Walce (gmina)

Walce
gmina wiejska
Herb Flaga
Herb Flaga
Państwo

 Polska

Województwo

 opolskie

Powiat

krapkowicki

TERC

1605042

Siedziba

Walce

Wójt

Marek Śmiech
(od 2018)

Powierzchnia

69 km²

Populacja (2019)
• liczba ludności


5 375

• gęstość

79 os./km²

Nr kierunkowy

77

Tablice rejestracyjne

OKR

Mniejszości

Niemcy

Język pomocniczy

niemiecki

Adres urzędu:
ul. Mickiewicza 18
47-344 Walce
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba miejscowości

10

Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa konturowa województwa opolskiego, blisko centrum na dole znajduje się punkt z opisem „Walce”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Walce”
Ziemia50°22′N 18°00′E/50,371944 18,005833
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Walce (niem. Gemeinde Walzen) – gmina wiejska w województwie opolskim, w powiecie krapkowickim, na ziemi prudnickiej. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie opolskim. W 2006 roku w gminie wprowadzono język niemiecki jako język pomocniczy.

Siedziba gminy to Walce.

Według danych z 30 czerwca 2004[1] gminę zamieszkiwało 6060 osób.

Geografia

Gmina Walce w granicach ziemi prudnickiej

Gmina Walce położona jest w południowo-zachodniej Polsce, przy granicy z Czechami, na terenie Niziny Śląskiej, w regionie historycznym zwanym ziemią prudnicką, na Górnym Śląsku[2]. Według podziału fizycznogeograficznego z 2017 dr. Krzysztofa Badory obszar gminy Walce znajduje się w granicach mikroregionów: Równina Walców, Dolina Dolnej Straduni, Dolina Górnej Odry, Równina Większycka[3].

Na zachodzie gmina Walce graniczy z gminą Krapkowice, na północy z gminą Zdzieszowice, na wschodzie z gminą Reńska Wieś, na południu z gminą Głogówek.

Ukształtowanie terenu

W granicach administracyjnych gminy Walce znajdują się następujące wzniesienia: Buchtaberg, Górka, Lisia Góra, Szwedzka Górka, Wiatrak[4].

Stosunki wodne

Przez obszar gminy Walce przepływają następujące cieki wodne[4]:

Na terytorium gminy położone jest także bagno Kapuśniki[4].

Pokrycie terenu

Na terytorium gminy Walce znajdują się następujące formy pokrycia terenu[4]:

  • lasy: Fazanica, Jarczowicki Las, Mosacz
  • pole: Podgół
  • łąki: Bago, Siedliska

Struktura powierzchni

Według danych z 2019 r. użytki rolne zajmują 85.7% powierzchni, a tereny zabudowane i zurbanizowane 4.7% powierzchni gminy.

Grunty leśne i zakrzewione zajmują 546 ha.

Gmina stanowi 15,6% powierzchni powiatu i 0,7% powierzchni województwa opolskiego.

Największym powierzchniowo sołectwem są Walce (18,9% powierzchni gminy), a najmniejszym Ćwiercie (0.9% powierzchni). Również w liczbie ludności miejscowości te mają takie same miejsca.

Historia

Gmina Walce w powiecie prudnickim

Gmina zbiorowa Walce powstała po II wojnie światowej (w grudniu 1945[5]) w powiecie prudnickim na terenie tzw. Ziem Odzyskanych (tzw. I okręg administracyjny – Śląsk Opolski[6][7]), powierzonym 18 marca 1945 administracji wojewody śląskiego[7], a z dniem 28 czerwca 1946 przyłączonym do województwa śląskiego (śląsko-dąbrowskiego)[8][9]. 6 lipca 1950 zmieniono nazwę województwa śląskiego na katowickie; równocześnie gmina Walce wraz z całym powiatem prudnickim weszła w skład nowo utworzonego województwa opolskiego[10].

Według stanu z 1 lipca 1952 gmina składała się z 8 gromad: Brożec, Ćwiercie, Dobieszowice, Grocholub, Kromołów, Rozkochów, Walce i Zabierzów[11]. Gmina została zniesiona 29 września 1954 wraz z reformą wprowadzającą gromady w miejsce gmin[12].

Jednostkę reaktywowano 1 stycznia 1973 w powiecie krapkowickim w województwie opolskim. W skład gminy weszły obszary 9 sołectw: Brożec, Ćwiercie, Dobieszowice, Grocholub, Kromołów, Rozkochów, Stradunia, Walce i Zabierzów[13]. 1 czerwca 1975 gmina weszła w skład nowo utworzonego (mniejszego) województwa opolskiego[14].

W czerwcu 1996 gmina Walce współtworzyła Związek Gmin Regionu Prudnicko-Krapkowickiego[15].

Zabytki

Na terenie gminy znajduje się 13 zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków oraz 7 stanowisk archeologicznych. W Gminnej Ewidencji Zabytków ujętych jest 106 nieruchomości.

Demografia

Dane z 31.12.2017 roku[16]

OpisOgółemKobietyMężczyźni
jednostkaosób%osób%osób%
populacja5 4941002 87952,4261547,6
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)		804238
Piramida wieku mieszkańców gminy Walce w 2014 roku[16]

Struktura narodowościowa i językowa

Dane według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2002[17]:

Dane według Narodowego Spisu Powszechnego Ludności i Mieszkań 2021 (z uwagi na możliwość podania więcej niż jednej tożsamości narodowo-etnicznej dane nie sumują się do stu procent):[18]:

77,11% procent mieszkańców gminy zadeklarowało w 2021 posługiwanie się w kontaktach domowych językiem polskim, ponadto (podobnie jak w przypadku narodowości, dane nie sumują się do stu procent z uwagi na możliwość zadeklarowania więcej niż jednego języka)[19]:

  • 52,84% – śląskim (najwyższy odsetek wśród wszystkich gmin w Polsce)
  • 14,43% – niemieckim
  • 0,4% – angielskim
  • w przypadku siedmiu osób (0,13%) nieustalono używanego języka

Polityka

Siedzibą władz jest Urząd Gminy w Walcach.

Wybory i referenda

W referendum w 2003 mieszkańcy gminy Walce opowiedzieli się za przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej[20].

W wyborach parlamentarnych do Sejmu w 2005, 2007, 2011, 2015, 2019 i 2023 w gminie wygrała Mniejszość Niemiecka[21][22][23][24][25][26].

W wyborach prezydenckich w 2005 mieszkańcy gminy Walce opowiedzieli się za Donaldem Tuskiem[27], w 2010 i 2015 za Bronisławem Komorowskim[28][29], w 2020 i 2025 za Rafałem Trzaskowskim[30][31].

Honorowi Obywatele Gminy

Arcybiskup Alfons Nossol (2019)[32]

Miejscowości i ich części

Miejscowości podstawowe wraz z ich częściami integralnymi (wg TERYT): Walce (Antoszka), Groble, Krzewiaki, Marianków, Posiłek), Brożec, Brzezina, Ćwiercie, Dobieszowice, Grocholub (Swornica), Kromołów (Czerniów), Rozkochów (Olszyna), Stradunia (Przerwa, Rybarze), Zabierzów

Bezpieczeństwo

Gmina położona jest w strefie nadgranicznej w związku z czym Straż Graniczna dysponuje, na tym obszarze, specjalnymi kompetencjami w zakresie bezpieczeństwa[33]. Gminę Walce obejmuje zasięgiem służbowym placówka Straży Granicznej w Opolu ze Śląskiego Oddziału SG[34].

Sąsiednie gminy

Głogówek, Krapkowice, Reńska Wieś, Zdzieszowice

Przypisy

  1. ↑ Baza Demograficzna – Tablice predefiniowane – Wyniki badań bieżących; Stan i struktura ludności; Ludność według płci i miast. GUS. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  2. ↑ Andrzej Dereń, Historia Powiatu Prudnickiego – Starostwo Powiatowe w Prudniku [online], powiatprudnicki.pl [dostęp 2025-06-08] [zarchiwizowane z adresu 2020-11-16].
  3. ↑ Krzysztof Badora. Mikroregiony fizycznogeograficzne Opolszczyzny. „Prace Komisji Krajobrazu Kulturowego”. Nr 37, s. 18–22, 2017. Opole. ISSN 1896-1460. OCLC 1051268260.
  4. 1 2 3 4 Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – nazwy obiektów fizjograficznych – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 1 stycznia 2025
  5. ↑ Rozporządzenie Wojewody Śląsko-Dąbrowskiego z dnia 27 listopada 1945, „Śląsko-Dąbrowski Dziennik Wojewódzki”, 34, Katowice: Urząd Wojewódzki Śląski, 22 grudnia 1945, s. 393.
  6. ↑ Utworzony 14 marca 1945 decyzją Rady Ministrów
  7. 1 2 Andrzej Gawryszewski: Ludność Polski w XX wieku (The population of Poland in the 20th century). Warszawa: Polska Akademia Nauk, Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyńskiego, 2005, s. 43-44.
  8. ↑ Dz. U. z 1946 r. Nr 28, poz. 177 (ISAP)
  9. ↑ Na podstawie ustawy z dnia 11 września 1944 o organizacji i zakresie działania rad narodowych (Dz. U. z 1944 r. Nr 5, poz. 22 (ISAP)) oraz dekretu z 23 listopada 1944 o organizacji i zakresie działania samorządu terytorialnego (Dz. U. z 1944 r. Nr 14, poz. 74 (ISAP))
  10. ↑ Dz. U. z 1950 r. Nr 28, poz. 255 (ISAP)
  11. ↑ Powiat Prudnicki (Prudnik), [w:] Wykaz gromad Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej. Według stanu na z dnia 1 VII 1952 r., Warszawa: Główny Urząd Statystyczny, 1952, s. 249–250.
  12. ↑ Dz. U. z 1954 r. Nr 43, poz. 191 (ISAP)
  13. ↑ Uchwała Nr XVIII/100/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie opolskim, t. 14, Opole, 11 grudnia 1972, s. 8.
  14. ↑ Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw (Dz. U. z 1975 r. Nr 17, poz. 92 (ISAP)).
  15. ↑ Veto Prudnika, „Tygodnik Prudnicki”, 24 (290), Prudnik: Spółka Wydawnicza „Aneks”, 16 czerwca 1996, s. 3, ISSN 1231-904X.
  16. 1 2 Gmina Walce w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2020-01-02], liczba ludności na podstawie danych GUS.
  17. ↑ Deklaracje narodowościowe w gminach w 2002 r.. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-07-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-07-01)].
  18. ↑ Główny Urząd Statystyczny: Przynależność narodowo-etniczna – dane NSP 2021 dla kraju i jednostek podziału terytorialnego. 2023-12-20. [dostęp 2023-12-30]. (pol.).
  19. ↑ Główny Urząd Statystyczny: Język używany w domu – dane NSP 2021 dla kraju i jednostek podziału terytorialnego. 2023-12-20. [dostęp 2023-12-30]. (pol.).
  20. ↑ Serwis PKW – Referendum 2003. [dostęp 2025-05-19].
  21. ↑ Serwis PKW – Wybory 2005 (parlament). [dostęp 2025-05-19].
  22. ↑ Serwis PKW – Wybory 2007. [dostęp 2025-05-19].
  23. ↑ Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2025-05-19].
  24. ↑ Serwis PKW – Wybory 2015 (parlament). [dostęp 2025-05-19].
  25. ↑ Andrzej Dereń, Wybory 2019: W Walcach duża przewaga Mniejszości Niemieckiej [online], Teraz Prudnik!, 14 października 2019 [dostęp 2025-05-19].
  26. ↑ Andrzej Dereń, W gminie Walce wygrywa mniejszość [online], Teraz Prudnik!, 16 października 2023 [dostęp 2025-05-19].
  27. ↑ Serwis PKW – Wybory 2005 (prezydent). [dostęp 2025-05-19].
  28. ↑ Serwis PKW – Wybory 2010. [dostęp 2025-05-19].
  29. ↑ Serwis PKW – Wybory 2015 (prezydent). [dostęp 2025-05-19].
  30. ↑ Andrzej Dereń, Wybory 2020: W tej gminie zwyciężył Trzaskowski [online], Teraz Prudnik!, 13 lipca 2020 [dostęp 2025-05-19].
  31. ↑ Andrzej Dereń, W tej gminie była taka kolejność: Trzaskowski, Mentzen i Nawrocki [online], Teraz Prudnik!, 19 maja 2025 [dostęp 2025-05-19].
  32. ↑ Raport o stanie Gminy Walce - Urząd Gminy w Walcach [online], bip.walce.pl [dostęp 2020-06-23] (pol.).
  33. ↑ Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz. U. z 2005 r. Nr 188, poz. 1580 (ISAP)).
  34. ↑ PSG w Opolu [online], slaski.strazgraniczna.pl, 19 sierpnia 2012 [dostęp 2024-05-08].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.