USS Skate (SS-305)

USS Skate (SS-305)

Klasa	okręt podwodny
Typ	Balao
Historia
Stocznia	Mare Island
Zamówiony dla  US Navy
Dane taktyczno-techniczne
Wyporność • na powierzchni • w zanurzeniu	1550 ton 2460 ton
Długość	95 metrów
Szerokość	8,31 metra
Zanurzenie testowe	122 metry (400 stóp)
Napęd
4 generatory elektryczne Diesla 4 silniki elektryczne (2740 shp) 2 wały napędowe ze śrubami
Zasięg	11.800 Mm @ 10 węzłów (pow.) 100 Mm @ 3 węzły (zan.)
Sensory
radary: •   SD (obserwacji przestrzeni powietrznej); •   SJ (obserwacji powierzchni); •   ST (radar peryskopowy) ELINT sonary: JP; JK/QC; QB
Uzbrojenie
24 torpedy Mk. XIV 1 działo i działo przeciwlotnicze 2 karabiny maszynowe
Wyrzutnie torpedowe	6 x 533 mm (dziób) 4 x 533 mm (rufa)
Załoga	80 oficerów i marynarzy

USS Skate (SS-305) – zbudowany w stoczni Mare Island Naval Shipyard amerykański okręt podwodny typu Balao, podstawowej obok jednostek typu Gato serii amerykańskich okrętów podwodnych w czasie drugiej wojny światowej. Jak inne jednostki swojego typu, został zaprojektowany w konstrukcji częściowo dwukadłubowej, otrzymał kadłub sztywny ze stali o zwiększonej ciągliwości i wytrzymałości celem zwiększenia testowej głębokości zanurzenia do 400 stóp (122 metry). Uzbrojony był w 24 torpedy Mark XIV wystrzeliwane z sześciu wyrzutni torpedowych na dziobie oraz czterech wyrzutni rufowych. Układ napędowy tych okrętów stanowiły cztery generatory elektryczne Diesla oraz cztery silniki elektryczne o mocy 2740 shp, napędzające dwa wały napędowe ze śrubami. W trakcie II wojny światowej brał udział w wojnie podwodnej na Pacyfiku i wziął udział w ośmiu patrolach bojowych.

SKATE został wyposażony w Mare Island, a następnie odbył rejs próbny do San Diego w Kalifornii, gdzie przetestowano jego sprzęt akustyczny oraz przeprowadzono ćwiczenia i treningi. Następnie popłynął do Pearl Harbor, a 25 września 1943 r. wyruszył na swój pierwszy patrol bojowy. Patrol ten odbywał się w pobliżu wyspy Wake, podczas jednej z trudnych operacji lotniskowców przeciwko silnie ufortyfikowanej japońskiej twierdzy na środku Pacyfiku. W ramach pierwszej tego typu operacji, SKATE w ciągu trzech dni uratował sześciu pilotów (dwóch 7 października, jednego 9 października i trzech 10 października)^[1], którzy zostali zestrzeleni podczas nalotów. W tym czasie SKATE był niemal nieustannie bombardowany przez artylerię brzegową i często narażony na ataki samolotów wroga. Podczas jednej z akcji (6 października) ratowniczych porucznik Willis E. MAXSON III został trafiony i zabity, w trakcie pomagania w wyławianiu ocalałych z gumowej tratwy ratunkowej. SKATE powrócił do portu 29 października, po nieco ponad miesiącu patrolowania^[2].

Przed wypłynięciem naprawiono uszkodzoną nadbudówkę, wyciągnięto i ponownie zamontowano peryskop nr 1, wymieniono silnik obrotowy radaru SJ oraz naprawiono nieszczelny główny układ indukcyjny^[3]. Drugi patrol bojowy, trwający od 15 listopada 1943 r. do 7 stycznia 1944 r.^[2], odbywał się u wybrzeży japońskiej bazy w Truk. Ruch statków handlowych wroga do i z tej bazy był szczególnie intensywny.

20 grudnia 1943 roku, wieczorem za pomocą radaru wykryto trzy cele (jeden duży statek i dwa okręty eskorty) w odległości 30,500 jardów (27900m). Po pościgu i wyprzedzeniu celów na odległość 25000 jardów stwierdzono, że chmur jest zbyt dużo aby przeprowadzić nocny atak^[4], zwłaszcza, gdy wcześniej, bo 23 listopada^[5] odmówił pracy silnik radaru odpowiadający za jego obrót. O 5:14 rano zdecydowano o zanurzeniu i zmianie kursu. Zaobserwowano cel, który miał trzy maszty. W wyniku zygzakowania celu (częstych zmiany kursów w celu uniknięciu trafienia torpedami wystrzelonymi przez okręt podwodny) statek ten ustawił się tak, że można było go zaatakować^[6]. Wystrzelono cztery torpedy nastawione na głębokość 10 stóp z odległości 1300 jardów (1190m), przy użyciu rozstawu 2 stopni. Celem był pojedynczy statek. Dźwiękowo potwierdzono bieg wszystkich torped w kierunku celu, z wyjątkiem jednej, która kontynuowała bieg (prawdopodobnie nie trafiła). Po około 1 minucie i 30 sekundach od wystrzału odnotowano trzy eksplozje. Nie było możliwe ich obserwowanie, ponieważ po odpaleniu torped okręt podniósł się do głębokości 47 stóp. Obie jednostki eskortujące znajdowały się po prawej burcie, a jedna bardzo blisko po lewej, dlatego SKATE był zmuszony zanurkować głębiej. W ciągu następnych 5 i pół godziny dwa okręty eskortujące prowadziły intensywne poszukiwania. Dzięki użyciu batytermografu załoga odnalazła warstwę termiczną na głębokości 350 stóp i próbowała ukryć się pod nią. W oceanach woda nie ma jednolitej temperatury. W pewnych miejscach tworzą się warstwy o różnej gęstości i temperaturze a granica między tymi warstwami zwana jest termokliną. Dźwięk w wodzie załamuje się na granicy tych warstw, co utrudnia sonarom wykrywanie obiektów znajdujących się pod termokliną. Nieprzyjaciel używał zarówno echa aktywnego (pingowania), jak i nasłuchu, utrzymując kontakt pomimo manewrów okrętu. Łącznie zrzucono 38 bomb głębinowych, bardzo blisko jednostki. Trzykrotnie śruby okrętów eskortujących były słyszalne przez kadłub, gdy przepływały bezpośrednio nad SKATE. Okręt został silnie wstrząśnięty; oba peryskopy zostały uszkodzone, sonar JP wyłączony z działania, a także wystąpiły drobne uszkodzenia, lecz nic poważnego. O godzinie 12:09 wciąż było słychać pracę śrub i echa z sonarów przeciwnika, jednak udało się podnieść okręt na głębokość peryskopową, by sprawdzić sytuację, i zauważono ogromne kłęby dymu wznoszące się tak wysoko, jak sięgał wzrok. Nadbudówka celu nie była widoczna. Po wynurzeniu zaobserwowano poświatę płonącej ropy naftowej. O godzinie 21:22 cel eksplodował z ogromną energią, która wyrzuciła ogień i płomienie wysoko w powietrze; były one wyraźnie widoczne, mimo że USS Skate znajdował się już w odległości ponad 50 mil^[4].

Podczas rozpoznania u jednego z wejść do laguny w Truk, okręt dostrzegł dwa silnie chronione lotniskowce i pomimo silnej osłony powietrznej oraz licznych niszczycieli, SKATE zanurkował i wystrzelił cztery torpedy (wszystkie chybiły)^[7], zanim został zmuszony do wycofania się przez skoncentrowane ataki niszczycieli i bomb głębinowych z samolotów^[2].

Trzeci patrol bojowy SKATE odbył się w rejonie Wysp Karolińskich od 5 lutego 1944 r. do 17 marca pod dowództwem komandora W.P. GRUNERA, który zastąpił komandora Mc KINNEYA. Ponownie okazując się "solą w oku" japońskiej floty, 16 lutego storpedował japoński lekki krążownik AGANO, zatrzymując go na wodzie i powodując gwałtowny pożar^[8]. Zmuszony do uniknięcia intensywnych ataków bomb głębinowych dwóch eskortujących niszczycieli, powrócił nocą na powierzchnię w miejsce zniszczenia, aby dokończyć krążownik, który mocno przechylił się na lewą burtę. Zanim SKATE zdążył ustawić się w pozycji do oddania śmiertelnego strzału, AGANO przewrócił się i zatonął^[2].

25 lutego w odległości 18 000 jardów zauważono niszczyciel, a chwilę później zauważono pokład lotniczy lotniskowca kilka mil dalej na północny wschód. Skate znajdował się wówczas około 3000 jardów (ok. 2700m) od rafy, pomiędzy wyspami POTANGERAS i MOGMOG. Wyglądało na to, że niszczyciel dołącza do lotniskowca i że zamierzają wpłynąć na atol ULITHI przez jedno ze wschodnich wejść. Zamiast tego popłynęły na północny wschód. Lotniskowiec nigdy nie zbliżył się na odległość mniejszą niż 20 000 jardów (18200m). Był zbyt szybki. Z działań niszczyciela wynikało, że dołączał on do lotniskowca, płynąc od zachodniej strony atolu^[9]. Tego samego dnia o godz. 17:34 wykonano zdjęcia podejrzanej wieży radarowej na północno-zachodnim krańcu wyspy ASOR.^[9]

26 lutego statek zbliżył się do atolu ULITHI od południa, aby przeprowadzić rozpoznanie wyspy FASSARAI. Przepłynął między KOHHOUYORU BANK a wschodnią rafą atolu^[9].

27 lutego dotarł na pozycję 78 mil na północ od wyspy Babeldaob (archipelag wysp Palau)^[9].

28 lutego o godzinie 10:21 nawiązano kontakt radarowy z samolotem w odległości 6 mil. Dokonano natychmiastowego zanurzenia na głębokość 30 metrów (100 stóp). 4 minuty później, w momencie gdy zaplanowano zmianę kursu w pobliżu okrętu eksplodowały dwie lub trzy bomby głębinowe. Główny silnik został tymczasowo wyłączony z eksploatacji z powodu awarii połączenia ze świeżą wodą, kilka szklanych przedmiotów zostało stłuczonych, a wiele drzwi szafek otworzyło się. O godzinie 11:11 Skate podniósł się na głębokość peryskopową, aby rozejrzeć się i zauważono samolot, prawdopodobnie "PETE", krążący około mili za rufą. Opuszczono ten rejon, pozostając nadal zanurzony na północnym wschodzie. W tym momencie zauważono, że oba peryskopy były pełne brudu w wyniku bombardowania. Peryskop nr 1 ma ponad 45 plamek na okularze. Peryskop nr 2 ma ich nieco mniej, ale wibruje przy prędkości powyżej 4 węzłów^[10].

Wyspy Bonin były świadkami czwartego patrolu SKATE, kolejnej rundy między SKATE a japońską machiną wojenną^[11].

11 kwietnia 1944 roku okręt wypłynął z Pearl Harbor.

15 kwietnia o godzinie 7:40 wpłynął do portu na wyspie Midway, gdzie zostały uzupełnione zapasy. 8 godzin później opuścił port.

24 kwietnia o godzinie 4:55 dokonano zanurzenia znajdując się w pobliżu japońskiej wyspy Chichi Jima. Z powodu niewielkiego obszaru i bliskości baz lotniczych okręt pozostał zanurzony, aby uniknąć sytuacji, że Japończycy przesuną ruch statków i okrętów z dala od Skate gdyby go tutaj zauważono^[12].

28 kwietnia przeprowadzono dzienny patrol w zanurzeniu w rejonie pomiędzy wyspami Haha Jima i Kita Iwo Jima^[13].

3 maja o godzinie 12:32 zauważono dwa statki z odległości ponad 28000 jardów (26500m). Z maksymalną prędkością zostały wyprzedzone a Skate ustawił się przed nimi po czym o godzinie 17:23 zanurzył i przygotował do ataku. O godzinie 18 stwierdzono, że konwój posiada cztery statki: dwa duże transportowce, jeden niszczyciel na prawej burcie konwoju oraz jeden prawdopodobnie ścigacz okrętów podwodnych na lewej burcie. Załoga okrętu próbowała podejść do strzału, celując w prowadzący statek lub eskortę. Atak ostatecznie nie nastąpił. Powodem była zbyt duża odległość od pierwszego transportowca^[14]. O godzinie 18:22 przeprowadzono atak torpedowy z użyciem czterech torped wystrzelonych w stronę drugiego statku transportowego. Odległość od celu wynosiła wtedy około 2500 jardów (ponad 2000m). Natychmiast po wystrzale Skate wpadł w kłopoty: wystąpiła awaria techniczna (niewłaściwe działanie zaworów), która spowodowała utratę kontroli nad głębokością zanurzenia. Opuszczono peryskop i zwiększono prędkość do maksymalnej aby odzyskać kontrolę nad okrętem. Po 100 sekundach usłyszano pierwszą eksplozję, a krótko po tym drugą. Dalsze eksplozje uniemożliwiły załodze dokładną weryfikację liczby trafień, jednak operator sonaru ostatecznie zameldował łącznie cztery eksplozje (trafienia). Nie odnotowano jednak odgłosów aby któryś z wrogich statków się przełamał i zaczął tonąć. 3 minuty później eskorta rozpoczęła atak i w ciągu kolejnych 81 minut zrzucono 27 bomb głębinowych. O godzinie 20:22 Skate wyszedł na powierzchnię gdzie niczego nie zaobserwowano^[15]. Powojenne badania nie przypisały Skate żadnego zatopienia z tego dnia.

14 maja o godzinie 18:10 na wschód od Muko-Jima Retto zauważono sampan, znajdujący się w odległości 14 000 jardów. Podążano za celem i będąc w odległości 1300 metrów zorientowano się, że celownik działa pokładowego nie widzi sampana. Prawie nie było go widać przez lornetki. Zdecydowano, że każda mniejsza odległość da sampanowi przewagę i ryzyko zmniejszenia jej jest zbyt duże. Zwiększono odległość do 2800 jardów (ok. 2500m) a o godzinie 22:27 wystrzelono 16 nabojów 4-calowego działa według wskazań radaru jednak nadaremnie^[16].

17 maja po godzinie 15:20 zauważono okręt podwodny, który po wymianie sygnałów identyfikacyjnych okazał się USS Steelhead^[17].

19 maja o godzinie 9:49 w odległości 6000 jardów (ok. 5500m) zauważono sampan. Przygotowano się do ataku nawodnego. Do godziny 11:03 wystrzelono 67 nabojów z działa pokładowego z odległości między 3500 a 1000 jardów. O 11:45 stwierdzono, że sampan tonie, ale dla pewności użyto 12.7mm karabinów maszynowych które okręt posiadał. Próbowano użyć jeszcze 20mm działek, ale oba się zacięły. O godzinie 12 uratowano trzech członków załogi sampana. Ośmiu kolejnym dano gumową łódź ratunkową, trochę jedzenia i zostawiono w miejscu. Nie zabrano ich ze sobą^[17]. Trzech ocalałych^[18] z zatopionego sampana dostarczyli wywiadowi marynarki wojennej informacji, które znacznie pomogły w pierwszym nalocie Grupy Zadaniowej Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych na obszar wysp Bonin.

31 maja okręt wrócił na Midway, kończąc swój kolejny patrol bojowy^[19].

Po powrocie na Midway rozpoczął się remont, dozbrojenie i uzupełnienie zapasów za pomocą okrętu-bazy okrętów podwodnych USS Proteus. Wyremontowano jeden z silników głównych oraz naprawiono hałaśliwe zamknięcie dziobowej wyrzutni torpedowej + inne elementy. Wszystko to dokonano do 14 czerwca. Między 18 a 20 czerwca okręt przeprowadzał rejsy treningowe w okolicy Midway.

23 czerwca o godzinie 15:20 okręt opuścił Midway, a do wieczora posiadał eskortę w postaci samolotu patrolowego. Przeprowadzono próbne zanurzenie oraz próbną kontrolę ogniową.

Między 30 czerwca a 2 lipca okręt przebywał na południe od Uruppu To i Etorofu Jima.

3 lipca okręt znajdował się w pobliżu Hitokappu Wan.

4 lipca patrolowano w zanurzeniu okolice Etorofo Kaikyo.

5 lipca patrolowano w zanurzeniu okolice Uruppu To^[20].

6 lipca patrolowano w zanurzeniu okolice Kita Uruppu Suido a tego samego dnia okręt wpłynął na Morze Ochockie^[21].

7 lipca Skate prowadził patrol między Cieśniną La Perouse i Paramushiru. O godzinie 15:40 zauważono dwie kolumny dymu w odległości 28000 jardów (ponad 26000m). Postanowiono zbliżyć się i zająć pozycję przed konwojem. O godzinie 16:04 okręt się zanurzył i przystąpiono do zbliżenia się pod wodą. O godzinie 16:45 stwierdzono, że konwój składa się z 5 statków z dwoma niszczycielami klasy Fubuki z przodu konwoju i jeden z boku formacji. Drugi statek w konwoju wyglądał na duży frachtowiec. Konwój dokonywał okresowych zmian kursu (zygzakowania), ale trudno było w tym znaleźć określony schemat. O godzinie 17:15 wystrzelono trzy torpedy w kierunku niszczyciela i próbowano przygotować do ataku na następny statek w konwoju. Trzy minuty później wystrzelono następne trzy torpedy jednakże cel zaczął skręcać i strzelać w stronę Skate. O 17:20 zauważono przechylony niszczyciel z którego wydobywały się kłęby dymu. Celem okazał się „Usugumo”^[18]. Z 316 członków załogi przeżyło 49 osób.^[22] Dwa inne niszczyciele kręciły się w poblizu tego uszkodzonego ale przez dym trudno je było dostrzec. Ogłoszono alarm i podjęto akcje unikowe zanurzając się głębiej. O 17:21 operator sonaru zameldował eksplozję torpedy w drugim celu (tego po wojnie nie potwierdzono). 16 bomb głębinowych z ogólnych 55 eksplodowało na głębokości większej niż 120m (430 stóp). O godzinie 19 jeden niszczyciel odpłynął, a godzinę później w oddali było słychać ostatni wybuch bomby głębinowej^[21].

9 lipca patrolowano w zanurzeniu w pobliżu Kita Uruppu Suido.

10 lipca patrolowano w zanurzeniu okolice Bira Sentai. Odczuwano silne prądy popychające okręt w kierunku północno-wschodnim i zapobiegające zbliżeniu się w kierunku pobliskiej zatoki^[23].

12 lipca o godzinie 9:02 z odległości 15500 jardów zauważono rosyjski statek, typu Liberty, który zbudowano w Stanach Zjednoczonych. Zrobiono mu zdjęcia. Cztery godziny później zauważono kolejny rosyjski statek, również typu Liberty^[23].

15 lipca o godzinie 14:37 zauważono dym z odległości 25000 jardów i rozpoczęto śledzenie celu. Wyprzedzono go i zanurzono okręt w celu jego identyfikacji. Wieczorem, około godziny 22, postanowiono okręt zatopić, ponieważ nie był oświetlony. Wystrzelono w jego stronę dwie torpedy, z czego jedna trafiła w cel. Wyłowiono dwie osoby spośród wielu innych, które zidentyfikowały statek jako Miho Maru^[24].

15 lipca o godzinie 23:52 radar wykrył cel w odległości 12350 jardów (11300m). Rozpoczęto śledzenie ale ze względu na mgłę odpalono torpedy dopiero o godzinie 1:50 w nocy, 16 lipca. Odnotowano jedno trafienie, a radar wskazywał, że cel tonie. Skate podpłynął w miejsce trafienia, zauważono setki pustych beczek po oleju i wiele osób we wodzie^[24]. Po wojnie w wyniku przeprowadzonych badań zidentyfikowano cel jako frachtowiec Nippo Maru, o wyporności 1942 BRT.^[25]

22 lipca w odległości 25000 jardów zauważono kolejny statek, który po przeprowadzonej identyfikacji z mniejszej odległości okazał się być kolejnym rosyjskim statkiem amerykańskiej produkcji, typu Liberty^[26].

7 sierpnia 1944 okręt powrócił do Pearl Harbor^[27].

Komandor Richard B. LYNCH z Marynarki Wojennej Stanów Zjednoczonych przejął dowództwo nad SKATE podczas jego szóstego patrolu bojowego i wpłynął do Nansei Shoto w okresie od 9 września do 11 listopada 1944 r. Zdjęcia plaż i działań na słynnej obecnie wyspie Okinawa znacznie przyczyniły się do sukcesu późniejszych desantów w tym miejscu^[11]. Po zakończeniu tego patrolu okręt SKATE powrócił do stoczni Hunter's Point Naval Drydocks w San Francisco w Kalifornii, aby załoga mogła odpocząć a okręt mógł przejść niezbędny remont, który zakończył się w marcu 1945 roku.

Tym razem, wyposażony w najnowocześniejszy sprzęt, SKATE wyruszył w rejs, który został określony przez wiceadmirała LOCKWOODa, dowódcę okrętów podwodnych Floty Pacyfiku, jako najbardziej śmiała operacja w historii okrętów podwodnych. Zatrzymując się w portach Pearl Harbor i Guam, skierowała się na północ i przedostała się do zamkniętego minami, ściśle strzeżonego Morza Japońskiego, w towarzystwie ośmiu innych okrętów podwodnych tworzących wilcze stado^[11]. W jasnym świetle dnia 10 czerwca 1945 r., podczas ataku podwodnego z użyciem dwóch torped, szybko zatopił japoński okręt podwodny klasy I-122, który wracał do portu, nieświadomy faktu, że śledzi go amerykański okręt podwodny^[18]. Następnie SKATE przeprowadził brawurowy i emocjonujący atak, wpływając do niezwykle płytkiej zatoki. W pobliżu półwyspu Nanto uniknął ataku eskorty wroga, aby zatopić trzy statki towarowe, Yozan Maru, Kenjo Maru i Zuiko Maru^[28], które spokojnie stały na kotwicy, a następnie wymknął się spod ostrzału ciężkich baterii brzegowych. Płynąc w kierunku środkowej części Morza Japońskiego, dogonił i zatopił kolejny mały frachtowiec – Hattenzan Maru^[28][18].

Po powrocie z siódmego patrolu 4 lipca 1945 r. do Pearl Harbor, SKATE został poddany remontowi, a następnie 5 sierpnia 1945 r. wyruszył w swój ósmy patrol. Japończycy poddali się, gdy SKATE przepływał przez Mariany^[29] w drodze na Guam; okręt zawinął do Guam, a następnie zawrócił i popłynął prosto do Pearl Harbor i dalej do kontynentalnych Stanów Zjednoczonych. 6 września 1945 r. dotarł do San Diego w Kalifornii i od tego czasu uczestniczył w lokalnych operacjach pod dowództwem komandora porucznika J.B. DUDLEYA. Przez następne cztery miesiące uczestniczył w operacjach szkoleniowych wzdłuż zachodniego wybrzeża, a następnie popłynął do Pearl Harbor, gdzie dotarł 9 stycznia 1946 r. 21 maja wypłynął na atol Bikini na Wyspach Marshalla, aby służyć jako okręt-cel w operacji „Crossroads”, czyli testach bomb atomowych^[30][31]. Chociaż został znacznie uszkodzony podczas pierwszego z testów, okręt podwodny przetrwał i został odholowany z powrotem do Pearl Harbor, gdzie zacumowano go w odizolowanym miejscu. 11 października Clamp (ARS-33) holował Skate i udał się do San Francisco, a następnie do stoczni morskiej Mare Island, gdzie okręt podwodny został poddany inspekcji, a następnie wycofany ze służby 11 grudnia. Okręt podwodny został zniszczony 5 października 1948 r. u wybrzeży Kalifornii i skreślony z listy marynarki wojennej 21 października 1948 r.(4)^[18]

• Norman Friedman: U.S. Submarines through 1945: An Illustrated Design History. Annapolis: 1995. ISBN 978-1-55750-263-6.
• Paul E. Fontenoy: Submarines: An Illustrated History of Their Impact (Weapons and Warfare). ABC-CLIO, marzec 2007, s. 306-307. ISBN 1-8510-9563-2.