Żegrze

Żegrze

Część i obszar SIM
Zabudowa osiedla Stare Żegrze na Żegrzu (styczeń 2016)
Państwo	Polska
Województwo	wielkopolskie
Aglomeracja	poznańska
Miasto	Poznań
Dzielnica	Osiedle Żegrze
Wysokość	78 m n.p.m.
Strefa numeracyjna	(+48) 61
Tablice rejestracyjne	PO
SIMC	0970218
Położenie na mapie Poznania Żegrze
Położenie na mapie Polski Żegrze
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego Żegrze
52°22′39″N 16°58′14″E/52,377500 16,970556[1]
Strona internetowa

Żegrze (niem. Bamberg^[2], Schekendorf^[3]) – część Poznania, a jednocześnie jednostka obszarowa Systemu Informacji Miejskiej^[4], położona na osiedlu samorządowym Żegrze we wschodnim obszarze miasta.

Obejmuje osiedla Polan, Stare Żegrze i Orła Białego oraz rozległy teren aż do południowej części stacji Poznań Franowo, w którego centrum znajduje się Fort II (Stülpnagel) dawnej Twierdzy Poznań.

Wedle Systemu Informacji Miejskiej jednostka obszarowa Żegrze znajduje się w granicach:

• od wschodu: torami kolejowymi
• od południa od krzyżówki ulic Nowosądeckiej z Sarbinowską w linii prostej do posesji, wzdłuż ich zachodniej rubieży
• od zachodu: ulicą Unii Lubelskiej, Żegrze, Inflancką, Pawią, północno-zachodnią granicą zabudowy osiedla Polan
• od północy: ulicą Piłsudskiego, Inflancką do ulicy Bolesława Krzywoustego, następnie ulicą Bolesława Krzywoustego do torów kolejowych^[5]

Widok na osiedla: Orła Białego, Stare Żegrze i Polan na Żegrzu i Armii Krajowej, Bohaterów II Wojny Światowej na Ratajach. Widoczne ulice: Żegrze, Inflancka, Pawia, Redarowska (2009)

Cały ten obszar wchodził w przeszłości w skład wsi Żegrze nadanej Poznaniowi jako zaplecze gospodarcze w roku 1253, a został ostatecznie włączony do miasta w 1940 r. Wieś szlachecka Zegrz położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego^[6].

Według danych ze spisu powszechnego w 1789 (pierwszego w Polsce) Żegrze zamieszkiwało 135 osób, a w 1819 liczyło ono już 142 mieszkańców^[7].

Aż do lat 70. teren zachował charakter i zabudowę wiejską. Wraz z budową nowych osiedli pierwotny charakter obszaru został zniszczony, a sieć hydrologiczna i topograficzna prawie całkowicie zmieniona. Pozostały nieliczne relikty wiejskiej zabudowy, np. kapliczki czy uliczki osiedlowe.

Obszar Żegrza w latach 1954–1990 należał do dzielnicy Nowe Miasto.

W 2000 r. utworzono jednostkę pomocniczą miasta Osiedle Żegrze^[8].

W latach 1974–1977 na pograniczu Żegrza i Chartowa powstała nowoczesna trasa wylotowa na Katowice, zwana popularnie Trasą Katowicką. Powstała ona w miejscu założonego w 1939 cmentarza parafii św. Rocha. W związku z likwidacją jego oraz kaplicy cmentarnej, służącej również za kościół, uzyskano zgodę na budowę nowej świątyni pw. Najświętszej Bogarodzicy Maryi.

W połowie lat 90. na nowo ruszyła intensywna rozbudowa osiedli, zwłaszcza Starego Żegrza. Osiedla początkowo nazwane skrótami organizacji społeczno-politycznych ZWM, ZMS i ZMP po okresie transformacji przemianowane zostały na Polan, Stare Żegrze i Orła Białego.

Przy ulicy Bobrzańskiej mieści się remiza Jednostki Ratowniczo-Gaśniczej nr 7 Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej^[9].

Przy ulicy Krzywoustego 72 znajduje się siedziba stacji telewizyjnej WTK.

• Szkoła podstawowa nr 64 im. Marii Konopnickiej^[14],
• Szkoła podstawowa nr 50 im. I Dywizji Pancernej gen. S. Maczka^[15],
• Przedszkole nr 180 „Dzięciołowe Mieszkanie”^[16],
• Przedszkole nr 20 „Śmiałka Umiałka”^[17]
• Przedszkole nr 178 „Kwiaty Polskie”^[18],
• Przedszkole nr 21 „Akademia Pana Kleksa”^[19],
• Przedszkole nr 186 „Mieszkańcy Łąki”^[20],
• Gimnazjum nr 27 im. z Oddziałami Integracyjnymi im. gen. Stanisława Maczka (wygaszone w 2019^[21])^[22]

• Dom Kultury „Na Pięterku”, os. Orła Białego 5^[23]
• Dom Kultury „Polan Sto”, os. Polan 100^[24]
• Cinema City Poznań Kinepolis, ul. Krzywoustego 72

• Ratajska Telewizja Kablowa (od 1997),
• Bezpłatny miesięcznik lokalny: „Gazeta ratajska” (nakł. 5000 egz.). Adresowany jest on do mieszkańców Rataj, Chartowa i Żegrza. Redaktorem naczelnym jest Jerzy Raube^[25].
• Darmowy miesięcznik lokalny: „Oferta Rataj”^[26].

Na Żegrzu utworzono dwie parafie kościoła rzymskokatolickiego, które należą do dekanatu Poznań-Rataje i są to:

• Parafia Najświętszej Bogarodzicy Maryi
• Parafia św. Mateusza Apostoła i Ewangelisty

• Podział administracyjny Poznania
• Domy bamberskie prawobrzeżnego Poznania
• Kapliczki przydrożne na Żegrzu i Ratajach w Poznaniu

• Włodzimierz Łęcki, Piotr Maluśkiewicz: Poznań od A do Z. Poznań: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1986, s. 172. ISBN 83-03-01260-6.
• MariaM. Paradowska MariaM., Poznań. Zabytki bamberskie, Poznań: Wydawnictwo Miejskie, 2008, s. 28–36, ISBN 978-83-7503-056-3, OCLC 297839783 .

• Nieoficjalna strona Żegrza
• Strona internetowa Spółdzielni Mieszkaniowej Osiedle Młodych w Poznaniu