Wyczechy

Wyczechy
wieś
Ilustracja
Ruina pałacu
Państwo

 Polska

Województwo

 pomorskie

Powiat

człuchowski

Gmina

Czarne

Sołectwo

Wyczechy-Łoża

Liczba ludności (2024)

664[1]

Strefa numeracyjna

59

Kod pocztowy

77-326[2]

Tablice rejestracyjne

GCZ

SIMC

1005198[3]

Położenie na mapie gminy Czarne
Mapa konturowa gminy Czarne, u góry znajduje się punkt z opisem „Wyczechy”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, u góry nieco na lewo znajduje się punkt z opisem „Wyczechy”
Położenie na mapie województwa pomorskiego
Mapa konturowa województwa pomorskiego, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Wyczechy”
Położenie na mapie powiatu człuchowskiego
Mapa konturowa powiatu człuchowskiego, po lewej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Wyczechy”
Ziemia53°41′18″N 17°02′34″E/53,688333 17,042778[4]

Wyczechy (kaszub. Wëczéchë, niem. Geglenfelde) – wieś w Polsce położona w województwie pomorskim, w powiecie człuchowskim, w gminie Czarne[3][5]. Leży przy drodze wojewódzkiej nr 201.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Wyczechy-Łoża[6].

Prywatna wieś szlachecka położona była w drugiej połowie XVI wieku w województwie pomorskim[7]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa słupskiego.

Siedziba klubu sportowego Sokół Wyczechy (IV liga piłki nożnej w sezonie 2016/2017 i 2017/2018)[8].

Historia

Pierwszą znaną wzmianką dotyczącą miejscowości jest dokument lokacyjny na 50 włók dla „Geylenfelda” z 1360 r. W 1570 r. właścicielem 24 łanów był tu M. Walde, 8 łanów miał J. Becker herbu Leliwa. W II poł. XVIII w. właścicielami wioski byli Manteufflowie-Kiełpińscy[9].

W drugiej poł. XIX w, wieś przeszła w ręce Mackensenów, z których August był marszałkiem polnym w czasie I wojny światowej. W tym też okresie (koniec XIX w. / pocz. XX w.) powstała większość budynków: pałac – koniec XIX w., stodoła – 1937. r., magazyn drewniany – 1943 r., chlewnia (owczarnia) – 1936 r., wielofunkcyjny budynek gospodarczy (obora, magazyn, garaże) – 1930, zbiorniki na kiszonkę – 1944 r., ogrodzenie parku – 1925 lub 1937 r., dom mieszkalny nr 18 – 1900, dom mieszkalny nr 26 – 1936 r., dom mieszkalny nr 27 – 1930 r., dom mieszkalny nr 24 – 1880 r., pozostałe też w pocz. latach XX w[9].

17 maja 1939 roku wioskę zamieszkiwało 179 mieszkańców. Podczas wojny na terenie gospodarstwa rolnego, które mieściło się przy pałacu, pracowali więźniowie obozu jenieckiego w pobliskim Hammerstein (pol. Czarne)[9].

W 1945 roku zmieniono nazwę wsi z Geglenfelde na Adamów; nazwa Wyczechy pochodzi z poł. lat 50 XX wieku. Po II wojnie światowej folwark zajęty był przez Armię Radziecką, następnie przeszedł w ręce państwa polskiego, a następnie PGR. W pałacu znajdowały się mieszkania, biura, przedszkole, świetlica wiejska, sala kinowa, sale konferencyjne oraz pokoje gościnne. W latach siedemdziesiątych XX wieku gościli w miejscowym, wzorcowym PGR, między innymi Edward Gierek i premier Piotr Jaroszewicz[9].

1 listopada 1982 roku na lotnisku należącym do Państwowego Gospodarstwa Rolnego w Wyczechach, doszło do nieudanej próby porwania samolotu. Trzech mężczyzn usiłowało uprowadzić samolot AN – 2 służący do prac agrotechnicznych i uciec nim w za granicę[10].

Zabytki

Według rejestru zabytków NID[11] na listę zabytków wpisany jest zespół pałacowy z XIX-XX w., nr rej.: A-340 z 13.02.1996: pałac i park.

W 2007 roku w pałacu wybuchł pożar, który strawił praktycznie cały dach. Strażacy dogaszali go kilka dni. Do dziś obiekt nie został odbudowany.

Zobacz też

Przypisy

  1. ↑ Raport o stanie gminy Czarne w 2024. Liczba mieszkańców w dn. 31.12.2024 s. 14
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1569 [zarchiwizowane 2022-10-26].
  3. 1 2 GUS. Wyszukiwarka TERYT
  4. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 152263.
  5. ↑ Rozporządzenie w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  6. ↑ Strona gminy, sołectwa
  7. ↑ Mapy województwa pomorskiego w drugiej połowie XVI w.: rozmieszczenie własności ziemskiej, sieć parafialna / Marian Biskup, Andrzej Tomczak. Toruń 1955, s. 87.
  8. ↑ „IV Liga. GKS Kolbudy wciąż nisko”, Flash-Panorama Pomorza. Pruszcz Gdański i powiat gdański nr 4(53) kwiecień 2017.
  9. 1 2 3 4 P. Klunder, Karta ewidencji zabytków architektury i budownictwa – Zespół folwarczny w Wyczechach, 14 października 1989.
  10. ↑ Dominik Radecki, Próba porwania samolotu w Wyczechach w 1982 roku. Sprawców do dziś nie ustalono [online], Człuchów Nasze Miasto, 11 kwietnia 2018 [dostęp 2026-04-10].
  11. ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo pomorskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 31 marca 2026, s. 10 [dostęp 2016-12-26].
This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.