Wośniki

Wośniki
część miasta
Ilustracja
Dwór przy ulicy Wośnickiej
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miasto

Radom

W granicach Radomia

1 stycznia 1954[1]

Wysokość

184 m n.p.m.

SIMC

0973240

Położenie na mapie Radomia
Mapa konturowa Radomia, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Wośniki”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Wośniki”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, na dole znajduje się punkt z opisem „Wośniki”
Ziemia51°22′47″N 21°05′58″E/51,379722 21,099444[2]

Wośniki – dzielnica Radomia, dawniej wieś.

Położona w południowo-zachodniej części miasta. Obsługę komunikacyjną tej dzielnicy tworzą cztery linie autobusowe: 5, 8, 13, 16.

Osiedle domów jednorodzinnych (docelowo tworzących obszerne osiedle domów jednorodzinnych wraz z Halinowem) oraz kilkanaście bloków 4-piętrowych. Na terenie dawnego majątku ziemskiego, którego elementem jest stary, zabytkowy dwór, powstać ma centrum hippiczne. Placówki oświatowe na obszarze osiedla to: Publiczna Szkoła Podstawowa nr 26[3].

Dwór w Wośnikach

Pierwsza wzmianka o Wośnikach pochodzi z 1417 roku, kiedy właścicielem był Mikołaj z Wośnik. W 1508 należały do Jeremiego z Wośnik, a w 1569 roku do Jana Podlodowskiego. Prywatna wieś szlachecka, położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie radomskim województwa sandomierskiego[4]. Wzniósł dwór renesansowy, z którego zachowały się piwnice, mury przyziemia, schody i renesansowe drzwi z metalowymi okuciami osadzone na profilowanych odrzwiach.

W 1763 roku właścicielem był podczaszy Galicki. Obecny dwór klasycystyczny pochodzi z przełomu XVIII i XIX wieku i zbudował go Jan Bukowiecki, ale w jego murach nadal znajdują się pozostałości dworu renesansowego Jana Podlodowskiego. W 1789 roku od sukcesorów Jana Bukowieckiego dwór kupił Franciszek Józef Kiernicki. W 1804 roku sprzedał go swojemu synowi Ksaweremu Kiernickiemu. W 1862 roku właścicielem został Edward Brzozowski[5] (ojciec Franciszka Ksawerego). W 1896 roku Eufemia Brzozowska sprzedała majątek, którego właścicielem został Władysław Aleksander Pruszak herbu Leliwa. Aktem z 25 lipca 1938 r. przekazał go synowi Maciejowi. W czasie II wojny światowej Maciej Pruszak i jego rodzina zostali wyrzuceni z dworu przez okupantów niemieckich. W czasie okupacji przez III Rzeszą niemiecką mieścił się tu majątek doświadczalny. Po zakończeniu II wojny światowej w 1945 roku majątek został przejęty przez państwo i rozparcelowany. Dwór mieścił Zespół Szkół Agrotechnicznych i Gospodarki Żywieniowej. Po 2008 roku zrujnowany dwór odzyskała rodzina Pruszaków, która następnie sprzedała go Markowi Romanowskiemu (dealerowi marki Toyota i Lexus), który w porozumieniu z konserwatorem zabytków przeprowadził częściowe prace zabezpieczające[6].

Dwór został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 141/A/82 z 15.03.1982 i z 5.06.2009

Przypisy

  1. ↑ Dz. U. z 1953 r. Nr 41, poz. 190 (ISAP)
  2. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 150895.
  3. ↑ Strona główna - Mój serwis WWW [online], www.psp26.radom.pl [dostęp 2018-09-20] (pol.).
  4. ↑ Corona Regni Poloniae. Mapa w skali 1:250 000, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego
  5. ↑ „Cudze chwalicie, swego nie znacie.” Dworek Pruszaków [online], webcache.googleusercontent.com [dostęp 2019-06-28].
  6. ↑ Kiedy remont dworku na Wośnikach? [online], radom.wyborcza.pl [dostęp 2019-06-28].

Linki zewnętrzne