Żelmowo
| wieś | |
 Zabytkowy pałac z XIX w. | |
| Państwo | |
|---|---|
| Województwo | |
| Powiat | |
| Gmina | |
| Liczba ludności (2021) |
127 |
| Strefa numeracyjna |
91 |
| Kod pocztowy |
72-316[1] |
| Tablice rejestracyjne |
ZLO |
| SIMC |
0782379 |
Położenie na mapie gminy Radowo Małe  | |
Położenie na mapie Polski  | |
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego  | |
Położenie na mapie powiatu łobeskiego  | |
 53°39′04″N 15°22′00″E/53,651111 15,366667[2] | |
Żelmowo (niem. Sallmow) – wieś sołecka w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie łobeskim, w gminie Radowo Małe.
Położenie geograficzne
Miejscowość położona na Pomorzu Zachodnim, leży około 6 km na zachód od wsi Radowo Małe, 17 km na zachód od miasta Łobez i 59 km na północny wschód od stolicy regionu – Szczecina.
Rys historyczny
Historia miejscowości jest ściśle powiązana z historią regionu, z historią Pomorza Zachodniego. Miejscowość wzmiankowana po raz pierwszy w latach, 1284 jako Selmowe, w 1314 jako Selmow i w 1420 jako hoffe Czelmow, villa Czelmowe. Na mapie Lubinusa (Wielka Mapa Księstwa Pomorskiego) z roku 1618 miejscowość oznaczono jako Salmow. W latach 1818-1945 miejscowość znajdowała się w powiecie reskim z siedzibą do 1860 w mieście Resko, a następnie w mieście Łobez. Do 1945 miejscowość była w III Rzeszy, a od roku 1945 miejscowość jest w Polsce, a od 1947 nosi polską nazwę Żelmowo[3]. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa szczecińskiego. Od 1999 miejscowość jest w województwie zachodniopomorskim, a od 2002 w powiecie łobeskim. W latach 1999–2002 miejscowość należała do powiatu gryfickiego.
Historia
Wieś została po raz pierwszy udokumentowana w 1284 roku, kiedy książę pomorski Bogusław IV potwierdził przynależność Sallmow do klasztoru w Dünamünde (obecnie Daugavgrīva, Łotwa). Znaleziska historyczne wskazują jednak, że obszar ten był zasiedlony jeszcze wcześniej. Do 1816 roku Sallmow było starym lennem rodu Dewitz. W XVIII wieku powstał majątek Margarethenhof (obecnie Pogorzelica), do którego w 1811 roku przeniesiono siedmiu rolników z Sallmow. Do 1815 roku Sallmow należało również do powiatu Dewitz (Nauhard-Daber). Od 1907 roku majątek Sallmow był własnością rodziny Mach. (Kapitan a.D.) D. Willibald Mach zarządzał majątkiem o powierzchni 749 hektarów do 1945 roku. W 1871 roku Sallmow liczyło 397 mieszkańców. Do 1910 roku liczba ludności spadła do 290, wzrosła do 326 do 1933 roku i wynosiła 336 w 1939 roku.
Zabytki
- pałac i park pałacowy[4]. Piętrowy pałac kryty dachem czterospadowym. Od frontu ganek z głównym wejściem, umieszczony nieregularnie, zwieńczony kamienną balustradą balkonu. Nad nim szczyt z frontonem. Po lewej stronie dobudowane skrzydło na planie kwadratu natomiast po prawej sześcioboczna, dwukondygnacyjna wieża.
Przypisy
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 1645 [zarchiwizowane 2022-10-26].
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 163679.
- ↑ 1947, Sallmow-Żelmowo, żelmowski MPol XXVI nr 37
- ↑ Zabytki w Polsce
