Zielkowice

Zielkowice
wieś
Państwo

 Polska

Województwo

 łódzkie

Powiat

łowicki

Gmina

Łowicz

Liczba ludności (2011)

905[1]

Strefa numeracyjna

46

Kod pocztowy

99-400[2]

Tablice rejestracyjne

ELC

SIMC

0730595

Położenie na mapie gminy wiejskiej Łowicz
Mapa konturowa gminy wiejskiej Łowicz, po prawej nieco na dole znajduje się punkt z opisem „Zielkowice”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „Zielkowice”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, u góry po prawej znajduje się punkt z opisem „Zielkowice”
Położenie na mapie powiatu łowickiego
Mapa konturowa powiatu łowickiego, po prawej znajduje się punkt z opisem „Zielkowice”
Ziemia52°04′56″N 19°58′35″E/52,082222 19,976389[3]

Zielkowice – wieś w Polsce, położona w województwie łódzkim, w powiecie łowickim, w gminie Łowicz.

Integralne części wsi Zielkowice[4][5]
SIMCNazwaRodzaj
0730603Czajkiczęść wsi
0730610Kępyczęść wsi
0730626Stara Wieśczęść wsi
0730632Za Kolejączęść wsi
0730649Za Rzekączęść wsi

Nazwa wsi powstała od nazwy osobowej „Żelek” lub „Zielek”[6]. Miejscowość została założona na starym szlaku handlowym prowadzącym z Łowicza do Rawy Mazowieckiej. Pierwsza wzmianka – w dokumencie księcia Siemowita III, który potwierdzał dobra arcybiskupstwa gnieźnieńskiego – pochodzi z roku 1359. W 1404 roku wieś została włączona na uposażenie parafii św. Ducha (kolegiata łowicka). Mieszkańcy mieli obowiązek utrzymywania okolicznych mostów i grobli pobliskiej rzeki Zielkówki.

Wieś duchowna Zelkowice położona była w drugiej połowie XVI wieku w powiecie sochaczewskim ziemi sochaczewskiej województwa rawskiego[7]. Zielkowice były wsią klucza kompińskiego arcybiskupów gnieźnieńskich, od 1579 roku własność Łowicza[8].

Słownik Geograficzny Królestwa Polskiego z roku 1880 tak opisuje wieś[9]:

Wieś nad rzeką Zielkówką, pow. Łowicki, gm. Kompina, par. Łowicz. Leży o 2 włóki na płd-wsch. od Łowicza, przy linii drogowo-żelaznej warszawsko-wiedeńskiej, ma 62 dm. 488 mk, 1420 mr (w tem 803 past. i 133 nieuż.) Szpital św. Tadeusza w Łowiczu posiada tu 60 mr. ziemi (dawne wójowstwo), z których pobiera tzw. kanon. Szkoła początkowa istniała tu pod opieką wikariuszów kolegiaty w r. 1835 i następnych. W 1827 było tu 55 dm. 352 mk. Dnia 2 maja 1532 r. arcyb. Drzewicki w porozumieniu się z kapitułą metropolitalną naznacza komisyję do rozgraniczenia wsi stołu swego Myślaków i Zielkowice do wsi kapituły łowickiej Łupia (dziś Arkadya). W 1601 r. prymas Karnkowski opatrzył większem uposażeniem bractwo miłosierdzia i szpital dla kalek w Łowiczu, nadawszy im włókę ziemi w Zielkowicach za własne pieniądze nabytą. W 1579 d. 5 sierpnia wieś ta została nadana miastu Łowiczowi przez Jakuba Uchańskiego, arcybiskupa w zamian za wieś Zagórze a postanowieniem królewskim w roku 1825 włączona została do księstwa łowickiego za opłatą rocznego czynszu do kasy miasta Łowicza zł 4924 gr. 21. Zielkowice wypuszczono w dzierżawę. Mieszkańcami wsi mogli być tylko katolicy. W 1745 r. zaprojektowano, a w 1761 r. arcybiskup Aleksander Łubieński postanowił, ażeby dochody z karczmy, z robocizny, za owies, siano i różne powinności obracano wyłącznie na utrzymanie bruków, dróg i mostów miejskich w Łowiczu. Włościanie z obowiązku oczyszczali ulice miasta. W 1579 r. było 14 włók roli, czynsz płacono od każdej włóki po 1 zł i 2 kapłony na św. Marcina; na święta wielkanocne po 2 kury, po 20 jaj i po 2 sery a płacili jeszcze w innych terminach podobnież daniny. Role są piaszczyste, po części sapowate, rudawe (żelaziste). W r. 1807 gromada zapłaciła pańszczyzny z tej wsi, na mocy kontraktu dzierżawy z r. 1806, zł 3210 i z propinacji zł 903, za kury i jaja zł 306. R.O.

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa skierniewickiego.

W Zielkowicach znajduje się cmentarz mariawicki z początku XX wieku.

Przypisy

  1. ↑ Zielkowice. [w:] Ludność w miejscowościach statystycznych według ekonomicznych grup wieku. Stan w dniu 31.03.2011 r. [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2017-06-07].
  2. ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 1604 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  3. ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 3 stycznia 2026, identyfikator PRNG: 161196.
  4. ↑ Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz. U. z 2013 r. poz. 200 (ISAP))
  5. ↑ TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
  6. ↑ U. Wójcik, Nazwy miejscowe dawnego województwa rawskiego, Warszawa-Kraków 2001, s. 188.
  7. ↑ Mazowsze w drugiej połowie XVI wieku ; Cz.1, Mapa, plany, Warszawa 1973, k. 4.
  8. ↑ Jerzy Topolski, Rozwój latyfundium arcybiskupstwa gnieźnieńskiego od XVI do XVIII w., Poznań 1955, s. 41.
  9. ↑ Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich. T. XIV, Warszawa. nakł. Filipa Sulimierskiego i Władysława Walewskiego, 1880-1914, s. 595.