Anna Smolar

Anna Smolar (ur. 19 lipca 1980 w Paryżu) – polsko-francuska reżyserka teatralna, scenarzystka, dramaturg, tłumaczka.

Twórczyni autorskiego teatru, realizowanego przy ścisłej współpracy z aktorami. Do tak tworzonych spektakli należą m.in. „Henrietta Lacks”, „Thriller” i „Erazm/Erasmus” w Nowym Teatrze, „Dybuk” w Teatrze Polskim w Bydgoszczy, „Koniec z Eddym” w Teatrze Studio, „Halka” oraz „Joga” w Starym Teatrze w Krakowie, „Melodramat” i „Kobieta samotna” w Teatrze Powszechnym, „Orfeusz” w TR Warszawa. Jej głośniejszymi przedstawieniami są również „Kopciuszek” według sztuki Joëla Pommerata w Narodowym Starym Teatrze w Krakowie, „Aktorzy żydowscy” Michała Buszewicza w Teatrze Żydowskim, „Kowboje” w Teatrze im. Osterwy w Lublinie, „Antygona w Molenbeek” w Teatrze Dramatycznym.

Jest córką Aleksandra Smolara, prezesa Fundacji im. Stefana Batorego, i Ireny Grosfeld, ekonomistki, wnuczką Grzegorza Smolara, Walentyny Najdus, oraz Leona i Olgi (1914–2007) Grosfeldów. Ukończyła literaturoznawstwo na Université Paris Sorbonne. W 2001 założyła w Paryżu zespół „La compagnie Gochka”^[1]. Od 2004 reżyseruje w Polsce. Reżyserowała także sztukę w Teatrze Radia Tok FM Jak pięknie było rzucać płytami chodnikowymi Marka Modzelewskiego^[2]. Była asystentką m.in. Krystiana Lupy, Jacques’a Lassalla i Andrzeja Seweryna. W filmie współpracowała m.in. z Agnieszką Holland. Przełożyła na język francuski książkę Grażyny Jagielskiej Miłość z kamienia.

W latach 2018–2021 wykładała na wydziałach Pedagogiki teatru oraz Sztuk społecznych w IKP.

W 2022 roku kuratorka sezonu „Tough love” w Komunie//Warszawa^[3].

W sezonie 2023/2024 kuratorka nurtu „Gospodarze” w TR Warszawa^[4].

• 2004: Ryszard II – współpraca artystyczna, Teatr Narodowy, Warszawa
• 2005: Zamiana Claudela – reżyseria, Teatr Śląski, Katowice^[5]
• 2008: Maestro według sztuki Jarosława Abramowa-Newerlego – reżyseria, Laboratorium Dramatu, Warszawa^[6]
• 2008: Aktorzy prowincjonalni – współreżyseria z Agnieszką Holland, Teatr im. Jana Kochanowskiego, Opole^[7]
• 2009: Jedną ręką Joëla Pommerata – reżyseria, Teatr Studio, Warszawa^[8]
• 2009: Pani z Birmy Richarda Shannona – reżyseria, scenariusz, Teatr Polonia, Warszawa^[9]
• 2010: Enter. Slamowana i śpiewana historia miłosna między dwoma mężczyznami, których dzieli bardzo wiele – współreżyseria z Jackiem Poniedziałkiem, Nowy Teatr, Warszawa^[10]
• 2011: Bullerbyn, O tym jak dzieci domowym sposobem zrobiły sobie las i co z niego wyrosło według Dzieci z Bullerbyn Astrid Lindgren – reżyseria, adaptacja, Teatr im. Kochanowskiego, Opole^[11]
• 2012: Obcy Alberta Camusa – reżyseria, adaptacja, Teatr im. Juliusza Słowackiego, Kraków^[12]
• 2012: Wariatka z Chaillot Jean Giraudoux – reżyseria, Teatr Dramatyczny im. Aleksandra Węgierki, Białystok
• 2014: Pinokio Joëla Pommerata – reżyseria, Nowy Teatr, Warszawa^[13]
• 2015: Aktorzy żydowscy Michała Buszewicza – reżyseria, Teatr Żydowski, Warszawa^[14]
• 2015: Dybuk Ignacego Karpowicza oraz zespołu aktorskiego – reżyseria, Teatr Polski, Bydgoszcz^[15]
• 2016: Mikro-Dziady – reżyseria, dramaturgia, Komuna Warszawa, Warszawa^[16]
• 2016: Henrietta Lacks – reżyseria, scenariusz wraz z zespołem, Centrum Nauki Kopernik i Nowy Teatr, Warszawa^[17]
• 2016: Najgorszy człowiek na świecie Małgorzaty Halber – reżyseria, adaptacja, Teatr im. Wojciecha Bogusławskiego, Kalisz^[18]
• 2017: Kopciuszek Joëla Pommerata – reżyseria, adaptacja, Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, Kraków^[19]
• 2017: Ośrodek wypoczynkowy Michała Buszewicza – reżyseria, dramaturgia, Komuna Warszawa, Warszawa^[20]
• 2018: Kilka obcych słów po polsku Michała Buszewicza – reżyseria, Teatr Polski i Teatr Żydowski, Warszawa^[21]
• 2019: Thriller – reżyseria, dramaturgia, Nowy Teatr, Warszawa^[22]
• 2019: Kowboje Michała Buszewicza – reżyseria, dramaturgia, Teatr im. Juliusza Osterwy, Lublin^[23]
• 2019: Erazm/Erasmus - reżyseria, scenariusz, Nowy Teatr, Warszawa.
• 2019: Slow motion – reżyseria, scenariusz, dramaturgia, Litewski Narodowy Teatr Dramatyczny, Wilno^[24]
• 2020: Hymny – reżyseria, dramaturgia, Teatr Collegium Nobilium, Warszawa^[25]
• 2020: Koniec z Eddym według Edouard Louis – reżyseria, adaptacja, Teatr Studio, Warszawa^[26]
• 2021: Halka – reżyseria, scenariusz, Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, Kraków^[27]
• 2022: Oficerki – reżyseria, scenariusz, dramaturgia, Komuna Warszawa, Warszawa i Teatr Polski, Bydgoszcz^[28]
• 2022: Hungry ghosts – reżyseria, scenariusz wraz z zespołem, Münchner Kammerspiele, Monachium^[29]
• 2023: Melodramat – reżyseria, scenariusz, Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera, Warszawa^[30]
• 2023: Czerwony kapturek Joëla Pommerata – reżyseria, Teatr Współczesny, Szczecin^[31]
• 2023: Joga Emmanuela Carrère’a – reżyseria, scenariusz, Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej, Kraków^[32]
• 2024: Antygona w Molenbeek Stefana Hertmansa – reżyseria, Teatr Dramatyczny, Warszawa^[33]
• 2024: Orfeusz – scenariusz i dramaturgia wraz z Tomaszem Śpiewakiem, reżyseria, TR Warszawa, Warszawa^[34]
• 2025: The Birds – reżyseria, tekst i dramaturgia, Litewski Narodowy Teatr Dramatyczny, Wilno^[35]
• 2025: Kobieta samotna – reżyseria, scenariusz, Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera, Warszawa^[36], koprodukcja z Malta Festival.
• 2025: L'Écume des jours Edisona Denisova - reżyseria, Opéra de Lille.
• 2026: Eurydike und Orpheus - reżyseria, Münchner Kammerspiele, Monachium

• Paszport „Polityki” w kategorii „Teatr” za „teatr kameralny i empatyczny, z polotem i humorem podejmujący tematy zepchnięte na margines” (2016)
• Nagroda 22. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej za reżyserię spektaklu Dybuk w Teatrze Polskim w Bydgoszczy (2016)^[22]
• Grand Prix 18. Festiwalu Prapremier w Bydgoszczy – nagroda zespołowa dla twórców spektaklu Kowboje z Teatru im. Juliusza Osterwy w Lublinie (2018)^[37]
• Nagroda na Międzynarodowym Festiwalu Teatralnym Boska Komedia za najlepszą reżyserię – za spektakl Melodramat (2023)^[38]
• Grand Prix 31. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej dla twórców i wykonawców spektaklu Orfeusz w TR Warszawa (2024) ^[39]
• Nagroda 31. Ogólnopolskiego Konkursu na Wystawienie Polskiej Sztuki Współczesnej za reżyserię spektaklu Orfeusz w TR Warszawa (2024)
• Nagroda im. Konrada Swinarskiego za najlepszą reżyserię w sezonie 2024/2025 za spektakl Kobieta samotna. ^[40]
• Nagroda im. Anny Garlickiej przyznana na festiwalu Miedzynarodowym Festiwalu Teatralnym w Szczecinie - Kontrapunkt za reżyserię spektaklu Orfeusz.

• Anna Smolar, [w:] Encyklopedia teatru polskiego (baza wiedzy: Osoby) [dostęp 2021-04-09] .