Zaganiacz oliwny
| Hippolais olivetorum[1] | |||
| (Strickland, 1837) | |||
 | |||
| Systematyka | |||
| Domena | |||
|---|---|---|---|
| Królestwo | |||
| Typ | |||
| Podtyp | |||
| Gromada | |||
| Podgromada | |||
| Infragromada | |||
| Rząd | |||
| Podrząd | |||
| Rodzina | |||
| Rodzaj | |||
| Gatunek |
zaganiacz oliwny | ||
| Synonimy | |||
|
| |||
| Kategoria zagrożenia (CKGZ)[4] | |||
 | |||
| Zasięg występowania | |||
 w sezonie lęgowym zimowiska | |||
Zaganiacz oliwny[5], zaganiacz oliwkowy[3] (Hippolais olivetorum) – gatunek małego, wędrownego ptaka z rodziny trzciniaków (Acrocephalidae), wcześniej włączanej do pokrzewkowatych (Sylviidae). Występuje w południowo-wschodniej Europie, Turcji i niektórych krajach Lewantu; zimuje we wschodniej i południowej Afryce. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Zasięg występowania
Gniazduje w południowo-wschodniej Europie (od Chorwacji po Grecję oraz w południowo-wschodnim krańcu Rumunii i we wschodniej Bułgarii), zachodniej i południowej Turcji, zachodniej Syrii i północnym Izraelu[2]. Zimuje we wschodniej i południowej Afryce[2]. Nie pojawia się w Polsce[6].
Systematyka
Gatunek ten opisał w 1837 roku angielski przyrodnik Hugh Edwin Strickland, nadając mu nazwę Salicaria olivetorum. Jako miejsce typowe wskazał „Zante” (tj. Zakintos), czyli jedną z Wysp Jońskich[3][7]. Do opisu dołączona była kolorowa ilustracja[7]. Obecnie gatunek umieszczany jest w rodzaju Hippolais[5][8][9]. Nie wyróżnia się podgatunków[2][8][9].
Morfologia
Długość ciała 16–18 cm; masa ciała 14–23 g[2]. Obie płcie są do siebie podobne[2].
Ekologia i zachowanie
- Biotop
Zaganiacz oliwny zamieszkuje gaje oliwne, sady migdałowca i pistacji, otwarte lasy dębowe, makię na zboczach gór, otwarte zadrzewienia przypominające sawannę, rzadko rozmieszczone drzewa rosnące na łąkach i podobne typy roślinności[2].
- Pożywienie
Żywi się głównie owadami i innymi bezkręgowcami; latem zjada też nieco owoców, w tym jagodowych[2].
- Rozród
Sezon lęgowy trwa od maja do czerwca. Gniazdo to głęboka czarka zbudowana z traw, łodyg i gałązek, często pokryta pajęczynami; w środku wyścielone jest włóknami, puchem roślinnym, sierścią i podobnym miękkim materiałem. Jest umieszczone w rozwidleniu gałęzi drzewa, często na wysokości 0,5–3 m. W zniesieniu 3–4 jaja. Ich inkubacja trwa prawdopodobnie 13 dni[2].
Status zagrożenia
Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje zaganiacza oliwnego za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy i całej Turcji z 2021 roku, zawiera się w przedziale 23,9–53 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za lekko spadkowy[4].
Przypisy
- ↑ Hippolais olivetorum, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 del Hoyo, J., Elliot, A. & Christie, D.A. (red.), Handbook of the Birds of the World, t. 11. Old World Flycatchers to Old World Warblers, Barcelona: Lynx Edicions, 2006, s. 637, ISBN 978-84-96553-06-4.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 D. Lepage, Olive-tree Warbler Hippolais olivetorum, [w:] Avibase [online] [dostęp 2026-06-10] (ang.).
- 1 2 BirdLife International, Hippolais olivetorum, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2024, wersja 2025-2 [dostęp 2026-06-10] (ang.).
- 1 2 P. Mielczarek & M. Kuziemko: Rodzina: Acrocephalidae Salvin, 1882 - trzciniaki - Brush, reed and swamp warblers (wersja: 2025-01-26). [w:] Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2026-06-10].
- ↑ Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego, Lista awifauny krajowej. Gatunki ptaków stwierdzone w Polsce – stan z 01.01.2026 [online] [dostęp 2026-06-10].
- 1 2 John Gould, The Birds of Europe, t. 2, London 1837, pl. 107 + tekst (ang.).
- 1 2 F. Gill, D. Donsker, P. Rasmussen (red.), IOC World Bird List (v15.1) [online], 20 lutego 2025 [dostęp 2026-06-10] (ang.).
- 1 2 AviList Core Team, AviList: The Global Avian Checklist, v2025, 2025, DOI: 10.2173/avilist.v2025 (ang.).
Linki zewnętrzne
- Zdjęcia i nagrania głosów. [w:] eBird [on-line]. Cornell Lab of Ornithology. (ang.).