Tadeusz Bradecki

Tadeusz Bradecki
Tadeusz Stanisław Bradecki
Data i miejsce urodzenia

2 stycznia 1955
Zabrze

Data i miejsce śmierci

23 stycznia 2022
Londyn

Zawód

aktor, reżyser

Współmałżonek

1. Magdalena Jarosz-Bradecka
2. Kate Sinclair

Lata aktywności

1977–2022

Zespół artystyczny
Stary Teatr w Krakowie
Odznaczenia
Srebrny Krzyż Zasługi Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”

Tadeusz Bradecki (ur. 2 stycznia 1955 w Zabrzu, zm. 23 stycznia 2022[1] w Londynie[2]) – polski aktor i reżyser teatralny, dramaturg.

Życiorys

Absolwent wydziałów: aktorskiego (1977) i reżyserii dramatu (1981) w krakowskiej Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej. Studiował reżyserię pod kierunkiem Jerzego Krasowskiego[3]. Podczas studiów reżyserskich odbył staż w Teatrze Laboratorium we Wrocławiu oraz staż aktorski u Petera Brooka.

Stary Teatr w Krakowie
Teatr Śląski w Katowicach

Na początku pracy artystycznej związany ze Starym Teatrem w Krakowie; w latach 1977–1990 jako aktor i reżyser, później w latach 1990–1996 dyrektor naczelny i artystyczny. Za jego kadencji Stary Teatr został członkiem Unii Teatrów Europy. Od 2007 do 2013 dyrektor artystyczny Teatru Śląskiego im. Wyspiańskiego w Katowicach[4]. Wykładowca na London Academy of Music and Dramatic Art[5].

Grał m.in. u Jerzego Grzegorzewskiego (Widmo w Weselu Wyspiańskiego, 1977), Andrzeja Wajdy (Józio Chomiński w Z biegiem lat, z biegiem dni..., 1978), Giovanniego Pampiglione (Lelio w Łgarzu Goldoniego, 1981). Wystąpił w filmach m.in. Krzysztofa Zanussiego, Krzysztofa Kieślowskiego i Tadeusza Konwickiego[6] (Dolina Issy)[7]. Jako reżyser pracował również za granicą: we Włoszech, Korei, Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Francji oraz Austrii[5].

Płyta nagrobna w Kornwalii w Anglii

Nagrody i wyróżnienia

Był laureatem nagrody im. Konrada Swinarskiego, przyznawanej przez redakcję miesięcznika „Teatr”, za sezon 1985/1986, za reżyserię spektakli Woyzeck Georga Büchnera w Starym Teatrze w Krakowie i Pan Jowialski Aleksandra Fredry w Teatrze im. Stefana Jaracza w Łodzi. Otrzymał też nagrodę im. Schillera (1980), nagrodę im. Wyspiańskiego za osiągnięcia w dramaturgii i reżyserii (1987), nagrodę Ministra Kultury i Sztuki (1987) oraz dwukrotnie „Złotego Yorika” za przedstawienia Romeo i Julia Williama Shakespeare’a w Teatrze Polskim we Wrocławiu (1994) i Miarka za miarkę w Starym Teatrze w Krakowie (1998).

W 2001 roku został uhonorowany nagrodą im. Stanisława Ignacego Witkiewicza, przyznaną przez Polski Ośrodek ITI, za popularyzację polskiej kultury teatralnej za granicą.

W 2010 roku otrzymał nagrodę oraz tytuł „Przyjaciel Śląska” z okazji 15-lecia Miesięcznika Społeczno-Kulturalnego „Śląsk”[8].

W 2013 roku został odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”[9].

Życie prywatne

Rodzina Tadeusza Bradeckiego pochodziła ze Lwowa[10]. Miał braci[10]. Pierwszą żoną artysty była aktorka – Magdalena Jarosz-Bradecka (1952–2015), jak wspominała Anna Polony[6][11][12]. Małżeństwo wychowało dwójkę dzieci[10]. Po raz kolejny wstąpił w związek małżeński, z Kate Sinclair[13] – reżyserką, w Anglii[10].

Nabożeństwo pogrzebowe celebrowano w kościele anglikańskim św. Piotra w dzielnicy Hammersmith w Londynie 28 lutego 2022 roku[10]. Pochowany został na przykościelnym cmentarzu we wsi Gunwalloe w Kornwalii w Wielkiej Brytanii.

Upamiętnienie

Żona reżysera ustanowiła w 2023 roku nagrodę nazwaną „Tadeusz Bradecki Prize”[13] za twórczość książkową łączącą fikcję z literaturą faktu[14]. W skład jury wchodzą: Francis Spufford, Krzysztof Zanussi, Carole Welch i Kate Sinclair.

Laureatką pierwszej edycji nagrody w 2025 roku została Clare Pollard za książkę The Modern Fairies[15]. W 2026 roku laureatem nagrody został Julian Brave NoiseCat za książkę We Survived the Night[16][17].

Dramaty

  • W piaskownicy (1980)
  • Wzorzec dowodów metafizycznych (1985) Teatr Stary w Krakowie. Sztuka poświęcona Leibnizowi[4]
  • Saragossa (1998); na motywach biografii Jana Potockiego i jego powieści Rękopis znaleziony w Saragossie.

Reżyseria

  • Biedni ludzie wg Dostojewskiego (1983), przedstawienie dyplomowe
  • Wiosna narodów... Nowaczyńskiego (1987)
  • Operetka Gombrowicza (1988, 1995),
  • Fantazy Słowackiego (1991)
  • Rękopis znaleziony w Saragossie Potockiego (1992)
  • Jak wam się podoba Szekspira (1993)
  • Markiza de Sade Mishimy (2000)
  • Requiem Palestra (1990) (opera)
  • Maksymilian Kolbe Probsta (1990) (opera)
  • Widmo Moniuszki (1998) (opera)
  • Don Giovanni Mozarta (1997).

Filmografia

Teksty piosenek

Przypisy

  1. ↑ Nie żyje Tadeusz Bradecki. e-teatr.pl, 2022-01-24. [dostęp 2022-01-24].
  2. ↑ Tadeusz Bradecki w bazie filmpolski.pl
  3. ↑ Alfabet Krzysztofa Zanussiego | Tadeusz Bradecki| odc. 23. Historia filmu 2023-06-01. [dostęp 2026-06-27].
  4. 1 2 Bogdan Gancarz, Nie żyje Tadeusz Bradecki [online], Instytut Gość Media, 25 stycznia 2022 [dostęp 2026-06-25].
  5. 1 2 Paweł Stangret, Tadeusz Bradecki: początek i koniec [online], Miesięcznik Teatr, 26 maja 2022 [dostęp 2026-06-25].
  6. 1 2 jb, Nie żyje aktor Tadeusz Bradecki. „Jego spektakle były wysoko cenione” [online], Polskie Radio 24, 25 stycznia 2022 [dostęp 2026-06-25].
  7. ↑ ajr, Tadeusz Bradecki nie żyje. Aktor i reżyser teatralny miał 67 lat. Grał m.in. u Kieślowskiego [online], gazetapl, 24 stycznia 2022 [dostęp 2026-06-25].
  8. ↑ Tadeusz Bradecki | Życie i twórczość | Artysta, Culture.pl, 2 stycznia 1955 [dostęp 2026-06-25].
  9. ↑ Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. www.gov.pl. [dostęp 2020-05-27].
  10. 1 2 3 4 5 Funeral for Tadeusz Bradecki. St Peter’s Church Hammersmith 2022-02-28. [dostęp 2026-06-25].
  11. ↑ Cyfrowe muzeum – Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie [online], cyfrowemuzeum.stary.pl [dostęp 2022-10-23].
  12. ↑ Redakcja, Odeszła aktorka Starego Teatru Magdalena Jarosz [online], Dziennik Polski, 13 kwietnia 2015 [dostęp 2022-10-23] (pol.).
  13. 1 2 Judges [online], Tadeusz Bradecki Prize [dostęp 2026-06-26] (ang.).
  14. ↑ Instytut Teatralny, Londyn. Powstała Nagroda Tadeusza Bradeckiego | e-teatr.pl [online], Teatr w Polsce – polski wortal teatralny, 27 listopada 2024 [dostęp 2026-06-26].
  15. ↑ Prize 2025 [online], Tadeusz Bradecki Prize [dostęp 2026-06-26] (ang.).
  16. ↑ Prize 2026 [online], Tadeusz Bradecki Prize [dostęp 2026-06-26] (ang.).
  17. ↑ Julian Brave NoiseCat wins second Tadeusz Bradecki Prize with ‘astonishing’ We Survived the Night [online], The Bookseller [dostęp 2026-06-26] (ang.).

Bibliografia

Linki zewnętrzne

This article is issued from Wikipedia. The text is available under Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0 unless otherwise noted. Additional terms may apply for the media files.