USS Grampus (SS-4)

USS Grampus (SS-4)
Ilustracja
USS „Grampus” w 1910 r.
Klasa

okręt podwodny

Typ

A

Historia
Stocznia

Union Iron Works,
San Francisco

Położenie stępki

10 grudnia 1900

Wodowanie

31 lipca 1902

 US Navy
Wejście do służby

28 maja 1903

Wycofanie ze służby

16 stycznia 1922

Dane taktyczno-techniczne
Wyporność
• na powierzchni
• w zanurzeniu


107 ton
123 t

Długość

19,5 m

Szerokość

3,6 m

Zanurzenie

3,2 m

Zanurzenie testowe

25 m

Rodzaj kadłuba

jednokadłubowy

Materiał kadłuba

stal

Napęd
1 silnik benzynowy o mocy 160 KM
1 silnik elektryczny o mocy 70 KM
1 śruba
Prędkość
• na powierzchni
• w zanurzeniu


8 węzłów
7 w.

Zasięg

powierzchnia: 184 Mm przy 8 w.
zanurzenie: 21 Mm przy 4 w.

Uzbrojenie
5 torped
Wyrzutnie torpedowe

1 x 450 mm (18")

Załoga

7

USS Grampus (SS-4) – amerykański okręt podwodny z początku XX wieku i okresu I wojny światowej, trzecia jednostka typu A. Została zwodowana 31 lipca 1902 roku w stoczni Union Iron Works w San Francisco i przyjęta w skład US Navy 28 maja 1903 roku. W listopadzie 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na oznaczenie literowo-numeryczne A-3. Okręt skreślono z listy floty 16 stycznia 1922 roku.

Projekt i budowa

USS „Grampus”, zaprojektowany przez inż. Johna Hollanda, stanowił rozwinięcie jego poprzedniego projektu Holland VI – pierwszego okrętu podwodnego zakupionego przez US Navy[1.1][2]. Oprócz większych wymiarów i wyporności, na śródokręcie przeniesiono zbiorniki balastowe w celu poprawy manewrowości[1.1]. „Grampus”, podobnie jak wszystkie okręty typu A, był jednostką pół-eksperymentalną (m.in. testowano na nim różne rodzaje kiosków i peryskopy[1.2]).

Okręt zbudowany został w stoczni Union Iron Works w San Francisco[2][3.1][4]. Stępkę jednostki położono 10 grudnia 1900 roku[3.1], a zwodowana została 31 lipca 1902 roku[2][a].

Dane taktyczno–techniczne

„Grampus” był małym okrętem podwodnym o konstrukcji jednokadłubowej. Długość całkowita wykonanej ze stali jednostki wynosiła 19,5 metra, szerokość 3,6 metra i zanurzenie 3,2 metra[1.1][2][5]. Wyporność w położeniu nawodnym wynosiła 107 ton, a w zanurzeniu 123 tony[1.1][2][5]. Okręt napędzany był na powierzchni przez 4-cylindrowy silnik benzynowy Otto o mocy 160 koni mechanicznych (KM)[1.1][2][3.2]. Napęd podwodny zapewniał silnik elektryczny prądu stałego o mocy 70 KM[3.2][6.1][b]. Jednośrubowy układ napędowy pozwalał osiągnąć prędkość 8 węzłów na powierzchni i 7 węzłów w zanurzeniu[1.1][2][3.2]. Zasięg wynosił 184 Mm przy prędkości 8 węzłów w położeniu nawodnym oraz 21 Mm przy prędkości 4 węzłów pod wodą[1.1]. Energia elektryczna magazynowana była w akumulatorach kwasowo-ołowiowych o zmiennym napięciu od 70 do 160 V, które zapewniały 2 godziny podwodnego pływania przy pełnym obciążeniu[2][6.2]. Dopuszczalna głębokość zanurzenia wynosiła 25 metrów[7].

Okręt wyposażony był w dziobową wyrzutnię torped kalibru 450 mm (18")[c], z łącznym zapasem pięciu torped[1.1][2]. Załoga okrętu składała się jednego oficera oraz sześciu podoficerów i marynarzy[1.1][2][6.2].

Przebieg służby

USS „Grampus” (Submarine Torpedo Boat No. 4) został wcielony do służby w US Navy 28 maja 1903 roku[3.1]. Pierwszym dowódcą jednostki został por. mar. Arthur MacArthur[d]. Przez pierwsze 3,5 roku służby okręt stacjonował w San Francisco, uczestnicząc w próbach i procesie szkolenia[6.3]. 18 kwietnia 1906 roku załoga „Grampusa” uczestniczyła w likwidacji skutków trzęsienia ziemi w San Francisco. W okresie 28 listopada 1906 – 13 czerwca 1908 roku był wycofany z czynnej służby[6.3]. W styczniu 1910 roku przydzielono go do 1. Dywizjonu Okrętów Podwodnych we Flocie Pacyfiku[2]. 17 listopada 1911 roku nazwę okrętu zmieniono na oznaczenie literowo-numeryczne A-3, a 28 czerwca 1912 roku jednostka trafiła do rezerwy. 16 lutego 1915 roku A-3 wraz z A-5 na pokładzie węglowca USS „Hector” rozpoczął podróż na Filipiny, osiągając Olongapo 26 marca[2]. 17 kwietnia okręt ponownie wszedł do służby we Flocie Azjatyckiej[1.1]. W okresie I wojny światowej A-3 patrolował wejście do Zatoki Manilskiej[6.3]. 17 lipca 1920 roku okręt otrzymał numer identyfikacyjny SS-4[2][3.1].

25 lipca 1921 roku w Cavite SS-4 został wycofany ze służby i przeznaczony na okręt-cel. Z listy floty został skreślony 16 stycznia 1922 roku[1.2][2][3.1].

Uwagi

  1. ↑ Paul E. Fontenoy podaje omyłkowo, że wodowanie nastąpiło 31 czerwca 1902 roku[1.1].
  2. ↑ Opracowania znacznie różnią się wartościami mocy silnika elektrycznego: Paul E. Fontenoy podaje 160 KM[1.1], zaś Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921 - 150 KM[2].
  3. ↑ Amerykańskie torpedy 18-calowe miały faktyczny kaliber 17,72 cala (450 mm)[8].
  4. ↑ Starszy brat późniejszego gen. Douglasa MacArthura.

Przypisy

  1. Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara: 2007.
    1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 S. 152.
    2. 1 2 S. 153.
  2. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: 1985, s. 127.
  3. Robert Hutchinson: Jane’s Submarines: War Beneath the Waves from 1776 to the Present Day. Londyn: 2001.
    1. 1 2 3 4 5 S. 27.
    2. 1 2 3 S. 25.
  4. ↑ John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: 1990, s. 151.
  5. 1 2 J. Gozdawa-Gołębiowski, T. Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: 1994, s. 584.
  6. Jim Christley, Peter Bull: US submarines, 1900-35. Oxford: 2011.
    1. ↑ S. 10.
    2. 1 2 S. 11.
    3. 1 2 3 S. 13.
  7. ↑ Ivan Gogin: 'A' submarines (1903). Navypedia. [dostęp 2019-01-14]. (ang.).
  8. ↑ Tony DiGiulian: Torpedoes of the United States of America. www.navweaps.com. [dostęp 2016-11-23]. (ang.).

Bibliografia

  • Jim Christley, Peter Bull: US submarines, 1900-35. Oxford: Osprey Publishing, 2011. ISBN 978-1-84908-185-6.
  • A-3 (Submarine Torpedo Boat No. 4), [w:] Dictionary of American Naval Fighting Ships [online], Naval History and Heritage Command [dostęp 2026-07-02] (ang.).
  • Tony DiGiulian: Torpedoes of the United States of America. www.navweaps.com. [dostęp 2016-11-23]. (ang.).
  • Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). Santa Barbara, California: ABC-CLIO, 2007. ISBN 1-85367-623-3. (ang.).
  • Robert Gardiner, Randal Gray: Conway’s All the World’s Fighting Ships 1906–1921. London: Conway Maritime Press, 1985. ISBN 0-85177-245-5. (ang.).
  • Ivan Gogin: 'A' submarines (1903). Navypedia. [dostęp 2019-01-14]. (ang.).
  • Robert Hutchinson: Jane’s Submarines: War Beneath the Waves from 1776 to the Present Day. Londyn: HarperCollins, 2001. ISBN 978-0-00-710558-8. (ang.).
  • Jan Gozdawa-Gołębiowski, Tadeusz Wywerka Prekurat: Pierwsza wojna światowa na morzu. Warszawa: Lampart, 1994. ISBN 83-902554-2-1.
  • John Moore (red.): Jane’s Fighting Ships of World War I. London: Studio Editions, 1990. ISBN 1-85170-378-0. (ang.).
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.