. ↑ Robert Rochowicz. Nie tylko trałowce. Historia projektu 89. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 11-12/2019. XXIV (195), s. 48-51, listopad-grudzień 2019. Warszawa.

Bibliografia

  • 2477 (Peene-Werft). miramarshipindex.nz. [dostęp 2022-07-27]. (ang.).
  • BERLIN (6131437). miramarshipindex.nz. [dostęp 2022-07-27]. (ang.).
  • Conway’s All the World’s Fighting Ships 1947–1995. Robert Gardiner, Stephen Chumbley (red.). Annapolis: Naval Institute Press, 1996. ISBN 1-55750-132-7. (ang.).
  • Ivan Gogin: 3001 ocean minesweepers (1957-1958). Navypedia. [dostęp 2022-07-27]. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1960-61. Raymond Blackman (red.). London: Sampson Low, Marston & Co., 1960. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1961-62. Raymond Blackman (red.). Londyn: Sampson Low, Marston & Co. Ltd., 1961. (ang.).
  • Jane’s Fighting Ships 1973-74. John E. Moore (red.). New York: McGraw - Hill, 1973. ISBN 0-07-032020-9. (ang.).
  • M.B. Pietlewannyj: Korabli stran Warszawskogo dogowora. Sankt Petersburg: Galeja Print, 2009. ISBN 978-5-8172-0127-7. (ros.).
  • Robert Rochowicz. Pierwsze okręty przeciwminowe Volksmarine. „Morze, Statki i Okręty”. Nr 5-6/2023. XXVIII (216), s. 33-43, maj–czerwiec 2023. Magnum X. ISSN 1426-529X. 
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.