Zakopiański Festiwal Literacki
Zakopiański Festiwal Literacki – polski festiwal literacki organizowany rokrocznie od 2016 r. w Zakopanem. W ramach Festiwalu odbywają się spotkania autorskie, promocje książek, wernisaże wystaw malarstwa, koncerty, warsztaty literacko-plastyczne, warsztaty animacji filmowej dla dzieci i głośne czytanie. Celem imprezy jest nawiązanie i przywrócenie pamięci o literackiej i kulturalnej tradycji Zakopanego[1]. Gośćmi są wybitni literaci w ramach cyklu „Na tatrzańskim szlaku literatury”. Od 2019 roku wchodzi w skład Koalicji Letnich Festiwali Literackich[2].
Nagroda Literacka Zakopanego
Kapituła festiwalu przyznaje „Nagrodę Literacką Zakopanego” żyjącym autorom najlepszych książek propagujących Zakopane i Tatry[3]. Od 2023 roku przyznawana jest Nagroda czytelników, głosować można na wszystkie nominowane przez kapitułę pozycje. Od 2026 roku w ramach festiwalu przyznawana jest również Nagroda Mecenasa Festiwalu Literackiego, którą mogą otrzymać książki napisane w języku polskim, reprezentujące dowolny gatunek literacki; sponsorem nagrody jest firma Nosalowy Hotele[4].
Kapituła
2017-2018: Anna Janko (przewodnicząca), Agnieszka Jurczyńska-Kłosok, Tomasz Łubieński, Paweł Skawiński, Roman Wojciechowski[5][6]
2019-2024: Anna Janko (przewodnicząca), Bożena Gąsienica, Tomasz Jastrun, Agnieszka Jurczyńska-Kłosok, Iwona Smolka, Paweł Skawiński[7][8]
2025: Bożena Gąsienica (przewodnicząca), Tomasz Jastrun, Agnieszka Jurczyńska-Kłosok, Mariusz Koperski, Paweł Skawiński, Iwona Smolka[9]
2026: Mariusz Koperski (przewodniczący), Bożena Gąsienica, Ewa Grzęda, Agnieszka Jurczyńska-Kłosok, Maciej Krupa, Olga Wróbel[10]
Nagroda Literacka Zakopanego[11]
Laureaci
2026: Maryla Szymiczkowa, Szaleństwo i śmierć spłyną z gór
2025: Bianka Rolando, Nasze Zakopane
2024: Mateusz Waligóra, Dariusz Jaroń, Tatrzańskie Opowieści
2023: Natalia Budzyńska, Witkiewicz, ojciec Witkacego
2022: Dorota Folga-Januszewska i Magdalena Ciszewska-Rząsa, Marcin Rząsa. Rzeźby
2021: Dariusz Kortko i Jerzy Porębski, Berbeka. Życie w cieniu Broad Peak
2020: Anna Kamińska, HALINA. Dziś już nie ma takich kobiet. Opowieść o himalaistce Halinie Krüger-Syrokomskiej
2019: Maciej Pinkwart, Stefan Żeromski. Prezydent Rzeczpospolitej Zakopiańskiej
2018: dwa równorzędne wyróżnienia:
- Maciej Pinkwart, Pleban spod Giewontu
- Mariusz Urbanek, Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce
2017: Jacek Kolbuszewski, Literatura i Tatry. Szkice i studia
Nominacje
2026[12]
- Marek Grocholski, Tatry. Ścieżka życia
- Przemysław Pawlak, Witkacy. Biografia
- Beata Słama, Planeta Hala
- Maryla Szymiczkowa, Szaleństwo i śmierć spłyną z gór
- Piotr Wojciechowski, Kartki holnym potargane. Z kronik Podhalańskiej Akademii Wiedzy
2025[13]
- Bianka Rolando, Nasze Zakopane
- Ksenia Szczepanik-Ładygin, Zofia Radwańska-Paryska (1901–2001). Próba biografii
- Natalia Budzyńska, Zakopane artystek
- Beata Sabała-Zielińska, Kryminalne Zakopane. Najgłośniejsze zbrodnie Podhala
- Łukasz Kamiński, 5
2024[14]
- Wojciech Gąsienica-Byrcyn, Polowactwo czyli Myślistwo Tatrzańskie
- Mateusz Waligóra, Dariusz Jaroń, Tatrzańskie Opowieści
- Apoloniusz Rajwa, Mój Everest (wycofana z konkursu z powodów formalnych)[15]
- Natalia Budzyńska, Witkiewicz, ojciec Witkacego
- Maciej Kozłowski i Szymon Ziobrowski, Projekt Tatry. Jak ocalić ludzi, naturę oraz przyszłość
- Anna Pigoń, Góralki, taterniczki, turystki. Kobiety w literaturze o Tatrach do 1939 roku
- Maciej Pinkwart, Mit Zakopanego i mity zakopiańskie
2022[18]
- Beata Sabała-Zielińska, TOPR2. Nie każdy wróci
- Kuba Szpilka, Chodząc w Tatry
- Agata Komosa-Styczeń, Taterniczki
- Dorota Folga-Januszewska i Magdalena Ciszewska-Rząsa, Marcin Rząsa. Rzeźby
2021[19]
- Beata Sabała-Zielińska, Pięć Stawów. Dom bez adresu
- Dariusz Jaroń, Skoczkowie. Przerwany lot
- Dariusz Kortko i Jerzy Porębski, Berbeka. Życie w cieniu Broad Peak
2020[20]
- Agnieszka Lisak, Sielankowanie pod Tatrami
- Mariusz Koperski, Giełda milionerów
- Anna Kamińska, Halina. Dziś już nie ma takich kobiet
- Mieczysław Rokosz, Na graniach i w dolinach
2019[21]
- Renata Kijowska, Kuba Niedźwiedź. Historie z Gawry
- Maciej Pinkwart, Góral z powyłamywanymi zębami
- Maciej Pinkwart, Stefan Żeromski. Prezydent Rzeczpospolitej Zakopiańskiej
- Józef Pitoń, Ujek. Pamięci Józefa Krzeptowskiego
- Beata Sabała-Zielińska, TOPR. Żeby inni mogli przeżyć
2018[22]
- Wojciech Gąsienica Byrcyn, W Kasprowym mateczniku. Opowieść przyrodnicza
- Lechosław Herz, Świsty i Pomruki. Sceny Tatrzańskie
- Mariusz Koperski, Po własnych śladach. Zakopiańska powieść kryminalna
- Maciej Pinkwart, Pleban spod Giewontu
- Mariusz Urbanek, Makuszyński. O jednym takim, któremu ukradziono słońce
Specjalna Nagroda za walory edytorsko-artystyczne
Laureaci
2025: Bianka Rolando, Nasze Zakopane
2024: ks. Zbigniew Pytel, Pejzaże Tatrzańskie. Zima
2023: Agnieszka Gąsienica-Giewont i Stanisława Trebunia-Staszel z reportażem fotograficznym autorstwa Bartka Solika, Podhalanie. Wokół tożsamości
2022: dwa równorzędne wyróżnienia:
- Dorota Folga-Januszewska i Magdalena Ciszewska-Rząsa, Marcin Rząsa. Rzeźby
- Krzysztof Gocał, Góralska Muzyka
2021: Radosław Kuty, Tatry i Zakopane w ilustracji Walerego Eljasza Radzikowskiego
2020: Zbigniew Ładygin, Mieczysław Karłowicz. Fotografie
2019: Tomasz Skrzydłowski i Beata Słama, O drzewach, które wybrały Tatry
Nominacje
2025
- Bianka Rolando, Nasze Zakopane
- Andrzej Marcisz, Żelazne Percie Tatr. Od Siwego Wierchu po Jagnięcy Szczyt
2024
- Jan Krzeptowski-Sabała, Władysław Bętkowski, Dzikie Tatry. Poznaj prawdziwe oblicze tatrzańskiej przyrody
- ks. Zbigniew Pytel, Pejzaże Tatrzańskie. Zima
2023
- Barbara Caillot i Aleksandra Karkowska, Foto z misiem
- Agnieszka Gąsienica-Giewont i Stanisława Trebunia-Staszel z reportażem fotograficznym autorstwa Bartka Solika, Podhalanie. Wokół tożsamości
- Katarzyna Chrudzimska-Uhera, Rytm natury. O życiu i rzeźbiarstwie Grzegorza Pecucha (1923–2008)
2022
- Krzysztof Gocał, Góralska Muzyka
- Julita Dembowska, Hasior
- Dorota Folga-Januszewska i Magdalena Ciszewska-Rząsa, Marcin Rząsa. Rzeźby
2021
- praca zbiorowa, Dłutem. Piórem. Rząsą. Antoniemu Rząsie w stulecie urodzin
- Radosław Kuty, Tatry i Zakopane w ilustracji Walerego Elijasza Radzikowskiego
2020
- Zbigniew Ładygin, Mieczysław Karłowicz. Fotografie
- Joanna Huebner-Wojciechowska, Sztuka skalnego Podhala
Nagroda Mecenasa Festiwalu Literackiego
Laureaci
2026: Stanisław Łubieński, Drugie życie czarnego kota
Nominacje
2026
- Radka Franczak, Godzina wieloryba
- Stanisław Łubieński, Drugie życie czarnego kota
- Weronika Murek, Urodziny
- Grażyna Plebanek, Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek
- Zbigniew Rokita, Aglo. Banką po Śląsku
Nagroda czytelników
2026: Przemysław Pawlak, Witkacy. Biografia[23]
2025: Łukasz Kamiński, 5[24]
2024: Mateusz Waligóra, Dariusz Jaroń, Tatrzańskie Opowieści[25]
2023: Barbara Caillot i Aleksandra Karkowska, Foto z misiem[26]
Przypisy
- ↑ Zakopiański Festiwal Literacki 2017 [online], Ownetic.com [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Letnie festiwale literackie odbędą się w planowanych terminach [online], dzieje.pl [dostęp 2025-12-01].
- ↑ Nagroda Literacka Zakopanego [online], Zakopane.pl [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Nagroda Mecenasa Festiwalu Literackiego po raz pierwszy w Zakopanem [online], Radio Alex 105.2 FM Zakopane, 10 kwietnia 2026 [dostęp 2026-06-06].
- ↑ Pierwsza Nagroda Literacka Zakopanego przyznana / 14 sierpnia 2017 / Kultura / Zakopane / WATRA - Podhalański Serwis Informacyjny [online], WATRA - Podhalański Serwis Informacyjny [dostęp 2025-10-29].
- ↑ UMZ, Znamy nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Kapituła Nagrody Literackiej Zakopanego [online], literackifestiwal.zakopane.eu [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Ogłoszenie nominacji do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Rynek książki [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Poznaliśmy nominowane książki do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2025-10-29].
- ↑ Nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego oraz Nagrody Mecenasa Festiwalu Literackiego [online], literackifestiwal.zakopane.eu [dostęp 2026-06-06].
- ↑ Laureaci Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Zakopane.pl [dostęp 2021-03-27] (pol.).
- ↑ Poznaliśmy nominowanych do Nagrody Literackiej Zakopanego! [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2026-06-06].
- ↑ Nagroda Publiczności [online], facebook.com, 17 czerwca 2025 [dostęp 2025-06-29] (pol.).
- ↑ Ogłoszono nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], instytutksiazki.pl, 10 czerwca 2024 [dostęp 2024-06-17] (pol.).
- ↑ Nagroda Literacka Zakopanego: "Mój Everest" bez szansy na statuetkę [online], Radio Alex 105.2 FM Zakopane, 5 lipca 2024 [dostęp 2024-09-02] (pol.).
- ↑ Zakopiański Festiwal Literacki. Znamy książki nominowane do nagrody literackiej 2023 [online], Zakopane Nasze Miasto, 5 czerwca 2023 [dostęp 2023-06-06] (pol.).
- ↑ Znamy laureatkę Nagrody Literackiej Zakopanego 2023 – Wydawca [online], 14 lipca 2023 [dostęp 2023-09-16] (pol.).
- ↑ Znamy nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], literackifestiwal.zakopane.eu [dostęp 2023-06-06].
- ↑ Znamy nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2023-06-06] (pol.).
- ↑ Nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2023-06-06] (pol.).
- ↑ Nagroda Literacka Zakopanego [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2023-06-06] (pol.).
- ↑ UMZ, Znamy nominacje do Nagrody Literackiej Zakopanego [online], Zakopane - oficjalny serwis internetowy [dostęp 2023-06-06] (pol.).
- ↑ Jacek Dehnel i Piotr Tarczyński laureatami Festiwalu Literackiego [online], 24tp.pl [dostęp 2026-07-27].
- ↑ ZNAMY LAUREATA NAGRODY LITERACKIEJ ZAKOPANEGO 2025 [online], literackifestiwal.zakopane.eu [dostęp 2025-07-15].
- ↑ ZNAMY LAUREATA NAGRODY LITERACKIEJ ZAKOPANEGO 2024 [online], literackifestiwal.zakopane.eu [dostęp 2025-07-15].
- ↑ [24tp.pl] Nagroda literacka za książkę o zapomnianym Stanisławie Witkiewiczu - ojcu Witkacego [online], 24tp.pl [dostęp 2025-07-15].