Zamek Lietava
 | |
| Państwo | |
|---|---|
| Miejscowość | |
| Typ budynku | |
Położenie na mapie kraju żylińskiego  | |
Położenie na mapie Słowacji  | |
 49°09′36″N 18°41′06″E/49,160000 18,685000 | |
Zamek Lietava (słow. Lietavský hrad, Litova, Letava, Lethawa, węg. Zsolnalitva) – zamek (obecnie w znacznej części w ruinie) na Słowacji, położony na wysokim skalnym grzbiecie pomiędzy wsiami Lietava i Lietavská Svinná w powiecie Żylina[1][2].
Położenie
Zamek znajduje się w Sulowskich Wierchach, a dokładniej w ich części zwanej Skalky. Zamek usytuowany został na ich skalistym grzbiecie pomiędzy szczytami Strážna (686 m) i Cibuľník (633 m)[1][2]. Jego ruiny wznoszą się piętrowo na wysokości ok. 600–630 m n.p.m.[3]
Historia
Zamek został zbudowany prawdopodobnie w XIII wieku. Na początku XIV wieku należał do Mateusza Czaka i wchodził w skład jego rozległych włości. Pod koniec XIV wieku jego właścicielem był Zygmunt Luksemburski.
Żupan Pavel z Kyniže, który władał zamkiem w latach 1474-1494, do tzw. górnego zamku z solidną, czworoboczną wieżą dobudował późnogotycki dolny zamek i nowy pałac mieszkalny. Zewnętrzne, renesansowe umocnienia z bastionami artyleryjskimi wybudowali Kostkowie, którzy dzierżyli zamek w latach 1512-1557[4].
W drugiej połowie XVI wieku zamek został rozbudowany i ozdobiony w stylu renesansowym przez węgierski ród Turzonów. Ostatnim właścicielem zamku z tego rodu był Jerzy VII Thurzo, który urodził się w jego murach. Po śmierci Emeryka Thurzo w 1621 roku rozpoczęły się procesy o zamek pomiędzy jego spadkobiercami. Według wzmianki z 1698 roku zamek już nie był zamieszkiwany, w związku z czym zaczął popadać w ruinę. Około 1760 roku zniszczenia zamku były tak duże, że znajdujące się w nim do tego czasu archiwum przeniesiono na Zamek Orawski[3].
W 2008 roku coraz bardziej niszczejący zamek przejął lokalny komitet, który rozpoczął prace zabezpieczające[5]. Obecnie trwają prace konserwatorskie.
Turystyka
Zamek jest dostępny turystycznie dwoma szlakami turystycznymi z trzech miejscowości. Można też dojść do niego nieznakowaną drogą z parkingu przy boisku sportowym w miejscowości Lietavská Svinná – Babkov[1][2]. Z parkingu jest widoczny
Lietava, Majer – Zamek Lietavski. Odległość 2,1 km, suma podejść 225 m, czas przejścia 50 min- Podhorie – Zamek Lietavski. Odległość 4,6 km, suma podejść 240 m, czas przejścia 1:20 godz.
Lietavská Svinná, kościół – Zamek Lietavski. Odległość 1 km, suma podejść 200 m, czas przejścia 30 min[2].
Przypisy
- 1 2 3 Internetowa mapa Słowacji [online] [dostęp 2024-07-12].
- 1 2 3 4 Turystyczna i satelitarna mapa Słowacji [online] [dostęp 2024-07-12].
- 1 2 Stručná história hradu Lietava [online] [dostęp 2024-07-14].
- ↑ Josef Hobzek, Eva Šamánková: Mapa hradů a zamků Československa. Wyd. IV. Kartografie n.p. Praha, 1976, s. 68.
- ↑ Dane z pocz. 08.2007.
| |
