Austria e Poshtme

Austria e Poshtme

Niederösterreich
Austria e Poshtme Niederösterreich
Shtet federal
	Flamuri Stema
Vendi	Austria
Kryeqyteti	Sankt Pölten
Qeverisja
• Body	Landtag i Austrisë së Poshtme
• Kryetari	Johanna Mikl-Leitner (ÖVP)
Sipërfaqja
• Total	18.901,2 km2 (7.297,8 sq mi)
Popullsia (1 janar 2022)
• Total	1.698.796
• Dendësia	89,8777/km2 (232,782/sq mi)
GDP
• Gjithsel	€76.878 trilion (2024)
• Per capita	€44,515 (2024)
Zona kohore	UTC+1 (CET)
• Verë (DST)	UTC+2 (CEST)
Kodi ISO 3166	AT-3
HDI (2022)	0.893; very high · 8-të nga 9
Faqja zyrtare	noe.gv.at

Austria e Poshtme (gjermanisht: Niederösterreich [ˈniːdɐˌʔøːstɐʁaɪç]; çekisht: Dolní Rakousy; sllovakisht: Dolné Rakúsko) është një nga nëntë shtetet e Austrisë. Që nga viti 1986, kryeqyteti i Austrisë së Poshtme ka qenë Sankt Pölten, duke zëvendësuar Vjenën, e cila u bë shtet i veçantë në vitin 1921. Me një sipërfaqe prej 19,186 km² dhe një popullsi prej 1.7 milionë banorësh, Austria e Poshtme është shteti më i madh i vendit; Austria e Poshtme është shteti i dytë më i populluar pas shtetit federal të Vjenës. Qytetet e tjera kryesore janë Amstetten, Krems an der Donau dhe Wiener Neustadt.

Historia

Historia e Austrisë së Poshtme është shumë e ngjashme me historinë e Austrisë. Shumë kështjella ndodhen në Austrinë e Poshtme. Abacia Klosterneuburg, e vendosur këtu, është një nga manastiret më të vjetra në Austri. Para Luftës së Dytë Botërore, Austria e Poshtme kishte numrin më të madh të hebrenjve në vend.

Në mesin e shekullit të 13-të, u bë e njohur si Principata poshtë lumit Enns (Fürstentum unter der Enns).

Beteja në Marchfeld më 26 gusht 1278 shënoi fillimin e ngritjes së Shtëpisë së Habsburgëve në Austri dhe Evropën Qendrore.

Gjatë luftërave osmane në Evropë, Austria e Poshtme ishte shënjestër e bastisjeve të përsëritura nga tatarët dhe njësitë paraushtarake osmane Akinxhijtë, të cilat u morën si skllevër nga shumë njerëz.^[3]

Austria e Poshtme ishte vendi i Betejave të Wagram dhe Aspernit, të zhvilluara midis trupave pushtuese franceze nën Napoleonin dhe një ushtrie austriake të udhëhequr nga Kryeduka Charles në vitin 1809.

Gjeografia

Me një sipërfaqe prej 19,186 km² (7,408 milje katrore) të vendosur në lindje të Austrisë së Epërme, Austria e Poshtme është shteti më i madh i vendit. Austria e Poshtme ka një kufi ndërkombëtar, 414 km (257 milje) të gjatë, me Republikën Çeke (Bohemia Jugore dhe Moravia Jugore) dhe Sllovakinë (Rajonet e Bratislavës dhe Trnavës). Shteti ka kufirin e dytë më të gjatë të jashtëm nga të gjitha shtetet austriake. Ai gjithashtu kufizohet me shtetet e tjera austriake të Austrisë së Epërme, Stirisë dhe Burgenlandit, si dhe përreth Vjenës.

Ndarja administrative

Harta e Austrisë së Poshtme që tregon distriktet dhe katër lagjet (Waldviertel në të gjelbër, Weinviertel në të kuqe, Mostviertel në të verdhë, dhe Industrieviertel në të kaltër)

Austria e Poshtme është e ndarë në katër rajone: Waldviertel, Mostviertel, Industrieviertel, dhe Weinviertel. Lugina Wachau, e vendosur midis Melk dhe Krems në rajonin Mostviertel, është e famshme për peizazhin, kulturën dhe verën e saj.

Qyteza në pavarur

Krems an der Donau
Sankt Pölten
Waidhofen
Wiener Neustadt

Rrethe

Amstetten
Baden
Bruck an der Leitha
Gänserndorf
Gmünd
Hollabrunn
Horn
Korneuburg
Krems
Lilienfeld
Melk
Mistelbach
Mödling
Neunkirchen
St. Pölten
Scheibbs
Tulln an der Donau
Waidhofen an der Thaya
Wiener Neustadt
Zwettl

Transporti

Udhëtimi ajror për në shtet shërbehet nga Aeroporti Ndërkombëtar i Vjenës, i cili ndodhet në Schwechat, Austria e Poshtme. Disa pjesë perëndimore të Austrisë së Poshtme shërbehen gjithashtu nga aeroporti shumë më i vogël i Linzit, ndërsa lindja shërbehet gjithashtu nga Aeroporti i Bratisllavës.

Referime

↑ "EU regions by GDP, Eurostat". www.ec.europa.eu (në anglisht). Marrë më 18 shtator 2023.
↑ "Sub-national HDI - Area Database" (në anglisht). Global Data Lab. Marrë më 2018-09-13.
↑ Brian Glyn Williams (2013). "The Sultan's Raiders: The Military Role of the Crimean Tatars in the Ottoman Empire" (PDF). The Jamestown Foundation (në anglisht). fq. 30–36. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 2013-10-21.

Lidhje të jashtme

[1] "EU regions by GDP, Eurostat". www.ec.europa.eu (në anglisht). Marrë më 18 shtator 2023.

[GlobalDataLab-2] "Sub-national HDI - Area Database" (në anglisht). Global Data Lab. Marrë më 2018-09-13.

[3] Brian Glyn Williams (2013). "The Sultan's Raiders: The Military Role of the Crimean Tatars in the Ottoman Empire" (PDF). The Jamestown Foundation (në anglisht). fq. 30–36. Arkivuar nga origjinali (PDF) më 2013-10-21.

[1]

[2]

[3]