Xerocomus
 Podgrzybek zajączek (''Xerocomus ferrugineus) | |
| Systematyka | |
| Domena | |
|---|---|
| Królestwo | |
| Typ | |
| Klasa | |
| Rząd | |
| Rodzina | |
| Rodzaj |
podgrzybek |
| Nazwa systematyczna | |
| Xerocomus Quél. Fl. Vosges, Champ.: 477 (1887) | |
| Typ nomenklatoryczny | |
|
Xerocomus subtomentosus (L.) Quél. 1888 | |
Xerocomus Quél. (podgrzybek) – rodzaj grzybów z rodziny borowikowatych (Boletaceae)[1].
Charakterystyka
Naziemne ektomykoryzowe grzyby kapeluszowe. Dla większości gatunków Xerocomus typowe cechy morfologiczne to: ornamentowane bazydiospory, hymenofor poliporoidalny, nieżelatynowaty, niekleista skórka kapelusza typu trichoderma, kanciaste pory, rurki w stanie dojrzałym o długości około 15 mm oraz nieżelatynowata, luźno ułożona, rozbieżna warstwa boczna w obwodowych warstwach trzonu. Badanie morfologii bazydiospor stało się ważną cechą morfologiczną do identyfikacji taksonów w tym rodzaju[2].
Systematyka i nazewnictwo
Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Xerocomus, Boletaceae, Boletales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi[1].
Takson utworzył w 1887 r. Lucien Quélet. Gatunkiem typowym dla rodzaju jest Xerocomus subtomentosus[1]. Nazwa naukowa rodzaju wywodzi się od starogreckich słów: „xeros” – „suche” oraz „kome” – „włosy” i odnosi się do aksamitnej powierzchni kapelusza[3]. Polską nazwę nadała Alina Skirgiełło w 1960 roku[4]. W wyniku późniejszych molekularnych badań filogenetycznych wszystkie należące do rodzaju gatunki, które występowały w Polsce zaliczono do rodzajów: Boletus (borowik), Imleria, Xerocomellus, Hortiboletus czy Pseudoboletus[5].
- Xerocomus subtomentosus (L.) Quél. 1888 – podgrzybek zajączek
- Xerocomus ferrugineus (Schaeff.) Alessio 1985 – podgrzybek grubosiatkowany
- Xerocomus ripariellus Redeuilh 1997 – podgrzybek przybrzeżny
Wśród gatunków występujących w Polsce do rodzaju Xerocomus (podgrzybek) należały w przeszłości: podgrzybek brunatny, podgrzybek brzoskwiniowy, podgrzybek czerwonawy, podgrzybek morawski, podgrzybek obciętozarodnikowy, podgrzybek oprószony, podgrzybek tęgoskórowy, podgrzybek złotawy. Wszystkie te gatunki obecnie należą do innych rodzajów[6].
Nazwy naukowe według Index Fungorum[6] Wykaz gatunków i nazwy polskie według Władysława Wojewody[4] i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów[7]
Przypisy
- 1 2 3 Index Fungorum [online] [dostęp 2015-12-16].
- ↑ Ishika Bera, Xerocomus [online], FungalPedia [dostęp 2024-12-04] (ang.).
- ↑ Sven Nilson, Olle Persson, Fungi of Northern Europe. 1. Larger fungi (excluding Gill Fungi)., London: Penguin Books Ltd., 1978, s. 106, ISBN 0-14-063005-8, OCLC 25386612 [dostęp 2020-07-01].
- 1 2 Władysław Wojewoda, Krytyczna lista wielkoowocnikowych grzybów podstawkowych Polski, Kraków: W. Szafer Institute of Botany, Polish Academy of Sciences, 2003, s. 691–694, ISBN 83-89648-09-1.
- ↑ Species Fungorum [online] [dostęp 2014-01-25].
- 1 2 Index Fungorum (wyszukiwarka taksonów) [online] [dostęp 2026-06-13].
- ↑ Rekomendacja nr 6 (2025) Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów Polskiego Towarzystwa Mykologicznego [online], 31 grudnia 2025 [dostęp 2026-06-08] (pol.).