Wąglów

Wąglów
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 świętokrzyskie

Powiat

konecki

Gmina

Stąporków

Liczba ludności (2024)

145[1]

Strefa numeracyjna

41

Kod pocztowy

26-220[2]

Tablice rejestracyjne

TKN

SIMC

0272158[3]

Położenie na mapie gminy Stąporków
Mapa konturowa gminy Stąporków, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Wąglów”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum po prawej na dole znajduje się punkt z opisem „Wąglów”
Położenie na mapie województwa świętokrzyskiego
Mapa konturowa województwa świętokrzyskiego, u góry znajduje się punkt z opisem „Wąglów”
Położenie na mapie powiatu koneckiego
Mapa konturowa powiatu koneckiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wąglów”
Ziemia51°09′14″N 20°36′36″E/51,153889 20,610000[4]

Wąglów – wieś w Polsce położona w województwie świętokrzyskim, w powiecie koneckim, w gminie Stąporków[3][5]. Ma status sołectwa[6].

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa kieleckiego.

Wierni kościoła rzymskokatolickiego należą do parafii św. Wawrzyńca w Niekłaniu Wielkim[7].

Nazwa

Nazwa wsi pochodzi od nazwiska kuźnika Stanisława Wągla. Na początku XVII wieku znajdowała się tu kuźnica prowadzona przez rodzinę Kozłów (Kozów)[8]. W księgach szydłowieckich oblatowano sporządzony w 1639 roku testament Tomasza Wróbla, mieszczanina szydłowieckiego, w którym wymieniono m.in. Stanisława Wągla, kuźnika na Kozłowie[9]. Rejestr (podatku) pogłównego generalnego województwa sandomierskiego w 1662 roku[10] wymienia w parafii Niekłań powiatu opoczyńskiego Minerę Kozłów (od której kuźnik płacił 7 złotych za siebie i swoją rodzinę, a od 15 osób czeladzi płacił 22 złote i 15 groszy)[11]. Podobnie było w 1673 roku[12], gdy rejestr - w miejsce kuźnicy Kozłów - wymienia już zakład pod zmienioną nazwą - tj. kuźnicę Wąglów[13]. Analogiczny rejestr z 1674 roku[14] stwierdza, że z kuźnicy Wąglów ("Waglow Minera") kuźnik za siebie, żonę, syna oraz służącego płacił 11 złotych, za pracownika (inflator) z żoną - 3 złote, a od dwóch poddanych chłopów - 4 złote. Jak wynika z akt prowadzonego przed sądem biskupim[15] w 1640 roku sporu między Stanisławem Wąglem, jego braćmi, siostrami i synowcami, a Dorotą Kmieciówną, wdową po Janie Wąglu, a wówczas już żoną szlachcica Wojciecha Chmielowskiego (dzierżawcy kuźnicy Gilowskiej, zwanej później "Błoto"[16][17]) - Stanisław Wągl był rodzonym bratem Jana Wągla, kuźnika na kuźnicy Baranowskiej, a następnie kuźnicy Marcinkowskiej[18]. Prawdopodobnie Stanisław Wągl z kuźnicy Kozłów (później Wąglów) jest tożsamy ze Stanisławem Wąglem z podkieleckiej wsi Szydłówek, który 26 stycznia 1641 roku wraz z żoną Zofią chrzci w katedrze kieleckiej córkę Dorotę[19].

XVIII wiek

W 1712 roku Jan Zalaszewski, ówczesny dziedzic Niekłania Mniejszego wraz z kuźnicą Wąglów i kuźnicą Zdanowską, zapisał na minerze Wąglów 2000 złotych do ołtarza N.M.P. Różańcowej na prebendę, na śpiewanie różańca w kościele[20].

W 1763 roku kuźnica Wąglów, wówczas własność Stanisława Małachowskiego, została oddana w roczną dzierżawę (arendę) uczciwemu Stanisławowi Skorupce[21].

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Stąporków w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 5
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1442 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 144666.
  5. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ Strona gminy, sołectwa
  7. ↑ Opis parafii na stronie diecezji
  8. ↑ Por. m.in. Jan Padzur [red.], Studia z dziejów górnictwa i hutnictwa, Tom 3, 1959, str. 270, gdzie informacja, że w 1522 r. Jan Konarski, biskup krakowski, zezwala Marcinowi Kozie, swemu poddanemu, na urządzenie kuźnicy w Goliskach nad rzeką Kamienną koło m. Kunowa, zastrzegając prawo jej skupienia za sumę 40 grzywien
  9. ↑ Biblioteka Czartoryskich, Akta wójtowskie i radzieckie Szydłowca 1617-1650, sygn. 3907, f. 370
  10. ↑ Rejestry pogłównego generalnego woj. sandomierskiego, Archiwum Skarbu Koronnego - ASK I, AGAD sygn. 67 f. 139
  11. ↑ W tym czasie, jak wynika z rejestru, dobra Niekłań Mały, dobra dziedziczne Odrowążów Chlewickich, były w arendzie u Łukasza Górskiego
  12. ↑ Rejestry pogłównego generalnego woj. sandomierskiego, Archiwum Skarbu Koronnego - ASK I, AGAD sygn. 67 f. 332v
  13. ↑ Wedle rejestru podatek za dwór w Niekłaniu Małym płaci Chlewicki, zatem nadal dobra Niekłania Małego z kuźnicą Wąglów były własnością rodziny Odrowążów Chlewickich.
  14. ↑ Rejestry pogłównego generalnego woj. sandomierskiego, Archiwum Skarbu Koronnego - ASK I, AGAD sygn. 67 f. 880v
  15. ↑ Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie, Acta Episcopalia (AEp) 51, f. 363v-366v
  16. ↑ AEp 56, f 693v.
  17. ↑ Badania z dziejów rzemiosła i handlu w epoce feudalizmu, PWN 1954, str. 273
  18. ↑ AEp 49, f. 67-73
  19. ↑ Parafia Kielce-Katedra, księga ochrzczonych w latach 1637-1643, f. 227
  20. ↑ ks. Jan Wiśniewski, Dekanat konecki, Radom, 1913, str. 182.
  21. ↑ Summarium documentorum ad bona Niekłań Minor et Niekłań Maior 1721-1787, Biblioteka Diecezjalna w Sandomierzu, rękopis, sygn. AKKKS 712
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.