Turze Pole

Turze Pole
wieś
Ilustracja
Państwo

 Polska

Województwo

 podkarpackie

Powiat

brzozowski

Gmina

Brzozów

Liczba ludności (2024)

1113[1]

Strefa numeracyjna

13

Kod pocztowy

36-200[2]

Tablice rejestracyjne

RBR

SIMC

0346135

Położenie na mapie gminy Brzozów
Mapa konturowa gminy Brzozów, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa konturowa województwa podkarpackiego, blisko centrum po lewej na dole znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Położenie na mapie powiatu brzozowskiego
Mapa konturowa powiatu brzozowskiego, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Turze Pole”
Ziemia49°39′44″N 22°00′12″E/49,662222 22,003333[3]
Turze Pole, Karta z księgi tabularnej, XIX w.

Turze Pole (do 14 lutego 1968 Turzepole[4]) – wieś w Polsce, położona w województwie podkarpackim, w powiecie brzozowskim, w gminie Brzozów[5][6]. Ma status sołectwa[7]. Leży przy DW887.

W latach 1975–1998 wieś administracyjnie należała do województwa krośnieńskiego. Historycznie położone w Rusi Czerwonej (ziemia sanocka) i w dawnym województwie ruskim.

Integralne części wsi

Integralne części wsi Turze Pole[5][6]
SIMCNazwaRodzaj
0346141Dziki Gajczęść wsi
0346158Grabiecczęść wsi
0346164Koreaczęść wsi
0346170Pańska Góraczęść wsi
0346187Podgóraczęść wsi
0346193Podgórzeczęść wsi
0346201Statkiczęść wsi

Historia

Wieś znana z rozwiniętego przemysłu naftowego. Pierwsza wzmianka o wsi pochodzi z 1420. W centrum wsi w 1791 – naprzeciw dworu Błońskiej – wybudowano murowaną kapliczkę. Wewnątrz umieszczono figurkę św. Jana Nepomucena. Obok posadzono dwie lipy, z nich tylko jedna zachowała się do czasów obecnych. Z końcem XVIII w. Turze Pole liczyło 40 chałup.

W I poł. XIX w. wieś należała do Franciszka Ksawerego hr. Starzeńskiego (1769-1828). Po jego śmierci w 1828 roku pozostałe po nim dzieci sprzedały w 1832 roku majątek Janowi i Tekli ze Świrskich Leszczyńskim herbu Sas[8]. W połowie XIX wieku właścicielami posiadłości tabularnej w Turzym polu byli spadkobiercy tegoż Jana Leszczyńskiego, zmarłego w 1842 roku[9]. Od rodziny Leszczyńskich zakupił te dobra w 1891 roku Adam Ostaszewski ze Wzdowa, jeden z pionierów polskiej awiacji. Do Ostaszewskich Turze Pole należało do końca II wojny światowej, kiedy w wyniku tzw. reformy rolnej zadekretowanej przez PKWN przeszło na własność Skarbu Państwa.

W latach 1989–1991 wybudowano w Turzym Polu kościół parafialny pw. Miłosierdzia Bożego, według projektu Zdzisława Wojdanowskiego i Lucjana Krynickiego. Na północ od wsi – wzgórze Patria (383 m n.p.m.), pod którym – jak głosi miejscowe podanie – miał być ukryty tunel stanowiący niegdyś schronienie dla okolicznych mieszkańców. W okresie okupacji znajdujące się tu stare kamieniołomy były miejscem schronienia dla ludności żydowskiej. Po wyzwoleniu tu m.in. ukrywał się oddział „Żubryda”.

W Turzym Polu (po części również w Zmiennicy) występuje ropa naftowa. Pierwsze prace poszukiwawcze na terenie złoża ropnego rozpoczęto tu w 1885 roku. Uzyskano pewne ilości ropy i gazu. W 1890 roku rozpoczęto pierwsze prace wiertnicze. Wiercenie głębokiego otworu Nad Grabem 1 datuje się od 1896 roku. Do 1914 roku dokonano odwiertu 14 otworów, zaś szczytową produkcje uzyskano w 1910. Okresy I wojny światowej i międzywojenny przyniosły w rezultacie dodatkowe odwierty w liczbie 35 otworów. Kilka z nich miało wynik negatywny. Nasilenie ruchu wiertniczego przypada na okres II wojny światowej do 1944 roku odwiercono tu 29 otworów i uzyskano wzrost produkcji. W latach 1948–1950 udało się utrzymać produkcję na najwyższym poziomie.

Według przekazywanej tradycji w 1907 roku powstała Ochotnicza Straż Ogniowa przy Kółku Rolniczym. Jej założycielami byli: Jan Czechowski, Jan Władyka i nauczyciel miejscowej szkoły Antoni Zgrych. Dla nowo powstałej organizacji wybudowano pomieszczenie o wymiarach 5 × 4 m, w którym trzymano pierwsze wyposażenie: wóz konny z beczką drewnianą, ręczną sikawkę oraz sikawkę strzemiączkową czteroosobową. 28 maja 1978 oddano do użytku Dom Strażaka, który do dzisiaj funkcjonuje i służy mieszkańcom wsi. W 2007 roku OSP obchodziło 100-lecie istnienia.

W Turzym Polu w 1941 urodził się prof. dr Walerian Pańko – prawnik, prezes NIK.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Brzozów w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 20
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1304 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 141811.
  4. ↑ M.P. z 1968 r. Nr 6, poz. 34 (ISAP)
  5. 1 2 Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP)).
  6. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT.
  7. ↑ Strona gminy, sołectwa
  8. ↑ Szematyzmy galicyjskie.
  9. ↑ Skorowidz wszystkich miejscowości położonych w królestwie Galicyi i Lodomeryi jakoteż w wielkim księstwie Krakowskiem i księstwie Bukowińskiem, pod względem politycznej i sądowej organizacyi kraju wraz z dokładnem oznaczeniem parafii, poczt i właścicieli tabularnych, ułożony porządkiem abecadłowym. Lwów: Karol Wild, 1855, s. 227.

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.