Andrespol (gmina)

Andrespol

gmina wiejska
Herb Flaga
Państwo	Polska
Województwo	łódzkie
Powiat	łódzki wschodni
TERC	1006022
Siedziba	Andrespol
Wójt	Dariusz Kubus
Powierzchnia (2019)	25,74 km²
Populacja (30.05.2018) • liczba ludności	14 595[1]
• gęstość	535,93 os./km²
Urbanizacja	0%
Nr kierunkowy	42
Kod pocztowy (2019)	95-020
Tablice rejestracyjne	ELW
Adres urzędu: ul. Rokicińska 126 95-020 Andrespol
Szczegółowy podział administracyjny
Liczba sołectw 10 Liczba miejscowości 11[2]
Położenie na mapie powiatu
51°43′32″N 19°38′17″E/51,725556 19,638056
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej

Andrespol – gmina wiejska w województwie łódzkim, w powiecie łódzkim wschodnim. Siedzibą władz gminy jest Andrespol. Zarządcą gminy jest wójt Dariusz Kubus, pełniący tę funkcję nieprzerwanie od 2002 roku.

Przed II wojną światową tereny współcześnie wchodzące w skład gminy Andrespol znajdowały się w gminach Gałkówek (Bedoń, Andrespol, Janówka, Justynów, Zielona Góra) oraz Brójce (Kraszew, Stróża i Wiśniowa Góra)^[3].

W 1954 roku powołano na terenie obecnej gminy dwie gromady: Andrespol (wsie Andrespol, Bedoń i Hulanka) i Wiśniowa Góra (wsie Wiśniowa Góra, Kraszew, Stróża) zaś wsie Justynów, Janówka i Zielona Góra weszły w skład gromady Gałków Duży^[4]. Jeszcze w 1957 roku zlikwidowano gromadę Wiśniowa Góra i włączono ją w skład gromady Andrespol, która stała się od tej pory częścią powiatu łódzkiego^[5]. Następnie w roku 1963 gromada Andrespol została połączona z sąsiednią gromadą Andrzejów (wsie Andrzejów, Sąsieczno, Nery i Feliksin)^[6].

Z końcem roku 1972 przestał obowiązywać podział na gromady i powołano gminę Andrespol w powiecie łódzkim. Obejmowała ona sołectwa: Andrespol, Andrzejów, Bedoń, Bedoń Przykościelny, Feliksin, Huta Szklana, Janówka, Justynów, Kraszew, Nery, Nowy Bedoń, Sąsieczno, Stróża i Wiśniowa Góra^[7]. Po reformie administracyjnej z 1975 roku gmina trafiła do województwa łódzkiego^[8]. Wieś Zielona Góra stanowiła część gminy Koluszki należącej do województwa piotrkowskiego.

Gmina Andrespol znajduje się w centralnej Polsce, w województwie łódzkim. Jest jedną z sześciu gmin powiatu łódzkiego wschodniego. Leży na południowy wschód od stolicy regionu – miasta Łodzi. Gmina stanowi ok. 5,15% powierzchni powiatu łódzkiego wschodniego.

Od zachodu gmina Andrespol graniczy z miastem Łódź, od południa z gminą Brójce, od wschodu z gminą Koluszki, a od północy z gminami Nowosolna i Brzeziny. Zajmuje powierzchnię 25,74 km² (2 574 ha)^[11].

Gmina Andrespol jest najmniejszą gminą w powiecie łódzkim wschodnim i jednocześnie najgęściej zaludnioną. Mimo że jest gminą wiejską (wskaźnik urbanizacji wynosi zatem 0%) gmina nie ma w większości typowego charakteru wiejskiego. Gmina Andrespol z powodu swojej bliskości do Łodzi stała się tzw. sypialnią wielkiego miasta. Dawne wsie rolnicze utraciły w XX wieku swój charakter i stały się miejscowościami o zwartej zabudowie mieszkaniowej. W ten sposób rozwinęły i dalej się rozwijają sołectwa Andrespol, Bedoń Przykościelny, Justynów^[12], Janówka, Stróża, Wiśniowa Góra i Zielona Góra. Wiele mieszkańców Łodzi posiada na terenie gminy działki letniskowe^[13]. Pola uprawne znajdują się nadal w sołectwa Nowy Bedoń, Bedoń-Wieś i Kraszew jednak i te miejscowości rozwijają się w kierunku wsi rezydencjalnych. Sołectwo Justynów słynęło również z dużego ośrodka kolonijnego, do którego na wakacje przyjeżdżały dzieci z Łodzi. Ośrodek ten jednak został zamknięty w 1998 roku i od tamtej pory popada w ruinę^[14].

Według statystyk Głównego Urzędu Statystycznego gminę Andrespol, w 2018 roku zamieszkiwało 13 795 osób. Gęstość zaludnienia wyniosła w 2018 roku 591 os./km², co plasowało gminę Andrespol na pierwszym miejscu wśród gmin wiejskich. Po przyłączeniu Zielonej Góry, gęstość spadła do 535 os./km² i gmina znajduje się aktualnie na trzecim miejscu (za gminami Buczkowice i Ksawerów)^[16].

Gmina Andrespol charakteryzuje się dodatnim przyrostem rzeczywistym. Mimo ujemnego przyrostu naturalnego do gminy napływa wiele nowych mieszkańców, przede wszystkim z Łodzi.

W 2018 roku dochód gminy na 1 mieszkańca wyniósł 4 072,84 złotych.

Na terenie gminy funkcjonuje jedna samorządowa placówka ochrony zdrowia: Gminna Przychodnia Zdrowia w Andrespolu, z której usług w 2019 roku skorzystało 7 617 pacjentów^[11][17]. Ponadto na terenie gminy Andrespol działają trzy niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej oraz sześć aptek^[11].

W gminie Andrespol działa Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Andrespolu oraz jeden dom pomocy społecznej^[11].

W gminie działa sześć publicznych placówek oświatowych, w tym dwie szkoły podstawowe, jedna szkoła średnia, jeden zespół szkolno-przedszkolny i dwa przedszkola^[11][18]:

• Liceum Ogólnokształcące im. Jana Karskiego w Wiśniowej Górze;
• Szkoła Podstawowa z oddziałami przedszkolnymi im. Jana Brzechwy w Justynowie;
• Szkoła Podstawowa z oddziałami przedszkolnymi im. Henryka Sienkiewicza w Wiśniowej Górze;
• Zespół Szkolno-Przedszkolny im. Jana Pawła II w Bedoniu-Wsi;
• Samorządowe Przedszkole w Andrespolu;
• Samorządowe Przedszkole w Justynowie.

Ponadto na terenie gminu funkcjonują 4 niepubliczne przedszkola.

Do szkół i przedszkoli w gminie Andrespol, w roku 2019 uczęszczało 2 067 uczniów^[11].

Na terenie gminy Andrespol działa Biblioteka Gminna w Andrespolu z filiami w Justynowie i Wiśniowej Górze^[19]. W sołectwie Wiśniowa Góra funkcjonuje Gminny Ośrodek Kultury, prowadzący działalność kulturalno-artystyczną i edukacyjną^[20].

W Justynowie funkcjonuje Ludowy Klub Sportowy Justynów (LZS Justynów), prowadzący m.in. seniorski zespół piłkarski (grający w łódzkiej klasie A), juniorskie drużyny piłkarską i siatkarską, a także sekcje jogi i nordic-walking^[21]. W Wiśniowej Górze zaś działa Gminny Ludowy Klub Sportowy Andrespolia (GLKS Andrespolia)^[22]. Oba kluby posiadają swoje kompleksy sportowe.

Ponadto w Wiśniowej Górze funkcjonuje Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji „Relaks” z basenami i halą sportową^[23]. Na wschód od Andrespola znajduje się kompleks stawów rybnych „Marysinek”, przy którym funkcjonuje koło wędkarskie^[24]. Odbywają się tam festyny i odpusty, a w ostatnich latach podjęto na tym terenie inwestycje: wybudowano ścieżkę rowerową łączącą stawy z Andrespolem, dwa parkingi oraz chodniki otaczające stawy^[25].

Mimo że gmina Andrespol jest niewielka i gęsto zabudowana (jak na gminę wiejską) to i tak znalazły się na jej terenie duże połacie lasów i innych terenów zielonych. Przez środek gminy przepływa rzeka Miazga, wzdłuż której utworzono Obszar Chronionego Krajobrazu „Dolina Miazgi pod Andrespolem”^[26]. Ponadto w gminie znajdują się trzy użytki ekologiczne chroniące torfowiska w Andrespolu i Zielonej Górze oraz epizodyczny ciek Gałkowianka.

W Andrespolu znajduje się posterunek policji^[27]. Ponadto na terenie gminy funkcjonują cztery ochotnicze straże pożarne: OSP Justynów, OSP Bedoń, OSP Andrespol i OSP Wiśniowa Góra^[28].

Na terenie gminy Andrespol funkcjonują dwa cmentarze parafialne w Justynowie i w Bedoniu Przykościelnym. W 2011 roku utworzono również cmentarz parafialny w Andrespolu, który jednak administracyjnie leży na terenie Łodzi przy ulicy Ziarnistej^[33]. Ponadto zmarli mieszkańcy gminy chowani są na cmentarzach w Gałkowie i Kurowicach.

Gmina Andrespol jest bardzo dobrze skomunikowana z Łodzią i z resztą kraju. Przez centrum gminy przebiega droga wojewódzka nr 713, łącząca Łódź z Tomaszowem Mazowieckim i Opocznem. Łączy ona gminę Andrespol z centrum Łodzi oraz wjazdem na Autostradę A1 (węzeł 22 – Łódź Wschód).

Przez północną część gminy przebiega linia kolejowa nr 25. Dzięki Łódzkiej Kolei Aglomeracyjnej i dwóm przystankom w gminie – Bedoń i Justynów, zyskała ono bardzo dobre połączenie kolejowe z Łodzią, ale i z Warszawą.

Przez gminę Andrespol przebiegają trasy linii autobusowych MPK Łódź: 82B (z Dworca Łódź-Widzew do Ludwikowa przez Andrzejów, Andrespol, Wiśniową Górę i Stróżę), 90C (z Janowa do Brzezin przez Andrzejów, Andrespol z wjazdem kieszeniowym do Bedonia), 92 (z Dworca Łódź Dąbrowa przez Wiskitno do wsi Stróża), 201 (z ronda Inwalidów w Łodzi do Bedonia), 202 (z ronda Inwalidów w Łodzi do Janówki, przez Justynów, z wjazdem kieszeniowym do Kraszewa) oraz linię nocną N5B (z Radogoszcza, przez centrum Łodzi do Andrespola)^[34][35].

Kursują tędy również autobusy wielu innych przewoźników regionalnych, obsługujących m.in. połączenia z Łodzi do Tomaszowa Mazowieckiego.

W 2019 roku uruchomiono linię autobusową L1, która miała połączyć jedyne sołectwo niepołączone komunikacją autobusową z resztą gminy – Zieloną Górę z Andrespolem i Justynowem. Z powodu nikłego zainteresowania linią, spowodowanego zapewne przez pandemię COVID-19, linię zlikwidowano^[36].

W Andrespolu funkcjonuje filia Urzędu Pocztowego w Łodzi nr 15^[37].

W skład gminy wchodzi dziesięć sołectw: Andrespol (siedziba), Bedoń Przykościelny, Bedoń-Wieś, Janówka, Justynów, Kraszew, Nowy Bedoń, Stróża, Wiśniowa Góra, Zielona Góra; oraz jedna miejscowość niesołecka Ludwików w sołectwie Stróża.

• Aglomeracja łódzka
• Powiat łódzki wschodni
• Andrespol (wieś)
• gromada Andrespol

• Strona gminy Andrespol
• Biuletyn Informacji Publicznej UG Andrespol