Wiktorowo (gmina Kostrzyn)

Wiktorowo
wieś
Ilustracja
Centrum Wiktorowa. Autosan H9 linii 451, kursującej do stycznia 2010
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

poznański

Gmina

Kostrzyn

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

62-025[1]

Tablice rejestracyjne

PZ

SIMC

0586307

Położenie na mapie gminy Kostrzyn
Mapa konturowa gminy Kostrzyn, blisko centrum na prawo u góry znajduje się punkt z opisem „Wiktorowo”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Wiktorowo”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Wiktorowo”
Położenie na mapie powiatu poznańskiego
Mapa konturowa powiatu poznańskiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Wiktorowo”
Ziemia52°24′13″N 17°17′51″E/52,403611 17,297500[2]

Wiktorowo – wieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie poznańskim, w gminie Kostrzyn.

Historia

Miejscowość pierwotnie była związana z Wielkopolską. Istnieje co najmniej od początku XV wieku i ma średniowieczną metrykę. Po raz pierwszy odnotowane zostało w łacińskim dokumencie z 1401 odmiejscowe nazwisko utworzone od nazwy wsi "Victorowska". W 1442 wieś wspomniana została pod obecną nazwą "Wictorowo", w 1443 "Victorowo", 1453 "Vycthorowo", 1463 "Wiktorowo"[3].

Okolice miejscowości były zasiedlone jednak już wcześniej niż odnotowały to zachowane zapisy historyczne. W wyniku badań archeologicznych badań powierzchniowych przeprowadzonych w latach z 1951, 1974, 1986 i 1992 odkryto koliste grodzisko wklęsłe z pierścieniowatym wałem wysokości 3-4 metrow i fosą, w którym nie odnaleziono materiału zabytkowego oraz nie stwierdzono śladów warstwy kulturowej, obiekt ten zaliczany jest do grupy budowli fortyfikacyjnych tzw. okopów. W 1921 odkryto w Wiktorowie wczesnośredniowieczny skarb srebrny[3].

Wieś była początkowo własnością szlachecką należącą do lokalnej szlachty z rodu Wiktorowskch, którzy od jej nazwy przyjęli odmiejscowe nazwisko, a później także do Brudzyńskich lub Brodzińskich oraz Iwieńskich. W 1463 leżała w powiecie gnieźnieńskim, a w 1485 w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Koronie Królestwa Polskiego. W 1443 należała do parafii Iwno[3].

Pierwszy historyczny zapis związany ze wsią pochodzi z 1401 kiedy Małgorzata Wiktorowska czyli Małgorzata z Iwna, która od nazwy wsi przyjęła odmiejscowe nazwisko, toczyła spór sądowy ze Stanisławem Kolińskim z Kolna o 7 grzywien odszkodowania za zboże. W 1463 Agnieszka żona Mikołaja Kęszyckiego sprzedała swojej siostrze Barbarze, córce zmarłej Małgorzaty, części w Iwnie, Wiktorowie i Chorzelicach za 400 grzywien. W 1485 Jerzy Tomicki, syn chorążego poznańskiego Mikołaja Tomickiego otrzymał w podziale dóbr od swoich braci przyrodnich Jana, Piotra, Stanisława i Mikołaja z Tomic całe Iwno, Wiktorowo i Chorzelice oraz dom w Poznaniu przy ulicy Koziej. W 1485 Jerzy Tomicki kupił od Macieja duchownego i Jakuba braci z Brudzynia w powiecie kcyńskim całe Wiktorowo oraz prawo bliższości do Wiktorowa oraz Iwna[3].

Część historycznych informacji o wsi pochodzi ze źródeł kościelnych. W latach 1442-1444 wspomniany został Janusz pleban w Iwnie, Anna dziczka w Iwnie oraz Jan były sołtys w Iwnie, którzy pozwani zostali przez Mikołaja Kota Świekockiego plebana w Spławiu koło Poznania o dziesięciny w postaci wiardunku z Iwna Polskiego, Iwna Niemieckiego oraz z Wiktorowa. W 1453 biskup poznański Andrzej Bniński przyznał dziesięciny w postaci wiardunku pobierane z Iwna, Iwna Polskiego i Wiktorowa plebanowi w Spławiu. Pleban ten otrzymał należne mu dwie grzywny od wiktorowskich kmieci. W 1469 oficjał poznański Mikołaj Sobocki wydał wyrok w sporze pomiędzy Maciejem plebanem ze Spławia, a Andrzejem, synem Krystyna, plebanem w Iwnie, który głosił, że wiardunki dziesiętne z Wiktorowa nalały do Spławia. W 1510 do plebana w Spławiu należały 2/3 dziesięciny w postaci małdratu z Wiktorowa, a 1/3 należała do komandora joanitów poznańskich, a opłata zwana "meszne" z Wiktorowa płacona była plebanowi z Iwna[3].

W latach 1532-1549 odnotowany został właściciel wsi Jan Iwieński z Iwna i Tomic syn Jerzego. W 1532 pozwał on Jana Rusieckiego o to, że spowodował zalanie ról i lasów w Iwnie i Wiktorowie. W 1535 Jan podkomorzy kaliski pozwany został przez Jana Rusieckiego o to, że wszedł z 6 pomocnikami do lasu Jasionki w Wiktorowie i przez zniszczenie grobli spowodował, że gwałtownie płynąca woda zalała staw w Wiktorowie oraz inny staw w Iwnie. W 1549 Jan Iwieński dał swojej żonie Barbarze z Chodzieży w dożywocie m.in. całe Wiktorowo oraz Iwno[3].

Miejscowość odnotowały również historyczne rejestry podatkowe. W 1508 wieś zapłaciła wiardunki wojenne od 10 łanów, karczmy oraz młyna. W 1509 miał miejsce pobór od 8,5 łana osiadłego, połowy łana opuszczonego, od karczmy, oraz od dwóch młynów. W 1510 wieś należała do pana Brudzyńskiego z Iwna, gdzie Brudzyńscy mieli dobra już wcześniej. Posiadał on we wsi 10 łanów osiadłych oraz dwa łany opuszczone, uprawiane przez pana Brodzińskiego, a także dwa młyny wodne, w tym jeden opuszczony. kmiecie wiktorowscy uprawiali 4 łany opuszczone w Ruścach Małych w zamian za czynsz. W 1553 pobrano we wsi podatki od 3 łanów osiadłych. W 1563 miał miejsce pobór od 12 łanów kmiecych, jednego młyna dorocznego o dwóch kołach wodnych oraz od karczmy. W 1567 miał miejsce pobór od 12 łanów osiadłych, karczmy dorocznej, jednego młyna, dwóch zagrodników. W 1576 miał miejsce pobór ze wsi Jana Iwieńskiego od 10 łanów, jednego młyna dorocznego korzecznego o dwóch kołach oraz od dwóch zagrodników. W 1577 pobrano ze wsi Jana Iwieńskiego od 12 łanów osiadłych, karczmy, młyna korzecznika o jednym kole oaz jednego zagrodnika. W 1580, 1581, 1583 Jan Iwieński zapłacił pobór od 13 łanów, młyna korzecznego dorocznego o dwóch kołach oraz od jednego zagrodnika[3].

Wieś szlachecka położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Wskutek II rozbioru Polski w 1793, miejscowość przeszła pod władanie Prus i jak cała Wielkopolska znalazła się w zaborze pruskim[4].

W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa poznańskiego.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1468 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 147479.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Chmielewski 1982 ↓, s. 373-376.
  4. ↑ Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 13.

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.