Athanasius Schneider

Athanasius Schneider
Anton Schneider
Biskup tytularny Celeriny
Ilustracja
Athanasius Schneider (2015)
Herb duchownego Kyrie eleison
Panie, zmiłuj się
Kraj działania

Kazachstan

Data i miejsce urodzenia

7 kwietnia 1961
Tokmok, Kirgiska SRR

Biskup pomocniczy Astany
Okres sprawowania

od 2011

Biskup pomocniczy Karagandy
Okres sprawowania

2006–2011

Wyznanie

katolicyzm

Kościół

rzymskokatolicki

Inkardynacja

kanonicy regularni

Prezbiterat

25 marca 1990

Nominacja biskupia

8 kwietnia 2006

Sakra biskupia

2 czerwca 2006

Strona internetowa
Sukcesja apostolska
Data konsekracji

2 czerwca 2006

Miejscowość

Watykan

Miejsce

bazylice św. Piotra

Konsekrator

Angelo Sodano

Współkonsekratorzy

Józef Wesołowski
Jan Paweł Lenga

Athanasius Schneider ORC (ros. Атаназиус Шнайдер; ur. jako Anton Schneider 7 kwietnia 1961 w Tokmoku) – niemiecko-kazachski duchowny rzymskokatolicki, kanonik regularny, doktor teologii patrystycznej, misjonarz, biskup pomocniczy Karagandy w latach 2006–2011, biskup pomocniczy Astany od 2011.

Życiorys

Urodził się 7 kwietnia 1961 w mieście Tokmok w Kirgiskiej SRR w rodzinie Niemców nadwołżańskich. W 1973 roku jego rodzina wyemigrowała do Rottweil w Niemczech Zachodnich. W 1982 roku wstąpił do Zakonu Kanoników Regularnych św. Krzyża w S. Petersberg (Austria). Ukończył studia filozoficzne na Papieskim Uniwersytecie św. Tomasza z Akwinu w Rzymie (1982–1983) oraz studia teologiczne w Instytucie Sapientiae w Anápolis (Brazylia). W 1997 roku uzyskał doktorat z teologii patrystycznej. Święcenia prezbiteratu przyjął 25 marca 1990 z rąk bp. Manuela Pestany Filho, biskupa diecezjalnego Anápolis. Pracował m.in. jako ojciec duchowny seminarium oraz kanclerz kurii biskupiej w Karagandzie.

8 kwietnia 2006 papież Benedykt XVI prekonizował go biskupem pomocniczym diecezji karagandyjskiej ze stolicą tytularną Celeriny[1]. Święcenia biskupie otrzymał 2 czerwca 2006 w bazylice św. Piotra na Watykanie. Udzielił mu ich kardynał Angelo Sodano – sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej, w asyście arcybiskupa Józefa Wesołowskiego, nuncjusza apostolskiego w Kazachstanie i arcybiskupa Jana Pawła Lengi, biskupa diecezjalnego Karagandy. Jako zawołanie biskupie przyjął słowa „Kyrie eleison” (Panie, zmiłuj się).

5 lutego 2011 został przeniesiony przez papieża Benedykta XVI do archidiecezji Najświętszej Maryi Panny w Astanie jako biskup pomocniczy Astany – z zachowaniem dotychczasowej stolicy tytularnej[2].

1 marca 2019 wziął udział w wizycie Ad limina apostolorum[3] w Watykanie z papieżem Franciszkiem wraz z biskupami Kazachstanu oraz przedstawicielami Kościoła katolickiego z Azji Środkowej.

Poglądy

Znany jest ze swojego tradycjonalizmu. Krytykował duchownych, którzy jego zdaniem nie do końca trzymają się wiary i zamiast tego poddają się „okrutnemu pogańskiemu światu”. W 2014 roku porównał ich do „duchownych, a nawet biskupów, którzy rzucają kadzidło przed posągiem cesarza lub pogańskiego bożka albo wydają księgi Pisma Świętego na spalenie”. Twierdził, że obecny Kościół katolicki jest nękany przez „zdrajców wiary”[4].

Często podróżuje na konferencje organizowane przez konserwatywnych i tradycyjnych katolików. W 2018 roku Stolica Apostolska ostrzegła go przed koniecznością ograniczenia podróży poza diecezję, ponieważ prawo kanoniczne zezwala biskupowi na nieobecność nie dłuższą niż miesiąc, chyba z powodu obowiązków wynikających z posługi. Doprowadziło to do jego coraz częstszego występowania na konferencjach w formie zdalnej[5].

Komunia Święta

Bp Schneider popiera liturgiczną tradycję przyjmowania Komunii Świętej do ust i na klęcząco, co wyjaśnia jako znak miłości do Ciała i Krwi Jezusa[6]. Jest to temat jego książki z 2008 roku pt. Dominus Est[7], wydanej po włosku, a następnie przetłumaczonej na angielski, niemiecki, estoński, litewski, polski, węgierski i chiński. Książka zawiera przedmowę napisaną przez Malcolma Ranjitha, ówczesnego sekretarza Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, obecnie arcybiskupa Kolombo i metropolitę Sri Lanki[8]. W książce Schneider pisze, że przyjmowanie Komunii Świętej w ten sposób stało się standardową praktyką w Kościele już w V wieku i że papież Grzegorz I surowo upominał księży, którzy odmawiali przestrzegania tej tradycji[6]. W 2009 roku napisał: „Świadomość wielkości tajemnicy eucharystycznej przejawia się w sposób szczególny w sposobie, w jaki rozdawane i przyjmowane jest Ciało Pańskie”[9].

Podtrzymuje tradycyjne nauczanie Kościoła katolickiego głoszące, że rozwód i ponowne zawarcie cywilnego związku małżeńskiego stanowią grzech śmiertelny cudzołóstwa, który uniemożliwia przystępowanie do Komunii Świętej[4][10]. W wywiadzie z 2014 roku Schneider stwierdził, że wezwania do zmiany tej praktyki napływają ze strony „antychrześcijańskich mediów”. Zasugerował, że jest to „fałszywa koncepcja miłosierdzia”, mówiąc: „To jak lekarz, który podaje pacjentowi [choremu na cukrzycę] cukier, chociaż wie, że go zabije”[4]. W 2016 roku papież Franciszek opublikował adhortację apostolską Amoris laetitia, której niektóre interpretacje wydawały się zezwalać osobom rozwiedzionym i żyjącym w ponownych związkach cywilnych na przyjmowanie Eucharystii w pewnych okolicznościach. Została ona wprowadzona w życie przez niektórych biskupów, co wywołało kontrowersje wewnątrz Kościoła. Schneider ostro skrytykował te działania, twierdząc, że odwieczne nauczanie Kościoła jest „potężniejsze i pewniejsze niż sprzeczny głos i praktyka dopuszczania do Komunii Świętej niepokutujących cudzołożników, nawet jeśli praktykę tę promuje jeden papież lub [poszczególni] biskupi diecezjalni”[10]. 7 kwietnia 2018 roku Schneider wraz z konserwatywnymi kardynałami Raymondem Leo Burkem i Walterem Brandmüllerem wziął udział w konferencji odrzucającej zaproponowany przez niemieckich biskupów zarys ustawy zezwalającej na przyjmowanie Eucharystii osobom rozwiedzionym i żyjącym w nowych związkach cywilnych. Schneider mówił o obowiązku papieży, by być „strażnikami” autorytetu[11].

Nadużycia seksualne duchownych

25 sierpnia 2018 abp Carlo Maria Viganò, były nuncjusz apostolski w Stanach Zjednoczonych, opublikował 11-stronicowy list, w którym opisał serię ostrzeżeń wobec Watykanu dotyczących niewłaściwych zachowań seksualnych bp. Theodore’a McCarricka, oskarżając Franciszka o brak reakcji na te doniesienia i wzywając go do rezygnacji[12]. Schneider stwierdził, że nie ma „żadnego uzasadnionego i wiarygodnego powodu, by wątpić w prawdziwość treści dokumentu”. Zażądał „bezwzględności i przejrzystości” w oczyszczaniu Kościoła ze zła, zwłaszcza „homoseksualnych klik i sieci” w kurii, które on i inni obwiniają o przyczynianie się do tych nadużyć. Schneider wezwał wszystkich „kardynałów, biskupów i księży do wyrzeczenia się wszelkich kompromisów i flirtów ze światem”[13].

Relacje międzyreligijne

W wywiadzie ze stycznia 2013 roku stwierdził, że prozelityzm prowadzony przez „fałszywe religie i sekty” powinien być ograniczony w krajach, w których katolicy stanowią większość. „Gdy istnieje [katolicka większość], fałszywe religie i sekty nie mają prawa do uprawiania propagandy” – powiedział, dodając, że nie oznacza to, iż rządy mogą je „tłumić, [one] mogą istnieć, ale [rządy] nie mogą dać im takiego samego prawa do uprawiania propagandy na szkodę katolików”[14].

Wypowiadał się przeciwko imigracji muzułmanów do Europy. W 2018 roku stwierdził, że duża imigracja muzułmanów w latach 2010. była zorganizowana przez „potężne międzynarodowe organizacje polityczne […] w celu odebrania Europie jej chrześcijańskiej i narodowej tożsamości. Ma to na celu osłabienie chrześcijańskiego i narodowego charakteru Europy”. Twierdził też, że wojna domowa w Syrii została sprowokowana przez światowe mocarstwa w celu wywołania kryzysu migracyjnego, mającego na celu dechrystianizację Europy, a masowa imigracja z Afryki Północnej do Europy została również „sztucznie stworzona”[15].

Podczas wizyty papieża Franciszka w Kazachstanie we wrześniu 2022 roku bp Schneider skrytykował go za promowanie „supermarketu religii”, z którego ludzie mogliby swobodnie wybierać sobie wiarę. „To nieprawda, ponieważ istnieje tylko jedna prawdziwa religia, a jest nią Kościół katolicki, założony przez samego Boga, ale nakazujący wszystkim ludziom, wszystkim religiom, wierzyć i przyjmować Jego syna Jezusa Chrystusa, jedynego Zbawiciela” – powiedział[16].

Liturgia

Biskup Schneider odprawia mszę w tradycyjnym rycie rzymskim, 2009

Jest gorącym zwolennikiem tradycyjnej mszy łacińskiej (tzw. „mszy trydenckiej”), formy liturgii powszechnie sprawowanej w Kościele zachodnim przez wieki, która w dużej mierze wyszła z użycia po reformach Soboru Watykańskiego II, lecz którą nadal popierają niektórzy konserwatywni katolicy[17][18][19]. W wywiadzie z lipca 2018 roku bp Schneider zganił księży za stosowanie „niedbałego i powierzchownego – niemal rozrywkowego stylu” liturgii, dodając, że msza musi być sprawowana z „pięknem i szacunkiem”. Według niego „nie można zmieniać liturgii według upodobań epoki. Liturgia jest ponadczasowa”. Schneider wielokrotnie sprawował także Boską Liturgię w obrządku bizantyjskim, chwaląc ją jako „przenikniętą szacunkiem, czcią, duchem nadprzyrodzonym i adoracją”[15].

Skrytykował Traditionis custodes, motu proprio wydane w 2021 roku przez papieża Franciszka, które nałożyło znaczne ograniczenia na sprawowanie mszy trydenckiej. Określił je jako atak na tradycję Kościoła i zachęcił katolików do podtrzymywania przywiązania do tradycyjnej formy Liturgii[18]. Według bp. Schneidera tradycyjna msza łacińska jest „skarbem należącym do wszystkich świętych i do Kościoła wszechczasów – świętym skarbem, którego nie mogą nam odebrać żadne omylne zarządzenia administracyjne, nawet na najwyższych szczeblach Kościoła”[19]. Oświadczył, że podczas spotkania z papieżem Leonem XIV w grudniu 2025 roku poprosił go o wydanie nowego dokumentu dotyczącego tradycyjnej mszy łacińskiej, aby znieść ograniczenia nałożone na nią przez jego poprzednika i zagwarantować kapłanom pełną swobodę sprawowania liturgii według starej formy[20].

Krytyka papieża Franciszka i hierarchii kościelnej

Na konferencji teologicznej w Rzymie w grudniu 2010 roku bp Schneider zaproponował potrzebę „nowego Syllabusa” (nawiązując do Syllabus Errorum z 1864 roku papieża Piusa IX), w którym papieski autorytet nauczania skorygowałby błędne interpretacje dokumentów Soboru Watykańskiego II[21][22].

10 czerwca 2019 bp Schneider, wraz z kardynałami Burkem i Jānisem Pujatsem, a także arcybiskupami Tomaszem Petą z Astany i Janem Pawłem Lengą, opublikował 40-punktową „Deklarację Prawd”, która miała potwierdzić tradycyjne nauczanie Kościoła. Biskupi napisali, że taka deklaracja jest konieczna w czasach „niemal powszechnego doktrynalnego zamieszania i dezorientacji”. Poszczególne fragmenty deklaracji pośrednio odpowiadają pismom papieża Franciszka. Deklaracja stwierdza, że ​​„religia zrodzona z wiary w Jezusa Chrystusa” jest „jedyną religią, której Bóg chce”, najwyraźniej nawiązując do deklaracji z Abu Zabi podpisanej przez papieża Franciszka, która stwierdza, że ​​„różnorodność religii” jest „chciana przez Boga”. W odniesieniu do niedawnych zmian w Katechizmie Kościoła Katolickiego, sprzeciwiających się karze śmierci, deklaracja stwierdza, że ​​Kościół „nie popełniał błędu”, nauczając, że władze cywilne mogą „legalnie wykonywać karę śmierci”, gdy jest to „naprawdę konieczne” i dla zachowania „sprawiedliwego porządku społecznego”[23].

We wrześniu 2019 roku Schneider i Burke opublikowali ośmiostronicowy list, w którym potępili sześć domniemanych błędów teologicznych w dokumencie roboczym Synodu Biskupów dla regionu Panamazonii i zaapelowali do papieża Franciszka, aby „utwierdził swoich braci w wierze poprzez jednoznaczne odrzucenie tych błędów”. Burke i Schneider skrytykowali dokument synodalny za to, co określili jako „ukryty panteizm”, poparcie dla wyświęcania żonatych mężczyzn na kapłanów i większą rolę kobiet w liturgii oraz nadmierną otwartość na pogańskie rytuały i praktyki Amazonii. Wezwali świeckich i duchownych do odmawiania co najmniej jednej dziesiątki różańca i do cotygodniowego postu w intencji odrzucenia takich idei, podejmowanego w okresie 40 dni, od 17 września do 26 października[24][25].

W listopadzie 2023 roku bp Schneider potępił decyzję papieża Franciszka o usunięciu biskupa Josepha Stricklanda z diecezji Tyler. Strickland często krytykował papieża Franciszka. „To przejdzie do historii jako wielka niesprawiedliwość wobec biskupa, który wykonywał swoje obowiązki w czasach zamętu” – powiedział Schneider. Ubolewał nad tym, co nazwał „wewnętrznym prześladowaniem wiernych katolików”, podczas gdy biskupi i kardynałowie, którzy „publicznie wypaczają lub podważają wiarę”, pozostają bezkarni[26].

Krytycznie odniósł się do dokumentu Mater Populi fidelis z listopada 2025 roku, opublikowanego przez Dykasterię Nauki Wiary, w którym odrzucono używanie tytułu Współodkupicielki w odniesieniu do Najświętszej Maryi Panny. Stwierdził, że dokument jest sprzeczny ze wielowiekowym katolickim nauczaniem teologicznym, które podtrzymywało tę rolę Maryi oraz że niemożliwe jest, aby „święci, doktorzy i papieże Kościoła przez wieki wprowadzali wiernych w błąd”[27].

Publikacje

Credo

W 2023 roku bp Schneider opublikował Credo: Compendium of the Catholic Faith nakładem Sophia Institute Press, katechizm napisany z perspektywy tradycjonalistycznej[28]. Uzyskał on imprimatur bp. Petera Libasci z Manchesteru[28]. Katechizm został zatwierdzony przez kard. Roberta Saraha oraz bp. Eliasa Nassara i Stricklanda, a także teologa Scotta Hahna, który pochwalił go za jasność przekazu i rzetelność[29]. Credo zyskało rozgłos dzięki skupieniu się na kwestiach charakterystycznych dla tradycyjnego katolicyzmu, zwłaszcza zamierzonemu „wyjaśnianiu” niejednoznacznych według autora stwierdzeń zawartych w dokumentach Soboru Watykańskiego II i Katechizmie Kościoła Katolickiego, za co bp Schneider spotkał się zarówno z pochwałami[30], jak i krytyką[31]. Polskie wydanie Credo ukazało się w 2024 roku nakładem Wydawnictwa Esprit[32].

Inne publikacje w języku polskim

  • Corpus Christi (Wydawnictwo Sióstr Loretanek 2014)[33].
  • Christus Vincit. Tryumf Chrystusa nad mrokami czasów (Dębogóra 2020)[34].
  • Wiosna Kościoła, która nie nadeszła (z Pawłem Lisickim, Esprit 2020)[35].
  • Msza katolicka. Jak przywrócić centralne miejsce Boga w liturgii (z Aurelio Porfirim, Epsrit 2022)[36].
  • Człowiek Boży. Refleksje nad podstawami życia kapłańskiego (Esprit 2025)[37].
  • Ucieczka od herezji. Katolicki przewodnik po dawnych i współczesnych błędach (Esprit 2026)[38].

Przypisy

  1. ↑ NOMINA DELL’AUSILIARE DI KARAGANDA (KAZAKHSTAN). press.vatican.va. [dostęp 2006-04-08]. (wł.).
  2. ↑ NOMINA DELL’AUSILIARE DI MARIA SANTISSIMA IN ASTANA (KAZAKHSTAN). press.vatican.va. [dostęp 2011-02-05]. (wł.).
  3. ↑ Ad Limina – Marzec 2019. catholic-hierarchy.org. [dostęp 2019-03-11]. (ang.).
  4. 1 2 3 Sarah Atkinson: Bishop Athanasius Schneider: 'We are in the fourth great crisis of the Church'. The Catholic Herald, 6.06.2014. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  5. ↑ Bishop Schneider explains Vatican's restrictions on his travel. Correspondenza Romana, 9.11.2018. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  6. 1 2 News Features. Catholic Culture, 22.04.2008. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  7. ↑ Latin Mass Society of England and Wales: "Interview with Bishop Athanasius Schneider". The Latin Mass Society. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  8. ↑ J.D. Flynn: Communion in hand should be revised, Vatican official says. Catholic News Agency, 1.02.2008. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  9. ↑ Vatican Newspaper Article Says Catholics Should Receive Communion Kneeling and on the Tongue. Mary\'s Anawim. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  10. 1 2 Bishop Schneider: priests must resist pressure on Communion for remarried. The Catholic Herald, 21.09.2017. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  11. ↑ John Allen, Claire Giangravé: Amoris' critics at Rome summit beg pope, bishops, 'Confirm us in the faith!'. Crux Now, 7.04.2018. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  12. ↑ Edward Pentin: Ex-nuncio accuses Pope Francis of failing to act on McCarrick's abuse reports. Catholic News Agency, 25.08.2018. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  13. ↑ Athanasius Schneider: Reflection on the 'Testimony' of Archbishop Carlo Maria Viganò. National Catholic Register, 27.08.2018. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  14. ↑ Robert Duncan: Bishop Athanasius Schneider on religious liberty. Catholic News Service, 15.01.2013. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  15. 1 2 Paul Senz: Bishop Athanasius Schneider discusses liturgy, priesthood, doctrinal confusion, immigration, Synod on the Youth Report. The Catholic World, 6.07.2018. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  16. ↑ Ngala Killian Chimtom: 'There is only one true religion': Kazakh bishop says his criticisms of Pope Francis' interfaith outreach are a sign of collegiality. America Magazine, 15.09.2022. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  17. ↑ Dan Hitchens: Orthodox Catholicism's eastern outpost. The Catholic Herald, 26.01.2017. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  18. 1 2 Edward Pentin: Cardinal Burke and Bishop Schneider Restate Concerns About Restrictions on Traditional Liturgy. National Catholic Register, 4.11.2022. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  19. 1 2 Cardinal Burke: An Appreciation. Crisis Magazine, 20.08.2021. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  20. ↑ Niwa Limbu: Bishop Schneider urges Apostolic Constitution to settle Latin Mass dispute. The Catholic Herald, 21.01.2026. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  21. ↑ Bishop calls for new document correcting misinterpretations of Vatican II. Catholic Culture (Catholic World News), 21.01.2011. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  22. ↑ Proposals for a Correct Reading of the Second Vatican Council. EWTN. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  23. ↑ Edward Pentin: New 'Declaration of Truths' Affirms Key Church Teachings. The National Catholic Register, 10.06.2019. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  24. ↑ Raymond Burke, Athanasius Schneider: A Crusade of Prayer and Fasting: To Implore God that Error and Heresy do not Pervert the Coming Special Assembly of the Synod of Bishops for the Pan-Amazon. National Catholic Register, EWTN. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  25. ↑ Edward Pentin: Cardinal Burke, Bishop Schneider Announce Crusade of Prayer and Fasting. National Catholic Register, 12.09.2019. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  26. ↑ Simon Caldwell: EXCLUSIVE: Strickland sacking signals 'internal persecution of faithful Catholics. The Catholic Herald, 27.22.2023. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  27. ↑ Bishop Athanasius Schneider weighs in on the Marian title "Co-Redemptrix". The Catholic Herald, 11.11.2025. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  28. 1 2 Mike Lewis: Credo: Rules for Radical Traditionalists. Where Peter Is, 19.10.2023. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  29. ↑ Credo. Sophia Institute Press. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  30. ↑ Aaron Seng: A Catechism to Reclaim Catechisms. Crisis, 14.11.2023. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  31. ↑ Larry Chapp: Credo is a weaponized response to Vatican II and the CCC. The Catholic World Report, 17.12.2023. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  32. ↑ Credo. Kompendium wiary katolickiej. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-16].
  33. ↑ Corpus Christi. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  34. ↑ Christus Vincit. Tryumf Chrystusa nad mrokami czasów. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  35. ↑ Wiosna Kościoła, która nie nadeszła. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  36. ↑ Msza katolicka. Jak przywrócić centralne miejsce Boga w liturgii. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  37. ↑ Człowiek Boży. Refleksje nad podstawami życia kapłańskiego. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).
  38. ↑ Ucieczka od herezji. Katolicki przewodnik po dawnych i współczesnych błędach. esprit.com.pl. [dostęp 2026-03-18]. (ang.).

Linki zewnętrzne

  • Athanasius Schneider [online], catholic-hierarchy.org [dostęp 2020-03-24] (ang.).